Châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ có thể vẫn đứng trước nguy cơ sau vụ nổ lớn tại bệnh viện Gaza hồi đầu tuần, trong đó có những tuyên bố mâu thuẫn giữa Israel và thế giới Ả Rập.
Dầu thô Brent đã tăng lên trên 90 USD/thùng trước viễn cảnh chiến tranh Israel - Hamas lan rộng ra những nơi khác ở Trung Đông khi các nhà lãnh đạo Jordan, Ai Cập và Palestine rút lui khỏi hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Iran đã kêu gọi các nước Hồi giáo tiến hành tẩy chay Israel ngay lập tức, bao gồm cả lệnh cấm vận dầu mỏ. Tuy nhiên, mối lo ngại lớn hơn là căng thẳng có thể ảnh hưởng đến việc di chuyển của các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz ở Vịnh Ba Tư, nơi có tới 1/3 nguồn cung toàn cầu được vận chuyển qua đó.
"Nếu giá dầu thô duy trì trên 90 USD/thùng trong hơn hai tuần thì điều đó sẽ tạo ra áp lực cho toàn thế giới", ông Madan Sabnavis, nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Baroda của Ấn Độ, cho biết.
![Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 1. Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 1.](https://cungcau.qltns.mediacdn.vn/thumb_w/830/421196537165905920/2023/10/20/anh-duoc-tao-boi-tranngocchaucungcau-luc-4716055210578-1697781130590918224045.png)
Xe tải chở dầu bên ngoài một nhà máy lọc dầu ở Mumbai vào ngày 3 tháng 10. Ấn Độ và hầu hết các quốc gia châu Á đều phụ thuộc vào nhập khẩu dầu. Ảnh: Bloomberg
Trung Quốc, Ấn Độ và hầu hết các quốc gia châu Á đều phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ. Các quan chức ở những quốc gia này có thể sẽ theo dõi chặt chẽ cách các quốc gia Ả Rập, những nước có vẻ liên kết với Palestine, phản ứng với những diễn biến sau vụ tấn công. Ấn Độ và Trung Quốc đã mua dầu Nga giá rẻ và căng thẳng ở Trung Đông có nghĩa là điều đó có thể sẽ tiếp tục.
Theo ông Sabnavis, căng thẳng gia tăng có thể làm tăng chi phí bảo hiểm và vận chuyển cho các tàu chở dầu.
Hôm 18/10, Mỹ cho biết đánh giá của họ cho thấy Israel không chịu trách nhiệm về vụ nổ khiến hàng trăm thường dân thiệt mạng tại Bệnh viện Al Ahli ở Dải Gaza.
Người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng Adrienne Watson cho biết vụ nổ có thể do tên lửa hoặc tên lửa của nhóm Thánh chiến Hồi giáo Palestine gây ra.
Các quan chức Hamas tuyên bố vụ nổ là một cuộc không kích của Israel, một tuyên bố được các nhà lãnh đạo Ả Rập ủng hộ.
![Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 2. Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 2.](https://cungcau.qltns.mediacdn.vn/thumb_w/830/421196537165905920/2023/10/20/anh-duoc-tao-boi-tranngocchaucungcau-luc-4716074426330-1697787866416313156212.png)
Các tàu Vệ binh Cách mạng Iran hộ tống một tàu chở dầu của Hàn Quốc ở Vịnh Ba Tư năm 2021. Ảnh: AP
Trong chuyến thăm ngắn ngày tới Israel, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cố gắng cân bằng giữa việc thể hiện sự ủng hộ của Mỹ đối với Israel và việc xoa dịu các đồng minh Ả Rập. Ông dự kiến sẽ đưa ra tuyên bố vào sáng 20/10 (theo giờ địa phương), trong bối cảnh lo ngại về một cuộc tấn công mặt đất sắp xảy ra của quân đội Israel vào Hamas.
Hamas đã bị Israel bao vây trong hơn một tuần để đáp trả cuộc tấn công chết người.
Lo lắng về Iran
Các nhà phân tích cho biết Israel không sản xuất bất kỳ loại dầu thô nào, nhưng liệu Iran có bị lôi kéo vào cuộc xung đột hay không sẽ rất quan trọng đối với xu hướng giá dầu.
