Giá cả đang giảm trở lại ở Trung Quốc sau hai tháng tạm dừng, khiến các hộ gia đình và doanh nghiệp thận trọng chi tiêu ngay cả khi các ngân hàng do nhà nước kiểm soát bơm tiền vào việc xây dựng thêm nhiều nhà máy.

Giá cả giảm có thể đẩy Trung Quốc đến bờ vực của một tình trạng kinh tế nguy hiểm được gọi là giảm phát, trong đó các công ty và người lao động thấy rằng họ nhận được ít tiền hơn cho hàng hóa hoặc công việc của mình, trong khi các khoản nợ của họ vẫn nặng nề hơn bao giờ hết.

Ngược lại, ở Hoa Kỳ, lạm phát đã giảm đáng kể, mặc dù giá tiêu dùng vẫn cao hơn trước đại dịch. Châu Âu vẫn đang vật lộn với lạm phát.

Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết hôm thứ Năm rằng giá tiêu dùng ở Trung Quốc đã giảm 0,2% trong tháng 10 so với một năm trước đó. Giá lương thực giảm đóng một vai trò quan trọng, đặc biệt là giá thịt heo giảm 30% khi nông dân Trung Quốc bắt đầu nuôi nhiều hơn.

Những thay đổi về giá lương thực có thể đột ngột và không nhất thiết dẫn đến giảm phát hoặc lạm phát, mà là những thay đổi về mức giá chung của nền kinh tế. Cơ quan thống kê cho biết nếu loại trừ giá thực phẩm cũng như giá năng lượng - xăng đã trở nên đắt hơn một chút ở Trung Quốc vào tháng trước - giá tiêu dùng trong tháng 10 đã tăng 0,6% so với một năm trước đó.

Gita Gopinath, phó giám đốc điều hành thứ nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cho biết tại một cuộc họp báo ở Bắc Kinh hôm thứ Ba rằng, bà nghĩ Trung Quốc sẽ có thể tránh được tình trạng giảm phát. Bà nói, giá lương thực và năng lượng yếu đã làm giảm các thước đo lạm phát trên diện rộng nhưng có thể không kéo dài.

Bà nói: "Chúng tôi không mong đợi sẽ thấy xu hướng giảm phát chung ở Trung Quốc - chúng tôi hy vọng, trong một năm nữa, lạm phát sẽ ở mức tích cực".

Nhưng giá lương thực giảm không giải thích được sự sụt giảm lớn hơn nhiều về giá bán buôn do các nhà máy và nhà sản xuất khác tính. Chỉ số giá sản xuất của Trung Quốc trong tháng 10 giảm 2,6% so với cùng tháng năm ngoái; tính theo năm đó, hiện tại nó đã giảm trong 13 tháng liên tiếp.

Giá sản xuất trong tháng 10 đã giảm so với một năm trước đối với các mặt hàng từ thép, than đến ô tô điện, mặc dù đã có dấu hiệu cho thấy giá ô tô điện sẽ ổn định vào mùa thu này.

Chứng khoán tăng cao hơn trong phiên giao dịch đầu tiên vào thứ Năm tại Thượng Hải và Thâm Quyến, mặc dù mức giảm giá tiêu dùng sâu hơn một chút so với mức giảm 0,1% mà các nhà kinh tế dự kiến. Giá tiêu dùng trong tháng 9 không thay đổi so với một năm trước đó, tăng 0,1% trong tháng 8 và giảm 0,3% trong tháng 7.

Sự yếu kém về kinh tế đã thể hiện rõ vào một ngày trong tuần gần đây ở Weifang, một thành phố thuộc tỉnh Sơn Đông ở miền Trung Đông Trung Quốc. Con đường dài có nhiều cửa hàng bán vật liệu xây dựng như sơn, thạch cao và sàn hoàn toàn vắng bóng khách hàng ngay trước giờ ăn trưa.

Liu Xinjiang, chủ một cửa hàng nhỏ chuyên trang bị bếp và tủ bếp mới hoặc đã được cải tạo cho các căn hộ, cho biết giá thép và xi măng đã giảm mạnh trong khi giá vật tư trang trí nhà cửa cũng giảm trên diện rộng. Ông cho biết, giá căn hộ trong các tòa tháp nhìn ra đường đã giảm từ 30 đến 40% trong vài năm qua nhưng vẫn không có người mua và do đó, không có ai bỏ tiền vào nội thất nhà bếp.

Ông Liu nói: "Căn hộ bây giờ không thể bán được ở Trung Quốc".

Giá cả giảm ở Trung Quốc phản ánh nhu cầu yếu và tình trạng dư cung đối với một loạt hàng hóa. Căn hộ là tài sản chính của các gia đình Trung Quốc, chiếm 3/5 đến 4/5 tài sản hộ gia đình. Giá căn hộ giảm khiến nhiều người không muốn chi tiền.

Theo Viện nghiên cứu Beike, một công ty nghiên cứu ở Thiên Tân, giá nhà hiện có tại 100 thành phố trên khắp Trung Quốc đã giảm trung bình gần 18% kể từ tháng 8 năm 2021.

Những hạn chế nghiêm ngặt về đại dịch của Trung Quốc dường như cũng có tác động lâu dài đến mức độ sẵn lòng chi tiêu của người tiêu dùng và doanh nghiệp, mặc dù Trung Quốc đã đột ngột từ bỏ các biện pháp đó 11 tháng trước. 

Niềm tin của người tiêu dùng đã giảm mạnh trên toàn quốc trong thời gian Thượng Hải đóng cửa vì Covid kéo dài hai tháng vào mùa xuân năm ngoái, giảm nhiều hơn so với thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và 2009.

Khi các cuộc khảo sát về niềm tin của người tiêu dùng không cho thấy sự phục hồi vào mùa xuân năm ngoái, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc đã tạm thời ngừng công bố dữ liệu. Dữ liệu cho thấy rằng sau một đợt phục hồi nhỏ trong ba tháng đầu năm nay sau khi các biện pháp kiểm soát Covid được dỡ bỏ, niềm tin của người tiêu dùng đã giảm xuống mức thấp như thời điểm kết thúc lệnh phong tỏa ở Thượng Hải.

(Nguồn: The New York Times)