Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tuyên bố 7 ngày quốc tang và Syria đã kêu gọi Liên Hợp Quốc giúp đỡ sau trận động đất kinh hoàng khiến hơn 4.000 người thiệt mạng và làm sập các tòa nhà ở Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ và miền Bắc Syria.

Các nhà chức trách lo ngại số người thiệt mạng do trận động đất mạnh 7,8 độ richter vào rạng sáng ngày 6/2, sau đó là trận động đất mạnh 7,6 độ richter và một số dư chấn sẽ tiếp tục gia tăng khi lực lượng cứu hộ tìm kiếm những người sống sót giữa đống kim loại và bê tông trải khắp một khu vực đã trải qua cuộc nội chiến kéo dài 12 năm ở Syria và một cuộc khủng hoảng người tị nạn.

Lực lượng cứu hộ đã tìm kiếm suốt đêm trong thời tiết khắc nghiệt cho đến sáng ngày 7/2, dự kiến có thể tìm kiếm thêm những người sống sót ra khỏi đống đổ nát khi những người bị mắc kẹt kêu cứu từ bên dưới hàng tấn những mảnh vỡ.

Theo Yunus Sezer, người đứng đầu Cơ quan Quản lý Khẩn cấp và Thảm họa Thổ Nhĩ Kỳ (AFAD), cho biết số người thiệt mạng ở Thổ Nhĩ Kỳ là 2.921, trong khi 15.834 người khác bị thương.

Tại Syria, ít nhất 1.300 người đã thiệt mạng, theo Bộ Y tế và tổ chức cứu hộ Mũ bảo hiểm trắng vào tối ngày 6/2.

Phát biểu với báo giới ngày 6/2, bà Catherine Smallwood - quan chức cấp cao về các tình huống khẩn cấp của Văn phòng WHO tại khu vực châu Âu - cho biết: "Có khả năng sẽ còn tiếp tục xảy ra những vụ sập nhà tiếp theo (do ảnh hưởng của trận động đất), do đó, chúng tôi thường ước tính con số thiệt hại có thể tăng gấp 8 lần so với con số ban đầu. Thật không may, chúng tôi luôn thấy sự dự tính đó đúng với các trận động đất. Các báo cáo ban đầu về số người thiệt mạng hoặc bị thương sẽ tăng khá đáng kể trong tuần tiếp theo".

Trước đó, WHO dự đoán sơ bộ số người thiệt mạng trong cơn địa chấn kinh hoàng này tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria là hơn 2.600 người.

Điều kiện thời tiết lạnh giá của mùa đông và tuyết rơi ở khu vực bị tàn phá đã làm tăng thêm hoàn cảnh của hàng nghìn người bị thương và vô gia cư do trận động đất. Các tòa nhà đổ sập và những con đường bị phá hủy đã cản trở nỗ lực tìm kiếm những người sống sót và đưa hàng viện trợ quan trọng tới các khu vực bị ảnh hưởng.

Phóng viên Sinem Koseoglu của Al Jazeera, đưa tin từ Istanbul, cho biết hàng triệu người cần được giúp đỡ.

Mười thành phố ở miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ đã được tuyên bố là khu vực thảm họa, theo Natasha Ghoneim của Al Jazeera, báo cáo từ Istanbul. Nhiệt độ rét và tuyết đã cản trở các nỗ lực cứu hộ và thời tiết xấu hơn dự kiến sẽ đến khu vực này. Nguồn cung cấp điện và khí đốt tự nhiên đã bị cắt ở nhiều khu vực và chính phủ đang nỗ lực khôi phục cả hai dịch vụ.

Ghoneim cho biết: "Bức tranh đầy đủ về sự tàn phá chỉ mới bắt đầu xuất hiện, sự tàn phá có thể sẽ trở nên rõ ràng hơn khi mặt trời mọc" vào ngày 7/2.