"Khi nói về sự leo thang ở Gaza ảnh hưởng đến giá dầu, giả định cơ bản là sản xuất của Iran sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên bởi lệnh trừng phạt nghiêm ngặt hơn của Mỹ", ông Viktor Katona, nhà phân tích dầu thô hàng đầu tại nghiên cứu hàng hóa hãng Kpler cho biết.
Nhưng ông nói thêm rằng Israel "sẽ đạt được rất ít lợi ích trong trường hợp Iran tham gia vào cuộc xung đột Israel-Hamas và cả về mặt chính trị và quân sự, nước này sẽ tìm cách tránh căng thẳng quá mức".
Giá dầu vẫn được hỗ trợ tốt kể từ tháng trước do việc cắt giảm sản lượng của các nhà sản xuất hàng đầu là Ả Rập Saudi và Nga.
![Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 3. Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 3.](https://cungcau.qltns.mediacdn.vn/thumb_w/830/421196537165905920/2023/10/20/anh-duoc-tao-boi-tranngocchaucungcau-luc-4716074503200-1697787903299672603106.png)
Người Palestine tụ tập quanh các tòa nhà dân cư bị phá hủy trong các cuộc tấn công của Israel ở thành phố Zahra, trong bối cảnh xung đột đang diễn ra giữa Israel và Hamas, ở phía nam thành phố Gaza hôm 19/10. Ảnh: Reuters
Tuy nhiên, xuất khẩu dầu bằng đường biển của Nga, kể từ khi chạm đáy vào tháng 7, đã dần quay trở lại thị trường xuất khẩu sau một thời gian bảo trì tại các nhà máy lọc dầu, Katona cho biết.
Ông nói thêm, giá dầu có thể giảm nhẹ xuống 85-88 USD/thùng trong tháng 11/tháng 12 do phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị có thể giảm dần theo thời gian, "tuy nhiên, giá sẽ vẫn đủ cao trong những tuần tới".
Tác động của căng thẳng ở Trung Đông đã phần nào được giải quyết khi Mỹ trong tháng này nới lỏng rộng rãi các lệnh trừng phạt đối với ngành dầu mỏ của Venezuela để đáp lại thỏa thuận đạt được giữa chính phủ và các đảng đối lập cho cuộc bầu cử năm 2024.
Venezuela, một thành viên của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (Opec), đã bị trừng phạt nặng nề kể từ năm 2019. Động thái của Mỹ có nghĩa là Venezuela hiện có thể sản xuất và xuất khẩu dầu sang các thị trường đã chọn trong sáu tháng tới mà không bị hạn chế.
Các nhà phân tích khác cho rằng thị trường dầu mỏ sẽ vẫn còn lo lắng trong thời gian tới và có khả năng bùng phát nhanh chóng nếu chiến tranh Israel-Hamas lan rộng khắp Trung Đông.
![Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 4. Châu Á trước nguy cơ nguồn cung dầu khi xung đột Israel - Hamas lan rộng ở Trung Đông - Ảnh 4.](https://cungcau.qltns.mediacdn.vn/thumb_w/830/421196537165905920/2023/10/20/anh-duoc-tao-boi-tranngocchaucungcau-luc-4716074546797-1697787946871461409797.png)
Mỏ dầu Khurais, cách Riyadh, Ả Rập Saudi 150km về phía đông đông bắc. Ảnh: AP
"Tôi nghĩ giá dầu rất có thể sẽ giao dịch trong khoảng 95-100 USD/thùng. Gnanasekhar Thiagarajan, giám đốc của Commtrendz Risk Management, cho biết nếu Iran rơi vào xung đột thì giá có thể tăng ngay trong ngày mai.
ANZ cho biết Ả Rập Saudi có thể chấm dứt việc cắt giảm sản lượng nếu căng thẳng địa chính trị dẫn đến tổn thất sản xuất trên toàn cầu, nhưng nói thêm rằng họ dự kiến việc cắt giảm vẫn được duy trì trong năm nay sẽ dẫn đến thâm hụt cung-cầu 2 triệu thùng mỗi ngày trong quý 4.
"Điều này giúp duy trì mục tiêu ngắn hạn của chúng tôi là 100 USD/thùng. Bất kỳ sự leo thang nào của cuộc xung đột đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz đều có thể đẩy giá lên tới 120 USD/thùng, đây là một rủi ro lớn", họ cho biết.
(Nguồn: SCMP)