Là một trong những nhà sản xuất lúa mì, ngô và dầu thực vật hàng đầu thế giới, Ukraine đã vận chuyển phần lớn ngũ cốc của mình ra quốc tế trước chiến tranh, với 7 trong số 10 thị trường điểm đến quan trọng nhất cho xuất khẩu ngũ cốc của Ukraina vào năm 2021 nằm ở châu Á và Bắc Phi. 

Khi xung đột bất ngờ ngăn chặn dòng cung cấp ngũ cốc của Ukraina, giá lương thực hàng hóa tăng lên mức chưa từng có trong bối cảnh lo ngại về tình trạng thiếu lương thực toàn cầu.

Sau 5 tháng của cuộc xung đột, Liên hợp quốc đã làm trung gian cho một thỏa thuận giữa Ukraina, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cho phép nối lại xuất khẩu ngũ cốc của Ukraina qua tuyến đường Biển Đen. 

Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen được ký kết có hiệu lực vào ngày 22/7/2022 và xuất khẩu ngũ cốc của Ukraina nhanh chóng phục hồi về mức trước khi bị xảy ra chiến sự. 

Ngay cả sau khi kết thúc thỏa thuận ngũ cốc vào tháng 7/2023, khi Nga từ chối gia hạn, Ukraina và các đối tác đã tìm ra những cách (và lộ trình) thay thế để duy trì nguồn cung cấp ngũ cốc.

Như Felix Richter của Statista nhấn mạnh trong biểu đồ bên dưới, ngoài việc xuất khẩu ngũ cốc bằng đường bộ qua các nước láng giềng, Ukraina tiếp tục xuất khẩu ngũ cốc qua tuyến đường Biển Đen thay thế. 

Bằng cách ở gần biên giới của các quốc gia thân thiện Bulgaria và Romania, khả năng gây gián đoạn của Nga đã được giảm thiểu thành công.

Theo dữ liệu từ cơ sở dữ liệu Comtrade của Liên Hợp Quốc, phần lớn xuất khẩu ngũ cốc của Ukraina đã kết thúc ở châu Âu vào năm ngoái, trong đó Romania, Ba Lan và Hungary chứng kiến dòng ngũ cốc đổ vào tăng đặc biệt lớn từ nước láng giềng đang bị bao vây của họ.

Trong khi đó, Indonesia, Iran, Pakistan, Maroc và Tunisia đều rớt khỏi top 10 do xung đột buộc họ phải tìm nhà cung cấp thay thế cho mặt hàng thực phẩm quan trọng này.