Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng Ukraina đang cố gắng làm suy yếu sự ổn định của Nga bằng việc nước này xâm nhập vào miền Nam đất nước và cảnh báo rằng Ukraina sẽ nhận được "phản ứng xứng đáng".

Tuần trước, lực lượng Ukraina đã tràn qua biên giới Nga và tiến vào các khu vực phía Tây của khu vực Kursk. Đây là vụ xâm nhập biên giới lớn nhất của Ukraina kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến ở nước này vào năm 2022.

Dường như bị bất ngờ, Moscow đã đáp trả về mặt quân sự bằng cách triển khai quân đội của mình để ngăn chặn cuộc xâm nhập. Bộ Quốc phòng Nga hôm thứ Hai cho biết, các lực lượng và nguồn lực bổ sung đã đến Kursk mà không nêu chi tiết về con số.

Quân đội Nga cho biết: "Các phương tiện bánh xích hạng nặng đang được chất lên xe moóc ô tô để nhanh chóng chuyển đến các khu vực mà lực lượng vũ trang Ukraina đang bị phong tỏa và để đảm bảo an toàn cho mặt đường".

Hôm thứ Hai, người đứng đầu quân đội Ukraina, Oleksandr Syrskyii, cho biết Kyiv kiểm soát khoảng 1.000 km2 (386 dặm vuông) Kursk, theo một đoạn video trích từ báo cáo của ông được Tổng thống Volodymyr Zelensky chia sẻ trên Telegram.

Thứ Hai cũng là lần đầu tiên ông Zelensky xác nhận lực lượng quân sự Ukraina đang hoạt động bên trong Kursk. Trong bài phát biểu hàng đêm của mình, tổng thống Ukraina cho biết, chiến tranh hiện đang quay trở lại với Nga sau khi Moscow đưa chiến sự sang các nước khác.

Trước đó cùng ngày, Thống đốc Kursk Alexei Smirnov nói với ông Putin rằng sáu ngày các cuộc tấn công trên bộ của Ukraina vào khu vực của ông đã khiến 28 khu định cư bị mất và cuộc xâm nhập sâu khoảng 12 km và rộng 40 km.

Ông cho biết 12 thường dân đã thiệt mạng và 121.000 người phải sơ tán hoặc rời khỏi các khu vực bị ảnh hưởng bởi giao tranh. Tổng số người sơ tán theo kế hoạch là 180.000 người.

Cáo buộc sai sự thật?

Hôm thứ Hai, lệnh sơ tán mới cũng được ban hành ở vùng Belgorod của Nga vì quận Krasnaya Yaruga lo ngại về sự xâm nhập của lực lượng Ukraina, theo Vyacheslav Gladkov, thống đốc khu vực.

Krasnaya Yaruga nằm ở phía Tây Bắc Belgorod và giáp Kursk.

Ông Putin nói trong một cuộc họp trên truyền hình: "Tổn thất của các lực lượng vũ trang Ukraina đang gia tăng đáng kể đối với họ, bao gồm cả những đơn vị sẵn sàng chiến đấu nhất, những đơn vị mà kẻ thù đang chuyển đến biên giới của chúng ta".

Tổng thống Nga nói thêm: "Kẻ thù chắc chắn sẽ nhận được phản ứng xứng đáng và tất cả các mục tiêu mà chúng ta phải đối mặt chắc chắn sẽ đạt được".

Cơ quan An ninh Ukraina (SBU) cho biết, Nga đang cố gắng cáo buộc quân đội Kiev về tội ác chiến tranh. SBU cho biết trên Telegram rằng, họ đã thu thập thông tin cho thấy Nga có thể thực hiện các tội ác mà sau đó họ sẽ đổ lỗi cho Ukraina.

Moscow và Kiev thường xuyên cáo buộc nhau lên kế hoạch cho cái gọi là hoạt động cờ giả.

Nhà phân tích quân sự Sean Bell nói với Al Jazeera rằng trong khi các nhà phê bình coi cuộc tấn công bất ngờ của Ukraina là liều lĩnh, "Động lực và sự chủ động là tất cả trong chiến tranh. Điều này khiến mọi người mất cảnh giác".

Kiev sẵn sàng trả đũa?

Ukraina cũng đang chuẩn bị sau nhiều cuộc tấn công của Nga để trả đũa hành động xâm nhập biên giới gần đây của nước này.

Hôm Chủ nhật, ít nhất 2 người thiệt mạng và 3 người bị thương trong một cuộc không kích của Nga bên ngoài Kiev. Ukraina cũng tuyên bố đã sơ tán 20.000 người khỏi khu vực Sumy, nằm đối diện biên giới với Kursk, khi giao tranh trong khu vực ngày càng gia tăng.

Moscow và Kyiv cũng cáo buộc lẫn nhau đã phóng hỏa tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia lớn nhất châu Âu và hiện do Nga chiếm đóng ở Ukraina vào Chủ nhật. Cả hai bên đều báo cáo không có dấu hiệu nào về mức độ phóng xạ tăng cao.

Trong khi đó, Zelensky đã nhắc lại lời kêu gọi của mình với các đồng minh của Ukraina về "một lá chắn không quân chính thức có thể bảo vệ tất cả các thành phố và cộng đồng của chúng ta".

