Indonesia, quốc gia tiếp tục phụ thuộc nhiều vào than, vừa công bố khoản đầu tư lớn vào kế hoạch năng lượng tái tạo, đánh dấu một bước chuyển quan trọng. Khoản tài trợ này đến từ các nhà cho vay toàn cầu và dự kiến sẽ thúc đẩy đầu tư nhiều hơn vào lĩnh vực năng lượng tái tạo của Indonesia, cũng như hỗ trợ quá trình khử cacbon. 

Tuy nhiên, quốc gia châu Á này sẽ cần nhiều nguồn tài trợ hơn đáng kể trong những thập kỷ tới nếu muốn trải qua một sự chuyển đổi có ý nghĩa.

Trong tháng này, chính phủ Indonesia đã công bố một kế hoạch đầu tư mới sẽ cung cấp 20 tỷ USD tài trợ từ các nhà cho vay toàn cầu để phát triển các nguồn năng lượng tái tạo. Kế hoạch Chính sách và Đầu tư Toàn diện (CIPP) do Mỹ và Nhật Bản chủ trì. 

Hiệp hội Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng của Indonesia (JETP) vạch ra mục tiêu cắt giảm lượng khí thải lưới điện xuống 250 triệu tấn CO2 vào năm 2030, so với ước tính trước đó là hơn 350 triệu.

Sử dụng nguồn tài trợ để hỗ trợ các mục tiêu khử cacbon, Indonesia hiện hy vọng sẽ tăng sự đóng góp của năng lượng tái tạo vào tổng cơ cấu năng lượng lên 44% vào năm 2030, từ mức chỉ 12% vào năm 2022. Erick Thohir, Bộ trưởng tạm thời về các vấn đề đầu tư, cho biết "Chúng ta phải hành động nhanh chóng vì năm 2030 chỉ còn chưa đầy bảy năm nữa. Quan hệ đối tác phải được tăng cường và đẩy nhanh để thực hiện các dự án ưu tiên, bao gồm cả việc hiện thực hóa ngay các cam kết tài chính".

Indonesia tiếp tục phụ thuộc nhiều vào than đá, với khoảng 60% điện năng của nước này đến từ nhiên liệu hóa thạch. Trong khi phần lớn thế giới đang chuyển dần khỏi sử dụng than đá để chuyển sang sử dụng khí tự nhiên ít ô nhiễm hơn hoặc các nguồn năng lượng thay thế có thể tái tạo, Indonesia là một trong số các quốc gia châu Á dự kiến sẽ tiếp tục sử dụng than đá trong nhiều năm tới. 

Indonesia là nước xuất khẩu than để sản xuất điện lớn nhất thế giới , đã xây dựng nhiều nhà máy than hơn mức họ biết phải làm gì trong những thập kỷ gần đây do những dự báo sai lầm về nhu cầu năng lượng quốc gia.

Trước khi các cuộc thảo luận về CIPP bắt đầu, Tổng thống Indonesia Joko Widodo đã cam kết ngừng xây dựng các nhà máy than mới. Tuy nhiên, CIPP bao gồm việc miễn trừ xây dựng các nhà máy than mới nếu chúng đã được triển khai hoặc gắn liền với các dự án phát triển quốc gia. Lỗ hổng tiềm tàng này có thể cho phép Indonesia tiếp tục mở rộng công suất than trong khi tuyên bố hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh.

Vào tháng 9, công ty điện lực nhà nước Indonesia, Perusahaan Listrik Negara (PLN), cho biết nước này sẽ cần khoảng 172 tỷ USD tài trợ vào năm 2040 cho các dự án năng lượng tái tạo và cải tiến lưới điện để bổ sung thêm 60GW công suất tái tạo mới.

Điều này bao gồm khoản đầu tư 5 tỷ USD để phát triển lưới điện thông minh, hỗ trợ cung cấp năng lượng xanh thay đổi như năng lượng gió và năng lượng mặt trời. PLN đang đặt mục tiêu bổ sung thêm 32GW công suất mới làm phụ tải cơ bản, cũng như xây dựng lưới điện mới để kết nối thêm 28 GW năng lượng tái tạo dưới dạng phụ tải thay đổi.

Evy Haryadi, giám đốc PLN, giải thích, "Không có sự chuyển đổi nào nếu không có sự truyền tải. Đó là thách thức đầu tiên, làm thế nào chúng ta có thể truyền tải điện từ một địa điểm khá xa đến nhu cầu". Trong khi đó, Giám đốc điều hành của công ty, Darmawan Prasodjo, cho biết: "Với sự phát triển năng lượng tái tạo nhanh chóng này, 75% công suất phát điện bổ sung của chúng tôi sẽ dựa trên năng lượng tái tạo và 25% sẽ dựa trên khí đốt".

Mặc dù khoản tài trợ 20 tỷ USD khó có thể góp phần chuyển đổi hoàn toàn ngành năng lượng của Indonesia, nhưng nó được kỳ vọng sẽ giúp quốc gia Đông Nam Á này bắt đầu con đường khử cacbon và thu hút thêm vốn cho lĩnh vực này. 

Tuy nhiên, một số người đã chỉ trích CIPP vì cung cấp các khoản vay theo lãi suất thị trường thay vì các chương trình tài trợ đặc biệt, điều này sẽ dẫn đến chi phí cao cho Indonesia và có thể ngăn cản các nước khác chấp nhận các thỏa thuận tương tự trong tương lai.

Vào tháng 10 năm 2022, Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA) đã công bố Triển vọng Chuyển đổi Năng lượng ở Indonesia để khuyến khích các nhà đầu tư tài trợ cho quá trình chuyển đổi xanh của đất nước. 

Nó gợi ý rằng vì Indonesia là quốc gia tiêu thụ năng lượng cao nhất trong số các quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nên đây là chìa khóa cho quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu, đặc biệt khi nền kinh tế và dân số của nước này dự kiến sẽ tăng trưởng đáng kể trong vài thập kỷ tới. Indonesia có nguồn cung cấp tài nguyên tái tạo rộng rãi và có cơ hội khai thác tiềm năng xanh của mình miễn là có thể thu hút được mức tài trợ cao hơn.

CIPP dự kiến sẽ cung cấp cho Indonesia nguồn vốn ban đầu cần thiết để khởi động quá trình chuyển đổi xanh. Quốc gia Đông Nam Á này có nguồn cung cấp tài nguyên tái tạo dồi dào và có tiềm năng trở thành nhà cung cấp năng lượng sạch lớn trong khu vực. 

Tuy nhiên, để đạt được điều này, chính phủ phải tuân thủ cam kết ngừng xây dựng bất kỳ nhà máy than mới nào để chuyển sang sử dụng các giải pháp thay thế xanh.

LAN ANH