Thế giới đang lo lắng Putin sắp xâm lược Ukraine và đây là lý do tại sao

Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), ước tính dịch COVID-19 có thể doanh thu của ngành hàng không châu Á - Thái Bình Dương thiệt hại gần 28 tỉ USD.

Theo báo cáo, hàng chục nghìn binh sĩ Nga đã tập trung tại biên giới với Ukraine và các chuyên gia lo ngại Nga có thể sắp lặp lại cuộc xâm lược và sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine vào năm 2014, gây ra sự phẫn nộ trên toàn cầu và các lệnh trừng phạt đối với Moscow.

“Tất cả chúng ta nên rất lo lắng, thành thật mà nói, tôi chia sẻ đánh giá này”, Michal Baranowski, giám đốc cấp cao tại Văn phòng Warsaw của Quỹ Marshall của Đức, nói với CNBC khi được hỏi liệu Nga có thể chuẩn bị hành động quân sự chống lại Ukraine hay không. Ông mô tả mối quan hệ căng thẳng cao độ của Nga với Ukraine là một cuộc xung đột “dưới ngưỡng chiến tranh”.

“Đánh giá này được chia sẻ bởi nhiều người ở Warsaw và ở Washington, DC”, ông nói với Hadley Gamble của CNBC hôm thứ Tư và nói thêm “chúng tôi đang thấy sự tích tụ rất đáng kể trong các mối đe dọa ở biên giới với Ukraine. Vì vậy, đây thực sự là thời điểm quan trọng để phương Tây tăng cường áp lực chống lại Putin”.

106953735-1633594743258-gettyimages-116240258-par6332899.jpeg
Thủ tướng Nga Vladimir Putin hồi năm 2011. Ảnh: AFP

Tuần trước, các quan chức Mỹ được cho là đã cảnh báo những người đồng cấp châu Âu rằng Nga có thể đang cân nhắc một cuộc xâm lược tiềm tàng vào Ukraine.

Hồi đầu tháng 11, Bộ Quốc phòng Nga cho biết khoảng 90.000 quân đang tập trung ở biên giới trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuần trước cho biết có gần 100.000 binh sĩ Nga ở biên giới, Reuters đưa tin.

Về phần mình, khi được hỏi liệu Nga có đang âm mưu một cuộc xâm lược quân sự ở Ukraine hay không, Tổng thống Putin đã bác bỏ trong một cuộc phỏng vấn với Rossiya 1 vào cuối tuần trước.

Hồi tuần trước, Nga cũng đã tìm cách hạ nhiệt việc di chuyển của quân đội bằng tuyên bố của thư ký báo chí Dmitry Peskov tuần trước rằng, “việc di chuyển quân trên lãnh thổ của chúng tôi không nên là nguyên nhân khiến bất kỳ ai lo ngại”, hãng tin AP đưa tin.

Lo ngại về động thái tiếp theo có thể xảy ra của Nga khi nói đến Ukraine, quốc gia từng là một phần của Liên Xô trước khi giải thể vào năm 1991, xuất hiện trong bối cảnh quan hệ ngày càng xấu đi giữa Nga và các đồng minh - một bên là châu Âu và Mỹ.

Căng thẳng đã xuất hiện trên một số mặt trận, từ can thiệp năng lượng và chính trị đến chiến tranh mạng và người di cư, với việc Nga bị cáo buộc đã giúp Belarus dàn xếp một cuộc khủng hoảng di cư đang gia tăng ngay trước thềm EU.

106975663-16370018162021-11-15t150351z_1540414765_rc23vq9cpmuy_rtrmadp_0_europe-migrants-belarus-poland.jpeg
Những người di cư tập trung ở biên giới Belarus-Ba Lan trong một nỗ lực để vượt qua nó tại cửa khẩu Bruzgi-Kuznica Bialostocka ở Vùng Grodno, Belarus vào ngày 15/11/2021. Ảnh: Reuters

Chuyên gia về Nga Timothy Ash, chiến lược gia cấp cao về chủ quyền các thị trường mới nổi tại BlueBay Asset Management, hôm thứ Ba lưu ý rằng “có cảm giác như Putin đang chuẩn bị cho cuộc chiến với Ukraine. Ông ấy có động cơ, cơ hội và vũ khí”.

Mối quan tâm quốc tế

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tuần trước cho biết Washington lo ngại trước các báo cáo về “hoạt động quân sự bất thường của Nga” gần biên giới của Nga với Ukraine, đồng thời cảnh báo rằng nếu Nga “có những hành động gây hấn hơn nữa đối với Ukraine, chúng tôi cam kết và Đức cam kết, thực hiện hành động thích hợp”. Ông không nói rõ hành động đó có thể dẫn đến điều gì.

Các nhà lãnh đạo châu Âu đã tiếp tục bày tỏ quan ngại của họ trong tuần này.

Các bộ trưởng ngoại giao tương ứng của Đức và Pháp, Heiko Maas và Jean-Yves Le Drian, hôm thứ Ba đã đưa ra tuyên bố cam kết “ủng hộ kiên định đối với độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine”.

