Tài khoản đặc biệt quỹ ngoại hối của Bộ Tài chính Nhật Bản, nơi chứa các tài sản được sử dụng để tài trợ cho các biện pháp can thiệp, có hơn 19.000 tỷ yên tiền lãi chưa thực hiện từ sự thay đổi tiền tệ vào cuối năm tài chính 2022.

Tài khoản này bao gồm số lượng lớn trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ và các tài sản bằng đồng USD khác được mua khi đồng bạc xanh yếu, hiện có giá trị cao hơn so với đồng yên.

Những lợi ích đó đã được đưa ra tại quốc hội hôm 8/5 trong cuộc họp của Ủy ban Tài chính Hạ viện. Kenji Eda, thuộc Đảng Dân chủ Lập hiến đối lập, lập luận rằng lợi nhuận chưa thực hiện từ trái phiếu Kho bạc đáo hạn nên được phân phối cho công chúng để làm dịu tác động của giá cả tăng cao.

Trong khi Bộ trưởng Tài chính Shunichi Suzuki không đồng ý, nói rằng "việc chuyển đổi chứng khoán đáo hạn thành đồng yên tạo thành một sự can thiệp vào việc mua đồng yên", lập luận rằng những khoản lãi này nên được sử dụng vẫn còn phổ biến.

Một số nhà quan sát thị trường tin rằng Nhật Bản đã can thiệp hai lần để củng cố đồng yên gần đây, chi khoảng 5 nghìn tỷ yên vào ngày 29/4 và 3.000 tỷ yên vào ngày 2/5. Masato Kanda của Bộ tài chính, nhà ngoại giao tiền tệ chính của Nhật Bản, hôm 9/5 một lần nữa từ chối bình luận về việc liệu chính quyền đã thực sự can thiệp.

Trong những lần can thiệp như vậy, Ngân hàng Nhật Bản, theo chỉ đạo của Bộ Tài chính, thường bán tài sản ngoại tệ từ tài khoản đặc biệt cho các ngân hàng thương mại để mua đồng yên. Bất kỳ khoản lãi trên giấy tờ nào từ tài sản được bán đều được hiện thực hóa trong quá trình này.

Hideo Kumano, nhà kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu Dai-ichi Life, nói với Nikkei: "Dựa trên các nguồn bao gồm các tài liệu công khai của Bộ Tài chính, chúng tôi có thể ước tính khoảng 2.800 tỷ yên" tiền lãi từ vốn.

Takeshi Makita của Viện nghiên cứu Nhật Bản nhận thấy khả năng đạt được lợi nhuận thực tế ít nhất là 2.000 tỷ yên.

Tiền thu được từ các biện pháp can thiệp tiền tệ bằng yên trước tiên được dùng để thanh toán các hóa đơn tài chính - khoản nợ phát hành để tài trợ cho việc mua tài sản ngoại tệ trong các lần can thiệp trước đó. Hơn 100 nghìn tỷ yên trong hóa đơn tài chính chưa thanh toán vào cuối năm tài chính 2022.

Theo Makita, sau đợt can thiệp trị giá hơn 9.000 tỷ yên vào năm 2022, số dư hóa đơn tài chính đã giảm gần như tương đương.

Lợi nhuận cả năm có thể làm tăng thặng dư của tài khoản đặc biệt ngoại hối - thu nhập lãi từ việc nắm giữ tài sản và lợi nhuận từ việc bán tài sản, trừ đi các chi phí như thanh toán lãi cho hóa đơn tài chính. 

Nhật Bản rút khoảng 2.000 tỷ yên mỗi năm từ khoản thặng dư này cho ngân sách tài khoản chung mỗi năm tài chính và số tiền này cũng được dành cho chi tiêu quốc phòng.

Nếu thặng dư tăng lên, chính phủ có thể sẽ rút thêm tiền cho ngân sách hoặc tranh luận về cách sử dụng số tiền đó. Sau sự can thiệp vào năm 2022, một số nhà lập pháp đối lập đã thúc đẩy những khoản lợi nhuận chưa thực hiện được từ tài khoản để chi cho việc kích thích kinh tế.

Dữ liệu của Bộ Tài chính công bố hôm thứ Năm cho thấy dự trữ ngoại hối của Nhật Bản giảm 0,9% xuống còn 1,28 nghìn tỷ USD. Đồng yên tiếp tục tạm thời mạnh lên từ mức giữa 155 đến vượt mức 155,2 so với đồng USD.

Trong khi những người theo dõi thị trường coi sự sụt giảm dự trữ là phản ánh sự can thiệp đáng ngờ vào ngày 29 tháng 4, thì phải mất vài ngày để các giao dịch trên thị trường ngoại hối được giải quyết và xuất hiện trong dữ liệu. Đồng yên có thể đã phản ứng với bản tóm tắt ý kiến từ cuộc họp chính sách của BOJ vào tháng trước, được đưa ra gần cùng thời điểm với số liệu dự trữ ngoại hối.

"Có thể đã có hoạt động mua đồng yên vì cho rằng nội dung [của bản tóm tắt] có tính diều hâu hơn cuộc họp báo sau cuộc họp của Chính phủ ông Kazuo Ueda, làm tăng kỳ vọng về việc giảm mua trái phiếu chính phủ hoặc tăng lãi suất hơn nữa", Akira Moroga, giám đốc chiến lược thị trường tại Ngân hàng Aozora cho biết.