Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đang thực hiện khai quật khẩn cấp hai thuyền cổ mới được người dân phát hiện tại khu phố Công Hà (phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành). Đây là phát hiện rất có giá trị về lịch sử và văn hóa đối với vùng đất cổ Luy Lâu.

Trước đó, tháng 1/2025, trong quá trình đào ao thả cá, khi phát hiện hai chiếc thuyền gỗ cổ nằm sâu dưới lòng ao, người dân đã giữ nguyên hiện trường và báo với chính quyền.

Khai quật thuyền cổ mới được người dân phát hiện tại khu phố Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

Theo các chuyên gia khảo cổ, vị trí xuất lộ thuyền cổ nằm trên dòng sông Dâu - là một nhánh của sông Thiên Đức (sông Đuống) chảy sát với bờ thành phía Tây của thành Luy Lâu.

Vị trí phát hiện cách thành Luy Lâu khoảng 1 km, cách chùa Dâu khoảng 600m về phía Đông Bắc, cách chùa Tổ (thờ Phật Mẫu Man Nương) khoảng 500m theo đường chim bay.

Trong phạm vi khai quật khoảng 300m2, hai chiếc thuyền nằm cách nhau khoảng 2m. Một chiếc có chiều dài khoảng 15m, rộng 2,2m; chiếc còn lại dài 14m, rộng khoảng 1,6m. Dù nằm sâu dưới lòng đất song các thuyền đang giữ được hình dạng khá nguyên vẹn.

Thuyền cổ được phát hiện khi người dân đào ao.

Theo đánh giá bước đầu, đây có thể là hai thuyền chở hàng hóa trên sông Dâu được đấu nối cố định với nhau bởi một thanh gỗ ở mũi thuyền. Hiện, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tiếp tục khai quật, nghiên cứu để xác định niên đại và các phương án di dời sau khi khai quật xong.

Trực tiếp kiểm tra tại hiện trường và nghe báo cáo của các bên liên quan, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn yêu cầu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Viện Khảo cổ học tiếp tục thực hiện khai quật, làm rõ các dữ kiện, đánh giá tổng thể giá trị về niên đại, tính chất, tính liên hệ vùng, khu vực của di tích thuyền cổ.

Toàn cảnh khu vực phát hiện hai chiếc thuyền cổ.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng kế hoạch tổ chức hội thảo, mời các chuyên gia cùng tham gia nghiên cứu, phản biện để có đánh giá chuẩn xác về giá trị của di tích thuyền cổ. Chính quyền địa phương có phương án đảm bảo an ninh, an toàn tại khu vực khai quật và di tích thuyền cổ; tuyên truyền cho nhân dân về việc bảo vệ di sản văn hóa.

Quá trình khai quật đang được triển khai thận trọng, tỉ mỉ để giữ được nguyên vẹn cổ vật và dự kiến kết thúc vào ngày 3/4/2025.