“Trong bối cảnh lo ngại mới về việc chuyển quân và vật chất của Nga gần Ukraine, chúng tôi kêu gọi Nga kiềm chế và cung cấp thông tin minh bạch về các hoạt động quân sự của mình. Bất kỳ nỗ lực mới nào nhằm phá hoại sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng”, các bộ trưởng nói.

Trong khi đó, Tổng thư ký NATO, Jens Stoltenberg, cho biết hôm thứ Hai trên Twitter rằng liên minh quân sự đang “giám sát chặt chẽ sự tập trung lớn và bất thường của lực lượng Nga gần biên giới Ukraine. Chúng tôi kêu gọi Nga minh bạch, ngăn chặn leo thang và giảm căng thẳng”.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron, nói với ông Putin hôm thứ Hai rằng đất nước của ông sẵn sàng bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Ukraine. Nhưng EU và Mỹ sẽ đi bao xa để bảo vệ Ukraine là điều không chắc chắn.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã thảo luận về Ukraine và cho biết họ “hoàn toàn ủng hộ sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine” nhưng không đề cập đến việc họ sẽ đi bao xa để bảo vệ đất nước này.

Washington biết “vở kịch” của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Matxcơva “có thể mắc sai lầm nghiêm trọng khi cố gắng làm lại những gì họ đã thực hiện hồi năm 2014”.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken nói với các phóng viên

Ukraine cho biết phương Tây phải gửi một thông điệp mạnh mẽ tới Moscow để không có bất kỳ hành động gây hấn nào.

“Nếu chúng tôi tiếp tục có các đối tác phương Tây mạnh mẽ sát cánh và họ có những hành động kiên quyết, điều này sẽ giúp chúng tôi ngăn chặn chiến tranh và ngăn chặn đổ máu và đây là điều chúng tôi hiện đang tập trung”, Ngoại trưởng Ukraine, Dmytro Kuleba, nói.

Căng thẳng trên các mặt trận khác

Nga bị cáo buộc đã giúp khuấy động một cuộc khủng hoảng khác ở biên giới giữa Belarus và Ba Lan, nơi hàng loạt người di cư chủ yếu là Trung Đông đã tập trung để tìm cách vào EU.

Đồng minh của Putin là Belarus đã bị cáo buộc “vũ trang hóa” người di cư và gây ra cuộc khủng hoảng người di cư (về cơ bản bằng cách mời người di cư đến nước này với hiểu biết rằng sau đó họ sẽ cố gắng vào EU thông qua Ba Lan) nhằm gây mất ổn định khối và đánh lạc hướng Nga.

Belarus phủ nhận họ đã tạo ra cuộc khủng hoảng người di cư và Nga phủ nhận bất kỳ sự liên quan nào. Thư ký báo chí của ông Putin nói với các phóng viên vào tuần trước rằng “Nga - giống như các nước khác và đang cố gắng tham gia giải quyết tình hình".

Một nguồn căng thẳng cơ bản khác là năng lượng, với việc Nga bị cáo buộc gây ra cuộc khủng hoảng giá năng lượng ở châu Âu trong những tháng gần đây bằng cách giữ lại nguồn cung cấp khi họ chờ đợi sự bật mí về quy định đối với đường ống dẫn khí Nord Stream 2 gây tranh cãi sẽ đưa nguồn cung cấp khí đốt của họ sang châu Âu, bỏ qua Ukraine.

Các cơ quan quản lý của Đức đã đình chỉ quá trình chứng nhận đường ống trong tuần này, nói rằng công ty vận hành của họ cần phải tuân thủ luật pháp Đức trước khi có thể phê duyệt đường ống. Kết quả là giá xăng ở châu Âu đã tăng vọt vào thứ Ba.

106954194-1633614470735-gettyimages-1230851516-russia_nord_stream.jpeg
Một công nhân điều chỉnh van đường ống tại trạm máy nén Gazprom PJSC Slavyanskaya, điểm bắt đầu của đường ống dẫn khí Nord Stream 2, ở Ust-Luga, Nga, vào thứ Năm, ngày 28/1/2021. Ảnh: Bloomberg

Đường ống này đang gây tranh cãi ở châu Âu với Ba Lan và Ukraine khi nói rằng dự án đe dọa an ninh năng lượng của châu Âu (Ukraine cũng sẽ mất phí vận chuyển khí đốt quan trọng mà họ kiếm được khi nguồn cung cấp khí đốt vào châu Âu thông qua đường ống của chính họ). Mỹ (nước cạnh tranh với Nga để giành thị phần khí đốt của châu Âu) cũng tỏ ra bất bình đối với đường ống này.

Nord Stream 2 chắc chắn đặt ra một vấn đề cho châu Âu. Một mặt, nước này phụ thuộc vào nhập khẩu khí đốt của Nga (khoảng 40% lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của EU là từ Nga) nhưng họ đã cam kết bảo vệ Ukraine, quốc gia có tham vọng gia nhập EU, khiến Nga rất khó chịu.

Đầu tuần này, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã cảnh báo rằng EU cần phải lựa chọn giữa khí đốt “chủ lực” của Nga và hỗ trợ Ukraine.

(Nguồn: CNBC)

CHẤN HƯNG