Báo cáo Chất lượng Không khí Thế giới năm 2023 do IQAir có trụ sở tại Thụy Sĩ biên soạn, đã đo các hạt có hại trong không khí, được gọi là PM2.5, tại hơn 7.800 địa điểm. 

Các phát hiện cho thấy Trung Á xếp sau các quốc gia Nam Á và vùng Vịnh là nơi có chất lượng không khí khu vực tồi tệ nhất trên thế giới.

Bangladesh, Pakistan và Ấn Độ xếp thứ nhất, thứ hai thứ ba trong bảng báo cáo về các quốc gia có không khí bẩn nhất. Tajikistan có nồng độ PM2.5 đo được cao thứ tư vào năm 2023. Kyrgyzstan xếp thứ 18, Uzbekistan thứ 23 và Kazakhstan đứng thứ 40 trong số 134 quốc gia và vùng lãnh thổ được đo. Không có đủ dữ liệu để Turkmenistan được đưa vào danh sách. Nước láng giềng phía Đông của Trung Á là Trung Quốc xếp thứ 19.

"Ước tính cứ 9 ca tử vong trên toàn thế giới thì có 1 ca tử vong, ô nhiễm không khí là mối đe dọa môi trường lớn nhất đối với sức khỏe con người", báo cáo nêu rõ. "Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm không khí là nguyên nhân gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong sớm trên toàn thế giới mỗi năm".

Dushanbe là thủ đô ô nhiễm nhất Trung Á vào năm 2023 (thứ 4 trong bảng xếp hạng thành phố IQAir), tiếp theo là Tashkent (thứ 22), Bishkek (thứ 29) và Astana (thứ 52).

PM2.5 được định nghĩa là các hạt khí dung dạng hạt mịn có đường kính lên tới 2,5 micron. Báo cáo cho biết: "Được đo bằng microgam trên mét khối (μg/m³), PM2.5 là một trong sáu chất gây ô nhiễm phổ biến được các cơ quan môi trường trên toàn thế giới giám sát và quản lý do có tác động đáng kể đến sức khỏe con người và môi trường".

Các nguồn PM2.5 do con người tạo ra phổ biến là khí thải ô tô, quy trình công nghiệp nặng, sản xuất điện, nông nghiệp, xây dựng cũng như đốt than và gỗ. 

IQAir là một công ty công nghệ chất lượng không khí tự nhận mình là đang vận hành "nền tảng thông tin về chất lượng không khí theo thời gian thực, miễn phí lớn nhất thế giới".