Hoạt động địa chấn tiếp tục làm rung chuyển khu vực vào ngày 6/2, bao gồm một cơn chấn động khác mạnh gần bằng trận động đất ban đầu.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ đo trận động đất ban đầu là 7,8 độ richter, với độ sâu 18 km. Vài giờ sau, một trận động đất mạnh 7,6 độ richter cũng xảy ra. Cú va chạm thứ hai khiến một tòa nhà chung cư nhiều tầng ở thành phố Sanliurfa của Thổ Nhĩ Kỳ đổ xuống đường trong một đám bụi mù mịt khi những người qua đường hô hoáng.

Theo Orhan Tatar, một quan chức của cơ quan quản lý thảm họa Thổ Nhĩ Kỳ, hơn 7.800 người đã được giải cứu trên 10 tỉnh. Các cơ sở y tế căng thẳng đã nhanh chóng chật kín người bị thương, các nhân viên cứu hộ cho biết.

Hiệp hội Y tế Mỹ gốc Syria, điều hành các bệnh viện ở miền bắc Syria và miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết trong một tuyên bố rằng các cơ sở y tế của họ 'quá tải với bệnh nhân lấp đầy hành lang' và kêu gọi khẩn cấp nguồn cung cấp chấn thương và phản ứng khẩn cấp toàn diện để cứu sống và điều trị cho bệnh nhân bị thương".

Chính phủ và các cơ quan viện trợ đã gấp rút triển khai nhân sự, kinh phí và thiết bị tới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria.

Ông Jordan đang gửi viện trợ khẩn cấp tới Syria và Thổ Nhĩ Kỳ theo lệnh của Quốc vương Abdullah II, trong khi Ai Cập cam kết trợ giúp nhân đạo khẩn cấp cho Thổ Nhĩ Kỳ. Chính phủ thiếu tiền mặt của Lebanon cũng đang gửi những người phản ứng đầu tiên của Hội Chữ thập đỏ và Phòng vệ dân sự và lính cứu hỏa tới Thổ Nhĩ Kỳ để giúp đỡ các nỗ lực cứu hộ.

Liên minh châu Âu (EU) đã huy động các đội tìm kiếm và cứu hộ, đồng thời hệ thống vệ tinh Copernicus của khối đã được kích hoạt để cung cấp dịch vụ lập bản đồ khẩn cấp. Ít nhất 13 quốc gia thành viên đã đề nghị hỗ trợ. Anh và Mỹ cho biết họ cũng sẵn sàng gửi trợ giúp tới Syria, nhưng Washington đã loại trừ việc giao dịch trực tiếp với chính phủ Syria.

Bộ Ngoại giao Đức cho biết họ đang phối hợp ứng phó viện trợ với các đối tác EU và sẵn sàng cung cấp máy phát điện khẩn cấp, lều, chăn và thiết bị xử lý nước.

Mỹ đang phối hợp hỗ trợ ngay lập tức cho Thổ Nhĩ Kỳ, thành viên NATO, bao gồm các đội hỗ trợ các nỗ lực tìm kiếm và cứu hộ. Tại California, gần 100 nhân viên cứu hỏa và kỹ sư xây dựng của Hạt Los Angeles, cùng với 6 chú chó được huấn luyện đặc biệt, đã được cử đến Thổ Nhĩ Kỳ để hỗ trợ các nỗ lực cứu hộ.

Các đội cứu hộ Nga từ Bộ Tình trạng khẩn cấp đang chuẩn bị bay tới Syria, nơi quân đội Nga được triển khai tại quốc gia đó đã gửi 10 đơn vị gồm 300 người để giúp dọn dẹp các mảnh vỡ và tìm kiếm những người sống sót. Quân đội Nga đã thiết lập các điểm để phân phối hỗ trợ nhân đạo. Nga cũng đã đề nghị giúp đỡ Thổ Nhĩ Kỳ và điều này đã được chấp nhận.

(Nguồn: Aljazeera/TTXVN)