3 nhà khoa học nữ nhận học bổng của Chương trình L’Oréal – UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học 2025. Ảnh: Hoàng Toàn

Sau 16 năm đồng hành cùng các nhà khoa học nữ Việt Nam, Chương trình Học bổng Nghiên cứu khoa học L'Oréal - UNESCO For Women in Science tiếp tục mở cổng tiếp nhận hồ sơ đến hết ngày 30/9. Chương trình hướng tới phát hiện, tôn vinh và hỗ trợ các nhà nghiên cứu nữ theo đuổi những công trình có giá trị khoa học và khả năng ứng dụng vào thực tiễn.

Tính đến nay, chương trình đã trao học bổng cho 41 nhà khoa học nữ tại Việt Nam trong hai lĩnh vực Khoa học sự sống và Khoa học vật liệu. Không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính, học bổng còn tạo điều kiện để nhiều nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển các hướng nghiên cứu dài hạn, đưa kết quả từ phòng thí nghiệm đến gần hơn với đời sống.

Năm 2026, chương trình trao ba học bổng, mỗi suất trị giá 150 triệu đồng dành cho các nhà khoa học nữ có đề xuất nghiên cứu xuất sắc trong lĩnh vực Khoa học sự sống hoặc Khoa học vật liệu.

Ứng viên phải là nữ nghiên cứu sinh hoặc nhà nghiên cứu không quá 45 tuổi tính đến thời điểm hết hạn nộp hồ sơ; đã có bằng tiến sĩ hoặc đang thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ. Đề tài đăng ký phải đang ở giai đoạn khởi động hoặc được triển khai trực tiếp. Đồng thời, ứng viên cần chứng minh năng lực nghiên cứu thông qua các công bố trên các tạp chí khoa học uy tín trong và ngoài nước.

Hạn cuối tiếp nhận hồ sơ là ngày 30/9 qua địa chỉ email: hocbongnghiencuukhoahoc@gmail.com.

Năm 2025, ba nhà khoa học được trao học bổng gồm PGS.TS Tô Thị Mai Hương (Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội - USTH), PGS.TS Phạm Kim Ngọc (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM) và TS Lê Linh, nghiên cứu viên sau tiến sĩ tại Đại học Stanford (Mỹ).

Trong lĩnh vực công nghệ sinh học nông nghiệp và sinh lý thực vật, PGS.TS Tô Thị Mai Hương tập trung nghiên cứu ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gene chính xác nhằm điều chỉnh các gene phân bổ carbon trong cây lúa để giảm phát thải khí mê-tan từ ruộng lúa nhưng vẫn duy trì năng suất. Nhóm nghiên cứu sử dụng công nghệ chỉnh sửa gene chính xác (prime-editing), kết hợp chèn các trình tự tăng cường phiên mã ngắn (STEs) nhằm tăng biểu hiện của một số gene đặc hiệu, từ đó tạo ra các giống lúa phát thải thấp. Công trình được đánh giá có tiềm năng góp phần bảo đảm an ninh lương thực, đồng thời hỗ trợ mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua việc phát triển các giống lúa thân thiện với môi trường.

Trước đó, PGS.TS Tô Thị Mai Hương đã tham gia và chủ trì nhiều dự án nghiên cứu có ảnh hưởng trong nước và quốc tế. Bà được đánh giá là một trong những nhà khoa học tiên phong trong ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gene phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững.

Ở lĩnh vực vật liệu bán dẫn và vật liệu cấu trúc nano, PGS.TS Phạm Kim Ngọc được vinh danh nhờ các nghiên cứu về vật liệu mới cho thiết bị bộ nhớ thế hệ mới. Công trình của bà tập trung vào kiến trúc Tính toán trong Bộ nhớ (In-Memory Computing - IMC) sử dụng trở nhớ (Memristor) nhằm khắc phục "nút thắt cổ chai" của các hệ thống máy tính truyền thống bằng cách xử lý dữ liệu ngay trong bộ nhớ. Hướng nghiên cứu này mở ra triển vọng phát triển phần cứng AI tốc độ cao, tiết kiệm năng lượng và mô phỏng hoạt động của não người, góp phần thúc đẩy các công nghệ trí tuệ nhân tạo bền vững.

Bên cạnh các công trình nghiên cứu, PGS.TS Phạm Kim Ngọc còn chủ trì nhiều đề tài cấp quốc gia, sở hữu bốn bằng sáng chế, công bố hơn 50 bài báo quốc tế và tham gia đào tạo nhiều nhà khoa học trẻ trong lĩnh vực khoa học vật liệu tại Đại học Quốc gia TP.HCM.

Trong khi đó, TS Lê Linh được trao học bổng với các nghiên cứu về công nghệ pin và hệ thống lưu trữ năng lượng thế hệ mới. Đề tài của bà tập trung phát triển các chất điện giải lỏng đa chức năng cho pin lithium - lưu huỳnh (Li-S), hướng tới giải quyết những thách thức như hiện tượng dịch chuyển polysulfide và suy giảm lithium nhằm nâng cao tuổi thọ cũng như dung lượng pin. Công trình được kỳ vọng góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh bằng việc nâng cao hiệu quả và giảm chi phí cho xe điện.

Hiện TS Lê Linh là thành viên chủ chốt của các dự án thuộc Liên minh Battery500 của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE). Bà cũng có nhiều công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế với hướng nghiên cứu kết hợp giữa thực nghiệm và mô phỏng lý thuyết để giải quyết các bài toán điện hóa phức tạp.

Không chỉ tạo dấu ấn tại Việt Nam, chương trình L'Oréal - UNESCO For Women in Science đã hỗ trợ và tôn vinh hơn 5.000 nhà khoa học nữ trên toàn thế giới. Đáng chú ý, bảy nhà khoa học từng được vinh danh từ chương trình sau đó đã giành Giải Nobel, khẳng định vai trò của việc đầu tư dài hạn cho các tài năng nữ trong nghiên cứu khoa học.

Thông qua mạng lưới học bổng quốc tế "Vì sự phát triển của phụ nữ trong khoa học", chương trình tiếp tục hướng đến mục tiêu khuyến khích phụ nữ theo đuổi sự nghiệp nghiên cứu, đồng thời phát hiện và hỗ trợ các nhà khoa học trẻ có tiềm năng.