Một năm sau khi lệnh cấm nhập khẩu của Mỹ được thực thi, Trung Quốc đã trồng ít bông hơn ở khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, với sản lượng dự kiến sẽ giảm đáng kể trong năm nay trong bối cảnh thúc đẩy tiêu chuẩn chất lượng và an ninh lương thực.

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc là nơi cung cấp hơn 20% sản lượng bông của thế giới, chủ yếu từ khu vực phía Tây Tân Cương, có thể chứng kiến sản lượng giảm hơn 10% do nước này chú trọng vào chất lượng hơn số lượng và nhường chỗ cho cây trồng để đảm bao an ninh lương thực. 

Những cú sốc về khí hậu trong vài tháng qua cũng có khả năng góp phần làm giảm sản lượng khi sản phẩm của họ đang được chuyển hướng sang các quốc gia nằm trong Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc sau lệnh cấm của Mỹ. 

Một tuyên bố từ Bắc Kinh cho biết rằng chính phủ đã cam kết phát triển chất lượng cao của ngành bông trong nhiều năm và đã đạt được tiến bộ rõ rệt, khi các cánh đồng được cho là không tốt nhất cho sự phát triển của bông đã được chuyển sang trồng các loại cây trồng khác. 

Sản lượng ở Tân Cương dự đoán sẽ giảm 11% vào năm 2023 so với năm ngoái xuống còn 5,57 triệu tấn, trong khi tổng sản lượng của Trung Quốc dự kiến sẽ giảm 11,8% từ năm 2022 xuống còn 5,98 triệu tấn.

Một chỉ thị của Binh đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương vào tháng 7 cho biết 16 đơn vị của họ sẽ ngừng trồng bông vào cuối năm nay nhằm "ưu tiên cơ cấu trồng trọt và cải thiện chất lượng".

Jin Suifeng, người điều hành một hợp tác xã nông dân ở Tiemenguan, miền nam Tân Cương, cho biết: "Trước đây, chúng tôi có thể trồng bông trên toàn bộ 8.000 mẫu đất (1.320 mẫu Anh), nhưng hiện tại điều này không được phép. Từ 2.000 đến 3.000 mu hiện nay được sử dụng để trồng cây lương thực theo nhu cầu, mặc dù bông rõ ràng mang lại lợi nhuận cao hơn ngũ cốc".

Zhang Wenjun, một nông dân khác, người đứng đầu một hợp tác xã ở quận Hoboksar, phía bắc Tân Cương, cho biết năm ngoái có 87.000 mẫu ruộng bông ở thị trấn của ông, nhưng năm nay con số này đã giảm 10.000 mẫu. "Bây giờ, chính quyền khuyến khích chúng tôi trồng ngũ cốc chứ không phải trồng bông", ông nói thêm. 

Bắc Kinh đã tăng cường nỗ lực trong những năm gần đây nhằm tăng sản lượng ngũ cốc trong bối cảnh lo ngại về an ninh lương thực , bao gồm cả chiến dịch toàn quốc nhằm thu hồi đất nông nghiệp và điều chỉnh mùa vụ đã gieo trồng.

Diện tích bông giảm cũng phù hợp với xu hướng toàn cầu khi nông dân lựa chọn trồng ít hơn sau khi chi phí tăng và giá giảm làm giảm lợi nhuận trong năm ngoái, công ty tư vấn Beijing Cotton Outlook Consulting cho biết. 

Xu Yaguang, nhà phân tích nông nghiệp của Guolian Futures, ước tính diện tích gieo trồng bông của Tân Cương có thể giảm 8,5%, trong khi năng suất trên mỗi đơn vị có thể giảm 5%.

Thời tiết khắc nghiệt bao gồm gió lớn và mưa vào mùa xuân và đợt nắng nóng kéo dài một tháng vừa qua có thể góp phần làm giảm năng suất ở các vùng của Tân Cương. Sản lượng cuối cùng sẽ phụ thuộc vào thời tiết trong những tuần tới. 

Doanh số bán lẻ của Trung Quốc trong tháng 7 cho thấy mức giảm lớn nhất từ đầu năm đến nay, nhưng công suất hoạt động tại các nhà máy kéo sợi vẫn khá cao. 

Về xuất khẩu , Trung Quốc cũng chứng kiến sự sụt giảm trong xuất khẩu hàng dệt may trong tháng 7, điều mà công ty tư vấn cho là do nhu cầu yếu ở châu Âu và Bắc Mỹ, những điểm đến truyền thống cho các sản phẩm bông của Trung Quốc. Các công ty may mặc ở những khu vực này đã dự trữ hàng hóa Trung Quốc trước lệnh cấm bông ở Tân Cương, vì vậy họ không thiếu nguồn cung trong khi doanh số bán hàng vẫn chậm chạp. 

Với việc châu Âu và Bắc Mỹ ưa chuộng Ấn Độ và Việt Nam, Trung Quốc đã phản ứng bằng cách tập trung vào thị trường nội địa, đồng thời chuyển hướng xuất khẩu sang các thành viên Sáng kiến Vành đai và Con đường. Do đó, nhu cầu về bông Trung Quốc khó có thể tăng, nhưng cũng không có nhiều khả năng để giảm thêm. 

Thị trường nội địa Trung Quốc tiêu thụ 8 triệu tấn bông mỗi năm, điều đó có nghĩa là nước này cũng cần bổ sung nguồn cung bằng hàng nhập khẩu.

"Châu Âu và Bắc Mỹ từng là thị trường chính cho sợi cao cấp của chúng tôi, nhưng giờ đây nó đang đến các nhà máy trong nước hoặc các nhà máy ở Trung Đông và Châu Phi, nơi chúng được bán với giá thấp hơn. Vì vậy lợi nhuận ngày càng nhỏ đi", nông dân Jin Tiemenguan cho biết.

Năm ngoái, lợi nhuận tại các công ty dệt may có doanh thu hàng năm từ 20 triệu nhân dân tệ (2,76 triệu USD) trở lên, giảm lần lượt 1,1% và 4,6% so với năm trước do chi phí cao và nhu cầu thấp, theo báo cáo hàng năm của Hội đồng Dệt may quốc gia Trung Quốc.

Theo "Đánh giá thống kê thương mại thế giới năm 2023" của Tổ chức Thương mại Thế giới, Trung Quốc đang mất dần thị phần toàn cầu về hàng may mặc. Báo cáo cho thấy xuất khẩu hàng may mặc từ Trung Quốc chiếm 31,7% tổng giá trị của thế giới vào năm ngoái, giảm từ mức khoảng 38% trong giai đoạn 2015-2018.

Mặc dù vẫn là nhà xuất khẩu hàng may mặc hàng đầu thế giới, các lô hàng từ Trung Quốc chỉ tăng 3,6% về giá trị trong năm ngoái, thấp hơn mức tăng trưởng trung bình toàn cầu là 5%.

(Nguồn: SCMP)