Các chuyên gia tiếp tục cảnh báo không nên đưa ra quan điểm như vậy vì các cuộc điều tra gần đây đã phát hiện ra các yếu tố phức tạp ảnh hưởng đến con số nhập khẩu cao này. 

Điều này tạo ra sự nghi ngờ về tính mạnh mẽ và bền vững của quá trình phục hồi kinh tế của Trung Quốc. Cuối cùng, nhập khẩu và tổng nhu cầu không giống nhau (đọc thêm diễn biến hàng hóa toàn cầu liên quan đến nền kinh tế Trung Quốc trong bản tin hàng tuần của MetalMiner).

Sự thật đằng sau việc tăng cường nhập khẩu dầu, than và quặng sắt

Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc tăng 11% vào năm 2023, tăng từ mức 11,28 triệu thùng mỗi ngày (BPD) của năm trước. Con số này cũng vượt qua kỷ lục trước đó là 10,81 triệu BPD mà nước này đạt được vào năm 2020. 

Tuy nhiên, con số này thực tế thấp hơn dự báo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế, vốn dự đoán mức tăng 1,8 triệu BPD. 

Trên thực tế, có vẻ như Trung Quốc đang đưa thêm dầu thô vào kho dự trữ của mình. Các ước tính cho biết nước này đã bổ sung khoảng 670.000 thùng mỗi ngày vào kho dự trữ trong 11 tháng đầu năm, có thể là cho cả doanh nghiệp và do lo ngại về an ninh quốc gia.

Nhập khẩu than cũng tăng trong năm 2023, tăng 61,8% so với năm trước đạt 474,42 triệu tấn. Cuối cùng, quặng sắt nổi lên như một mặt hàng nổi bật bất ngờ trong nhập khẩu hàng hóa năm 2023 của Trung Quốc, với lượng hàng tăng 6,6% so với năm 2022. 

Điều này lên đến đỉnh điểm với tổng sản lượng kỷ lục là 1,18 tỷ tấn, khó có thể mong đợi trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc giảm phát.

Một phân tích của Reuters cho biết nhu cầu sản xuất thêm điện của Trung Quốc đồng nghĩa với việc tăng cường nhập khẩu than nhiệt. Tuy nhiên, điều này có thể không kéo dài lâu. Hơn nữa, các nghiên cứu cho thấy năng lượng than chủ yếu tăng do thủy điện không mang lại sản lượng như dự kiến vào năm 2023, giảm 7,1% trong vòng chưa đầy một năm. 

Hơn nữa, giá than vận chuyển bằng tàu biển đã giảm đáng kể trong năm ngoái. Điều này làm cho nó trở thành một thỏa thuận tốt hơn so với than từ bên trong Trung Quốc, thứ mà nước này không thể sản xuất đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu năng lượng của mình.

Trong khi đó, Trung Quốc có kế hoạch sản xuất nhiều điện hơn từ các nguồn tái tạo, xanh hơn như năng lượng mặt trời vào năm 2024. Do đó, nhu cầu về than của nước này có thể giảm đáng kể.

Lý do Trung Quốc tăng nhập khẩu sắt trong bối cảnh nền kinh tế có nguy cơ giảm phát

Một số báo cáo cho thấy nhập khẩu quặng sắt tăng mặc dù thị trường nhà ở Trung Quốc gặp nhiều vấn đề. Hơn nữa, điều này xảy ra cùng thời điểm nền kinh tế chỉ tăng trưởng 5,4%. Tuy nhiên, các nhà phân tích kỳ vọng sản lượng thép ở Trung Quốc sẽ đạt mức cao mới vào năm 2023 nhờ hiệu quả hoạt động mạnh mẽ của các lĩnh vực như sản xuất ô tô, dự án xây dựng và xuất khẩu sản phẩm thép.

Tuy nhiên, vẫn chưa chắc liệu Trung Quốc có tiếp tục sản xuất thép ở mức cao này vào năm 2024 hay không. Các chuyên gia cho rằng nền kinh tế có thể sẽ tăng trưởng đủ để cần nhiều thép hơn, nhưng không đến mức sản lượng thép sẽ tăng đáng kể. Điều đó cho thấy, ngay cả mức tăng trưởng nhỏ cũng có thể đồng nghĩa với việc nhập khẩu nhiều hơn, điều này có khả năng lập kỷ lục mới.

Cũng có ý kiến cho rằng Trung Quốc có thể sử dụng nhiều quặng sắt chất lượng thấp hơn trong năm nay. Kể từ khi đại dịch COVID-19 tàn phá nền kinh tế Trung Quốc, các nhà máy thép đã thay đổi cách họ sử dụng và mua quặng sắt.

Các nhà phân tích cho rằng khi Trung Quốc cố gắng phục hồi nền kinh tế, những thay đổi về quặng sắt này có thể sẽ tiếp tục. Trong khi đó, các nhà sản xuất thép ở Trung Quốc có thể sẽ giữ lượng tồn kho quặng sắt ở mức thấp để quản lý sự bất ổn trên thị trường. 

Thực tế, hầu hết các nhà máy tiếp tục mua một lượng nhỏ quặng sắt từ thị trường địa phương ở Trung Quốc thay vì nhập lượng lớn từ xa.

Bất chấp mọi tuyên bố về giảm phát kinh tế Trung Quốc, công ty khai thác quặng sắt Rio Tinto dự đoán rằng sản lượng quặng cấp thấp hơn sẽ thực sự cao hơn trong năm nay. Trong khi đó, Trung Quốc cũng có thể nhập khẩu quặng cấp thấp từ Ấn Độ, đặc biệt từ các tỉnh như Goa.

LAN ANH