Bắc Từ Liêm: Người dân "se duyên" cho hoa bưởi Diễn, chờ mùa quả ngọt

Hoàng Toàn 14/03/2025 16:06

Khi những cơn gió xuân mang theo hơi ấm đầu tiên, những vườn bưởi Diễn ở Bắc Từ Liêm, Hà Nội lại rộn ràng bước vào mùa 'se duyên' cho hoa.

Tháng 3 về, khi những chùm hoa bưởi trắng tinh khôi bung nở, cũng là lúc người trồng bưởi Diễn ở quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội bước vào một trong những công đoạn quan trọng nhất là thụ phấn cho hoa bưởi. Đây là bước quyết định đến tỷ lệ đậu quả và chất lượng trái bưởi, đòi hỏi sự kiên trì và kinh nghiệm của bà con nông dân.

Trước đây, người trồng bưởi Diễn thường để cây phát triển tự nhiên, chủ yếu dựa vào gió và côn trùng để thụ phấn. Tuy nhiên, cách này chỉ giúp tỷ lệ đậu quả dao động từ 30% đến 60%, dẫn đến sản lượng không ổn định. Nhờ có sự hỗ trợ từ các cán bộ nghiên cứu về cây trồng cũng như tiếp cận với kinh nghiệm từ những người trồng cây ăn quả trên internet, bà con đã chủ động áp dụng phương pháp thụ phấn bằng tay. Theo chia sẻ của một chủ vườn bưởi Diễn ở Bắc Từ Liêm, khi thực hiện thụ phấn nhân tạo, tỷ lệ đậu quả tăng đáng kể, lên tới 80% - 95%, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Chia sẻ của một chủ vườn bưởi tại Bắc Từ Liêm cho rằng, khi thời tiết hửng nắng, việc thụ phấn cho hoa bưởi thuận lợi hơn vì phấn hoa khô ráo, dễ bám vào nhụy. Tuy nhiên, thời điểm giao mùa, thời tiết có thể thất thường, khiến hoa dễ bị ảnh hưởng bởi độ ẩm không khí. Để khắc phục, người trồng cần tưới nước hợp lý, giữ ẩm cho cây, giúp hoa không bị héo rụng.

Theo anh Dũng, chủ vườn bưởi Diễn tại quận Bắc Từ Liêm, thời gian thụ phấn đạt hiệu quả cao nhất là vào buổi sáng khi có ánh nắng hoặc giữa buổi chiều, khi thời tiết khô ráo, thuận lợi cho quá trình thụ phấn. Do hoa bưởi nở dày đặc, người trồng cần thực hiện tỉ mỉ, kiên trì để đảm bảo toàn bộ hoa đều được thụ phấn đầy đủ, tránh bỏ sót, ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu quả.

Dụng cụ thụ phấn được chế tạo khá đơn giản, thường là một chiếc que tre nhỏ, đầu buộc chổi lông mềm hoặc bông gòn, giúp quét phấn nhẹ nhàng lên nhụy hoa mà không làm tổn thương cánh hoa.

Người trồng sẽ chọn những bông hoa bưởi đực đã nở hoàn toàn, có nhiều phấn, sau đó dùng chổi lông hoặc bông gòn quét nhẹ lên nhị đực để thu phấn. Phấn hoa này sẽ được chuyển sang thụ phấn cho những chùm hoa bưởi cái.

Nhân công đang bôi phấn vào chổi lông, khi chổi lông dày đặc phấn hoa thì bắt đầu bôi trực tiếp vào các nụ hoa.

Hoa bưởi cái thường mọc thành chùm, người trồng sẽ dùng chổi lông chấm vào nhụy của từng bông hoa để đảm bảo phấn tiếp xúc đều, giúp tăng khả năng thụ phấn.

Cách thụ phấn bằng tay cho hoa bưởi dựa trên nguyên tắc thụ phấn chéo, tức là nhị của bông hoa này sẽ kết hợp với nhụy của bông hoa khác, không nhất thiết phải thuộc cùng một bông hay cùng một cành. Điều này giúp tăng tỷ lệ đậu quả và đảm bảo sự phát triển đồng đều của cây, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng bưởi.

Hoa bưởi là loài lưỡng tính nên hoa nào cũng có thể cho quả, thường thì hoa 4 cánh cho quả nhỏ hơn hoa 5 cánh. Sau khi thụ phấn, người trồng theo dõi quá trình đậu quả, kết hợp với việc tưới nước giữ ẩm, bón phân hợp lý và kiểm soát sâu bệnh để đảm bảo hoa phát triển khỏe mạnh, tăng tỷ lệ đậu quả.

Thông thường, các chủ vườn sẽ thuê nhân công thực hiện thụ phấn cho hoa bưởi vào những ngày có nắng, khi điều kiện thời tiết thuận lợi để phấn hoa bám vào nhụy tốt hơn. Tuy nhiên, do hoa bưởi chỉ nở rộ trong khoảng một tháng, nên vào những đợt cao điểm, người trồng phải làm việc liên tục từ sáng đến tối. Có ngày, để kịp tiến độ, họ còn phải thắp đèn làm việc vào ban đêm, đảm bảo quá trình thụ phấn diễn ra đúng thời điểm, giúp cây đậu quả đạt tỷ lệ cao.

Chị Lan, một nhân công làm việc tại vườn bưởi của anh Dũng (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội), chia sẻ: "Nếu thời tiết thuận lợi, chỉ cần khoảng 1 - 2 nhân công có thể thụ phấn cho một vườn bưởi gần 1.000 gốc trong một ngày. Tuy nhiên, vào những ngày hoa nở rộ, công việc trở nên vất vả hơn, đòi hỏi sự tập trung cao độ để đảm bảo hoa được thụ phấn đầy đủ, giúp cây đạt tỷ lệ đậu quả tốt nhất."

Hiện nay, nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật vào quá trình chăm sóc, đặc biệt là phương pháp thụ phấn bằng tay, hầu hết các cây bưởi đều đạt tỷ lệ đậu quả cao. Phương pháp này không chỉ giúp tăng năng suất, giảm tỷ lệ hoa rụng mà còn đảm bảo chất lượng quả đồng đều, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng bưởi.

Trở lại Chuyên mục