Một trận mưa bão xối xả hiếm có đã ập vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vào ngày 16.4. Đây là trận mưa lớn nhất mà quốc gia vùng Vịnh phải trải qua sau 75 năm lưu trữ hồ sơ.

Các chuyến bay bị hoãn, nhiều ngôi nhà bị rò rỉ, mất điện, cơn bão đã khiến phần lớn đất nước rơi vào tình trạng bế tắc và gây ra thiệt hại đáng kể.

Mưa bão là điều rất hiếm ở UAE và các nơi khác trên bán đảo Ả Rập, nơi được biết đến là có khí hậu sa mạc khô hạn.

Vậy điều gì gây ra tình trạng bất thường này?

Các nhà dự báo thời tiết đã biết trước nhiều ngày rằng một cơn bão lớn đang hướng tới UAE và chính quyền đã đưa ra cảnh báo yêu cầu người dân ở nhà. Tuy nhiên, thành phố lớn nhất Dubai vẫn phải tạm dừng hoạt động trong tuần này do một trong những trận mưa tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ làm ngập đường phố, nhà cửa và đường cao tốc.

Karim Elgendy, cộng tác viên tại Trung tâm Môi trường và Xã hội tại Chatham House, cho biết: "Hệ thống quản lý nước mưa trước đây được coi là một 'chi phí không cần thiết' do lượng mưa hạn chế ở UAE. "Khi sự biến đổi của lượng mưa tăng lên trên toàn khu vực và khi khả năng xảy ra những sự kiện như vậy tăng lên, thì khả năng kinh tế cho những hệ thống như vậy sẽ trở nên mạnh mẽ hơn".

Biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng và mưa trở nên dữ dội hơn, thường xuyên hơn và khó dự đoán hơn. 

Theo các dự báo khoa học dài hạn, Trung Đông được dự báo sẽ phải đối mặt với nhiệt độ cao hơn và lượng mưa tổng thể giảm. 

Nhưng theo các nhà nghiên cứu, những nơi rất khô cằn này cũng sẽ hứng chịu những cơn bão gây ra lượng mưa chưa từng có . Điều đó buộc các chính phủ phải cân nhắc xem có nên thích ứng với những sự kiện hiếm gặp nhưng có sức tàn phá lớn hay không và bằng cách nào.

Biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng và mưa trở nên dữ dội hơn, thường xuyên hơn và khó dự đoán hơn. 

Theo các dự báo khoa học dài hạn, Trung Đông được dự báo sẽ phải đối mặt với nhiệt độ cao hơn và lượng mưa tổng thể giảm. 

Nhưng theo các nhà nghiên cứu, những nơi rất khô cằn này cũng sẽ hứng chịu những cơn bão gây ra lượng mưa chưa từng có. Điều đó buộc các chính phủ phải cân nhắc xem có nên thích ứng với những sự kiện hiếm gặp nhưng có sức tàn phá lớn hay không và bằng cách nào.

Linda Shi , trợ lý giáo sư chuyên về thích ứng khí hậu đô thị tại Đại học Cornell, Mỹ, cho biết: "Đó là một sự đánh đổi thực sự khi nghĩ về chi phí và chi phí cơ hội". "Những sự kiện này có thể sẽ thất thường và không thể đoán trước được".

UAE hôm 16/4 đã phải hứng chịu trận mưa lớn nhất kể từ khi hồ sơ bắt đầu vào năm 1949. Các nhà khoa học và nhà dự báo thời tiết cho rằng cơn bão là do một lượng lớn hơi ẩm bốc lên từ nước biển ấm lên vào bầu khí quyển, trước khi rơi xuống Bán đảo Ả Rập dưới dạng mưa.

El Niño, hiện tượng khí hậu khiến biển ấm hơn và làm thay đổi các kiểu thời tiết trên toàn cầu, có thể đã ảnh hưởng đến cơn bão. Một số nhà khí hậu học và nhà dự báo nói với Bloomberg Green rằng không thể loại trừ biến đổi khí hậu như một yếu tố, mặc dù cần có những nghiên cứu chi tiết hơn để xác định ảnh hưởng chính xác của nó.

