Trong quá trình khai quật phần mộ số 9, hàng 4, khu Tây tại Nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN, Đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ số 11, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi phát hiện một số di vật được chôn cùng hài cốt, trong đó có đôi dép cao su, vật dụng cá nhân và đặc biệt là một bức ảnh chân dung người phụ nữ

Kỷ vật từ lòng đất

Thời gian đã làm bức ảnh hư hỏng nghiêm trọng, chỉ còn khoảng 50% so với nguyên trạng. Nhiều đường nét khuôn mặt bị nhòe mờ, giấy ảnh cũng không còn nguyên vẹn. Nhưng với những người đang tìm kiếm danh tính các liệt sĩ, đây không chỉ là một tấm ảnh cũ. Đó có thể là một manh mối quý giá.

Bức ảnh người phụ nữ tóc ngắn trong phần mộ liệt sĩ được phục dựng, cơ quan chức năng hy vọng sẽ tìm được gia đình cho anh từ đây - Ảnh: Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngã

 Người phụ nữ trong ảnh có thể là mẹ, chị, vợ, người yêu hoặc một người thân đặc biệt của người lính. Giữa chiến tranh khốc liệt, anh đã giữ lại hình ảnh ấy bên mình cho đến ngày hy sinh.

Nhận thấy giá trị của di vật, lực lượng chức năng phối hợp với các cơ sở chuyên môn phục dựng bức ảnh. Từ những mảng hình ảnh đứt gãy, mái tóc, đôi mắt và đường nét khuôn mặt người phụ nữ dần hiện rõ. Và cùng với khuôn mặt ấy là một câu hỏi lớn: Người phụ nữ này là ai?

Biết đâu ở một nơi nào đó vẫn có người nhận ra bà. Biết đâu một gia đình còn lưu giữ bức ảnh tương tự, một lá thư cũ hay câu chuyện về người thân từng ra đi trong chiến tranh. Chỉ một sự nhận ra cũng có thể mở ra cánh cửa dẫn tới danh tính người lính.

Kết nối liệt sĩ với thân nhân

Trung tá Nguyễn Hữu Phước, Đội trưởng Đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ số 11, cho biết những di vật tìm thấy trong các phần mộ chưa xác định danh tính đều có ý nghĩa đặc biệt. Bên cạnh xét nghiệm ADN, các vật dụng cá nhân là những mảnh ghép quan trọng để đối chiếu hồ sơ, xác minh thông tin và kết nối liệt sĩ với thân nhân.

Nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh hiện có khoảng 591 phần mộ, trong đó 260 phần mộ chưa xác định được danh tính. Đằng sau những con số ấy là hàng trăm cuộc đời và những gia đình đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ. Trong khuôn khổ “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, lực lượng chức năng đã khai quật gần 50 phần mộ tại nghĩa trang. Mỗi lần mở một phần mộ là một lần tìm kiếm những dấu vết ít ỏi còn sót lại của quá khứ.

Một chiếc dép, một vật dụng cá nhân hay một bức ảnh cũ… đều có thể trở thành sợi dây nối người đã khuất với người đang sống.

Bởi phía sau mỗi phần mộ chưa xác định danh tính là một cái tên. Phía sau mỗi cái tên là một gia đình, một quê hương và một ký ức chưa bao giờ mất đi.

Mong phép màu để sớm đưa hài cốt nữ chiến sĩ đoàn tụ gia đình

Thời gian tới, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn, địa phương và đơn vị liên quan để rà soát, đối chiếu hồ sơ, xác minh những thông tin liên quan đến bức ảnh và các di vật được tìm thấy.

Bức ảnh được tìm thấy trong phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính ở Nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, Quảng Ngãi - Ảnh: Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi

Lực lượng chức năng mong cộng đồng cùng chia sẻ hình ảnh người phụ nữ tóc ngắn trong bức ảnh. Nếu nhận ra người phụ nữ hoặc có thông tin liên quan đến phần mộ liệt sĩ, người dân có thể cung cấp thông tin đến tổng đài Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi: 0397.007.500.

Một cuộc điện thoại chỉ mất vài phút, nhưng một thông tin nhỏ có thể trở thành mắt xích giúp một gia đình tìm lại người thân sau hàng chục năm.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng với nhiều gia đình, cuộc chia ly chỉ thực sự khép lại khi người thân được gọi đúng tên. Bức ảnh người phụ nữ tóc ngắn đã vượt qua hàng chục năm để trở về với ánh sáng. Không ai biết bà là ai, còn sống hay đã khuất. Nhưng khuôn mặt ấy có thể là chìa khóa mở ra hy vọng.

Những người đi tìm danh tính liệt sĩ vẫn kiên trì lần tìm từng dấu vết, bởi điều họ tìm kiếm không chỉ là một cái tên trên hồ sơ. Đó là một người con trở về với mẹ, một người chồng trở về với vợ, một người cha trở về với con, một người đồng đội trở về với đồng đội và một người lính trở về với quê hương. Từ khuôn mặt người phụ nữ ấy, niềm hy vọng đang được thắp lên: một ngày nào đó, cái tên của nữ chiến sĩ cũng sẽ được hồi sinh,  trở về đoàn tụ với gia đình.