Eric Li mất việc sau khi công ty quản lý văn phòng gia đình của anh chuyển khỏi Hồng Kông, anh biết mình sẽ phải đối mặt với một thị trường việc làm khó khăn. Nhưng Li sẽ không bao giờ biết nó có thể khó khăn đến mức nào. 

17 tháng trôi qua, Li vẫn đang thất nghiệp. Các hóa đơn ngày càng chồng chất - gần 60.000 đô la Hồng Kông (7.700 USD) một tháng cho tiền thuê nhà và 1 triệu đô la Hồng Kông hàng năm cho việc học hành của các con anh. 

Chỉ 5 năm trước, các chuyên gia trong ngành tài chính có chuyên môn như Li đã được các công ty từ UBS Group AG đến Citigroup săn đón. Các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng của các công ty Trung Quốc như Xiaomi và Meituan đã củng cố vị thế của Hồng Kông như một mối liên kết tài chính cạnh tranh với New York. Những nỗ lực của họ đã giúp tạo ra hơn 6.000 tỷ USD giá trị thị trường cho các công ty Trung Quốc niêm yết tại Hồng Kông và Mỹ.

Giờ đây, căng thẳng địa chính trị Mỹ-Trung đã làm rạn nứt thị trường vốn. IPO ở Hồng Kông đã cạn kiệt khi giá cổ phiếu sụt giảm và triển vọng kinh tế suy yếu. Việc Bắc Kinh thúc đẩy tăng cường bảo mật dữ liệu và quản lý thị trường tài chính đã khiến các công ty Trung Quốc gặp khó khăn hơn trong việc mua tài sản hoặc niêm yết ở nước ngoài.

Li cũng đã từng làm việc tại Citigroup, cho biết: "Tôi nghĩ rằng quỹ đạo đi lên của Trung Quốc và mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa thị trường tài chính trong nước và toàn cầu là một điều bình thường, nhưng giờ tôi nhận ra rằng đó có thể chỉ là một đốm sáng le lói". 

Không nơi nào nỗi đau đó rõ rệt hơn ở Hồng Kông, trung tâm của hoạt động môi giới giao dịch như vậy. Thiệt hại được nhấn mạnh bởi hàng loạt vụ sa thải của các công ty ở Phố Wall, sự rút vốn toàn cầu vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và vai trò trung tâm tài chính quốc tế của thành phố đang ngày càng giảm sút.

John Mullally, giám đốc điều hành của Robert Walters cho biết số lượng nhân viên tài chính có trình độ đầu vào đang tìm việc làm ở Hồng Kông là "hàng trăm" và ông dự báo sắp có nhiều đợt cắt giảm nữa, cơ hội đang cực kỳ mong manh. 

Goldman Sachs Group, JPMorgan Chase & Co và Citigroup đã thực hiện nhiều đợt cắt giảm việc làm ở châu Á trong 18 tháng qua.

Một nhân viên ngân hàng bị Goldman Sachs sa thải cho biết điều này khiến bà và các đồng nghiệp phải cân nhắc xem có nên ở lại Hồng Kông và thậm chí cả ngành này hay không. Sự sụt giảm trong các đợt IPO từ Trung Quốc có nghĩa là các ngân hàng sẽ cần phải xem xét tái cơ cấu trên khắp châu Á vì số lượng nhân viên tăng lên nhờ tuyển dụng trước đây không còn hợp lý nữa.

Sau khi mất việc phân tích tại một ngân hàng đầu tư toàn cầu vào năm ngoái, Yang, 24 tuổi, đã dành nhiều tháng tìm việc, sắp xếp khoảng 10 cuộc phỏng vấn tại các công ty tư vấn, đầu tư mạo hiểm và cổ phần tư nhân nhưng không thành công. 

Với hợp đồng thuê 20.000 đô la Hồng Kông một tháng sắp hết hạn, cô quyết định quay trở lại Trung Quốc để sống với bố mẹ và theo đuổi sự nghiệp ngoài lĩnh vực tài chính truyền thống.

Hoạt động dịch vụ tài chính chậm lại có thể sẽ đè nặng lên nền kinh tế Hồng Kông, vì ngành này chiếm khoảng 23% tổng GDP và 7,5% việc làm vào năm 2022. Sự phục hồi sau Covid của thành phố này thấp hơn kỳ vọng vào năm ngoái, Bloomberg Economics ước tính rằng tăng trưởng GDP sẽ chậm lại còn 1,8% trong năm nay từ mức 3,2% vào năm 2023.