Hannah Cloke , giáo sư thủy văn tại Đại học Reading, cho biết: "Mặc dù những trận lũ lớn như thế này đã từng xảy ra trong quá khứ nhưng quy mô và cường độ khổng lồ của lượng mưa gây ra nó chính xác là những gì chúng ta đang thấy nhiều hơn ở thế giới ấm hơn của chúng ta". ở Anh. "Với lượng mưa lớn đổ xuống cùng một lúc, ngay cả hệ thống thoát nước được thiết kế cẩn thận cũng sẽ gặp khó khăn trong việc đối phó".

Lũ lụt ngay lập tức thu hút sự chú ý đến chương trình tạo mây của UAE , bao gồm việc đưa các hạt vào mây có thể ảnh hưởng đến lượng mưa. Tuy nhiên, theo Auroop Ganguly, giáo sư kỹ thuật dân dụng và môi trường tại Đại học Đông Bắc ở Boston, sẽ phải "phân tích dữ liệu quan trọng" để xác định vai trò của nó, nếu có, trong việc khiến những cơn mưa trở nên khắc nghiệt hơn. 

Ông nói: "Thông thường, lũ lụt lớn ở thành phố có liên quan đến hệ thống thoát nước đô thị và cơ sở hạ tầng liên quan".

Dubai và UAE nói chung là không chuẩn bị cho lượng nước lớn đổ xuống trong thời gian ngắn như vậy. Hệ thống thoát nước nhanh chóng tỏ ra không đủ để hấp thụ trận lũ lụt. Các gara ngầm bị ngập hoàn toàn, nước tràn vào đường phố, đường cao tốc và nhà cửa.

Xe chở dầu đã được triển khai để bơm nước từ các đường phố sau khi cơn bão đi qua, nhưng một số cộng đồng, hồ nước và sân bóng đá địa phương vẫn bị ngập úng vài ngày sau đó. Các tác động tiếp tục gợn sóng ra bên ngoài. 

Các kệ hàng ở một số siêu thị địa phương vẫn trống vào tối thứ Năm. Các trường học đóng cửa trong 4 ngày và nhân viên chính phủ được yêu cầu làm việc tại nhà nếu có thể. Sân bay quốc tế Dubai chiều thứ Sáu cho biết họ đã cho phép các chuyến khởi hành hoạt động nhưng sẽ hạn chế số lượng chuyến bay nội địa trong 48 giờ tới.

Zachary Lamb , trợ lý giáo sư tại Khoa Quy hoạch Khu vực và Thành phố, cho biết: "Các thành phố ở khu vực khô cằn có thể đặc biệt thiếu chuẩn bị cho các đợt mưa lớn vì các tòa nhà, cảnh quan và cơ sở hạ tầng chưa được thiết kế với khả năng thoát nước là mối quan tâm hàng đầu". 

Đại học California tại Berkeley ở Mỹ. "Biến đổi khí hậu là những giả định lâu nay về cảnh quan và điều kiện khí hậu gây lo ngại, vốn là thông tin cơ bản cho việc thiết kế và quy hoạch các tòa nhà và thành phố qua nhiều thế hệ".

Dubai không đơn độc đối mặt với vấn đề đó. Năm ngoái, một siêu bão làm vỡ đập ở Libya , gây lũ lụt tàn phá thành phố Derna và khiến ít nhất 5.000 người thiệt mạng. 

Một số khu vực ở Bắc Kinh cũng bị nhấn chìm vào năm ngoái sau khi thủ đô của Trung Quốc hứng chịu trận mưa lớn nhất trong 140 năm qua. Lũ lụt đã cuốn trôi nhà cửa và khiến hàng chục người thiệt mạng.

Lisa Dale, chuyên gia về thích ứng khí hậu tại Đại học Columbia ở Mỹ, cho biết: "Dubai chỉ có thể chuẩn bị cho những gì họ cho là có thể xảy ra trong tương lai". "Dự đoán về các kiểu thời tiết trong tương lai về cơ bản dựa vào các kiểu thời tiết trong quá khứ, khiến nhiều chính phủ không chuẩn bị cho những tác động của biến đổi khí hậu vốn không phổ biến trong lịch sử".

(Nguồn: Bloomberg)

NGỌC CHÂU