Việc huy động vốn IPO ở Hồng Kông đã giảm 56% vào năm ngoái xuống còn 46 tỷ đô la Hồng Kông, mức thấp nhất kể từ khi bong bóng dotcom vỡ hơn hai thập kỷ trước đó. Dữ liệu cho thấy số lượng danh sách niêm yết giảm gần 1/5 xuống còn 67 và chỉ có 13 danh sách huy động được hơn 1 tỷ đô la Hồng Kông.

Các nhà đầu tư cổ phần tư nhân và đầu tư mạo hiểm cũng bị ảnh hưởng. Theo Preqin Ltd, số tiền huy động được từ các quỹ tập trung vào Trung Quốc đã giảm mạnh 81% vào năm ngoái so với năm 2021.

Các chủ ngân hàng tập trung vào Trung Quốc đã phải chịu gánh nặng trải dài cả bên bán và bên mua. Charlene Yeung, giám đốc điều hành tại công ty tuyển dụng Wellesley, chuyên tuyển dụng cấp cao, cho biết các nhà quản lý nhà đầu tư cũng bị ảnh hưởng nặng nề vì kỹ năng của họ ít được chuyển giao.

Bà nói thêm, các chủ ngân hàng nên chuẩn bị cho mức giảm bồi thường tối thiểu 20% và trong một số trường hợp, mức giảm "có thể rất cực đoan".

Mullally cho biết đợt cắt giảm việc làm mới nhất diễn ra ngay trước Tết Nguyên đán tập trung chủ yếu vào các giám đốc điều hành và những cấp dưới.

Sau khi nhìn những đồng nghiệp cũ đã thất nghiệp hơn một năm, Henry, nhân viên ngân hàng  làm việc cho một công ty môi giới Trung Quốc ở Hồng Kông, cho biết ngay cả khi lương bị cắt 30-40%, anh cũng sẽ chấp nhận.

"Tôi lo lắng mình sẽ bị sa thải bất cứ ngày nào", anh nói. "Tất cả các yếu tố thúc đẩy doanh thu của chúng tôi đều bị tê liệt". 

Sự u ám đang thúc đẩy một số chủ ngân hàng điều chỉnh lối sống, cắt giảm chi tiêu và thậm chí đánh giá lại giá trị bản thân.

Một giám đốc điều hành tên Wang cho biết tinh thần của cô sa sút trong cả năm qua sau khi nhận được ít giao dịch IPO mặc dù ngày nào cũng phải làm thêm giờ. Cô ấy nói rằng có vẻ như sự nghiệp của cô ấy đã kết thúc sớm, và hiện tại cô đang bắt đầu hoài nghi năng lực bản thân mình sau chuỗi ngày dài u ám. 

Tuổi tác cũng đang là vấn đề trở ngại đáng lưu ý, đặc biệt là những người trở về đại lục sau khi bị sa thải ở Hồng Kông.

Sihui Lei, phó giám đốc của Robert Walters China có trụ sở tại Thâm Quyến, cho biết: "Thực tế đáng tiếc là ở cấp độ của họ, họ có thể bị coi là quá cũ đối với thị trường, đặc biệt là ở các thành phố phía Nam Trung Quốc, nơi giới trẻ tinh anh đang ngày càng năng động".

Tình trạng bất ổn về kinh tế và thị trường của Trung Quốc cũng như phản ứng dữ dội đối với ngành tài chính cũng đang khiến việc chuyển đến đại lục trở nên khó khăn hơn.

Nhưng không phải ai cũng tin rằng những ngày tuyệt vời nhất đã qua. Jonathan Slone, cựu giám đốc điều hành của công ty môi giới CLSA, cho biết sự bùng nổ và phá sản là một phần tất yếu trong giới tài chính ở Hồng Kông.

Ý kiến của ông cũng được đồng tình bởi cựu giám đốc điều hành khác của một ngân hàng quốc tế, người cho rằng thật phi lý khi kết luận rằng sự suy thoái là do cấu trúc thay vì theo chu kỳ, việc giải quyết sự hỗn loạn của thị trường là một phần công việc ở giới tài chính. 

(Nguồn: Bloomberg)