"Người Ukraina nhìn thấy viễn cảnh về một cuộc chiến tranh kéo dài, một cuộc chiến khó khăn, một cuộc chiến đẫm máu", Trung tướng Ihor Romanenko, cựu Phó Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Ukraina, nói với Al Jazeera.

Ông nói thêm Ukraina cần hai điều – nguồn cung cấp vũ khí và đạn dược tốt hơn và một cuộc huy động lớn trên toàn quốc vượt xa các bước gần đây không được lòng dân nhằm chiêu mộ hàng chục nghìn quân nhân.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã kêu gọi Nga và Ukraina tuân theo "ba nguyên tắc để giảm leo thang tình hình".

Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố rằng, "không nên mở rộng chiến trường, không leo thang chiến đấu và không đổ thêm dầu vào lửa bởi bất kỳ bên nào", đồng thời nói thêm rằng Trung Quốc sẽ "đóng vai trò mang tính xây dựng trong việc thúc đẩy một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng".

Trung Quốc thể hiện mình là một bên trung lập trong cuộc chiến và nói rằng họ không gửi viện trợ sát thương cho bên nào, không giống như Hoa Kỳ và các quốc gia phương Tây khác. Nhưng nước này cũng là đồng minh chính trị và kinh tế thân cận của Nga, và các thành viên NATO đã coi Bắc Kinh là "kẻ gây ra quyết định" cho cuộc chiến, điều mà họ chưa bao giờ lên án.

Ông Putin hướng cơn thịnh nộ của mình vào phương Tây

Tổng thống Vladimir Putin của Nga đã chỉ trích phương Tây về việc Ukraina xâm nhập lãnh thổ Nga kéo dài một tuần, trong một cuộc họp căng thẳng trên truyền hình với các quan chức hàng đầu của ông hôm thứ Hai, một dấu hiệu cho thấy cuộc tấn công bất ngờ đã khiến Điện Kremlin bất ổn như thế nào.

Các nhà phân tích cho biết, động thái của Ukraina có hai mục tiêu chính: Rút lực lượng Nga khỏi tiền tuyến ở miền Đông Ukraina và chiếm giữ lãnh thổ có thể dùng làm quân bài mặc cả trong các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai.

Ông Putin, nói chuyện với các giám đốc an ninh và thống đốc khu vực tại dinh thự của ông ở ngoại ô Moscow, nhấn mạnh rằng cuộc tấn công sẽ không làm dịu đi lập trường đàm phán của ông. Và ngay cả khi Moscow đang cố gắng đáp trả cuộc xâm nhập vào khu vực Kursk, các lực lượng Nga vẫn tiếp tục tấn công lực lượng Ukraina ở phía Đông, các quan chức quân sự Ukraina cho biết hôm thứ Hai. Những phát biểu của ông Putin thể hiện niềm tin vào vị thế quân sự của Nga.

"Phương Tây đang chiến đấu với chúng ta bằng bàn tay của người Ukraina", ông nói, lặp lại mô tả thường xuyên của ông về cuộc chiến kéo dài 30 tháng mà ông bắt đầu, như một chiến dịch ủy nhiệm chống lại Nga của phương Tây. 

"Kẻ thù chắc chắn sẽ nhận được phản ứng xứng đáng và tất cả các mục tiêu của chúng ta chắc chắn sẽ hoàn thành", ông Putin nói.

Với vị tướng hàng đầu của mình, Valery V. Gerasimov, ngồi cách đó vài mét, ông Putin đã chỉ đạo quân đội của mình đẩy quân Ukraina ra ngoài và làm việc với lực lượng biên phòng để "đảm bảo sự bảo vệ đáng tin cậy cho biên giới quốc gia" - một sự thừa nhận rằng Nga đã thất bại trong vấn đề đó.

Quyền thống đốc vùng Kursk, Aleksei Smirnov, được chiếu đã nói với ông Putin qua liên kết video rằng 28 thị trấn và làng mạc nằm dưới sự kiểm soát của Ukraina. Ông cho biết quân đội Ukraina đã tiến sâu 7 dặm vào lãnh thổ Nga dọc theo mặt trận dài 25 dặm, khiến 12 thường dân thiệt mạng trong cuộc giao tranh và 2.000 người được cho là đang ở trong lãnh thổ do Ukraina nắm giữ.

Tuyên bố của ông không thể được xác minh một cách độc lập, mặc dù mô tả về mức độ tiến quân của Ukraina gần như phù hợp với ước tính của các nhà phân tích. Trên mạng xã hội hôm thứ Hai, người đứng đầu lực lượng vũ trang Ukraina, Tướng Oleksandr Syrsky, tuyên bố quyền kiểm soát lãnh thổ rộng hơn gấp đôi, "khoảng 1.000 km2".

Mặc dù thường dân Nga trước đây đã thiệt mạng do pháo kích của Ukraina gần biên giới nhưng đây là lần đầu tiên lực lượng Ukraina chiếm được một chỗ đứng trên lãnh thổ Nga. Ông Smirnov cho biết 121.000 người đã chạy trốn khỏi khu vực biên giới và chính quyền đang nỗ lực sơ tán 59.000 người khác.

Trong các cuộc phỏng vấn, một số cư dân trong khu vực cho biết họ bị sốc trước diễn biến của sự việc, mặc dù từ lâu đã có suy đoán rằng Ukraina có thể tấn công.

Natalia, 31 tuổi, một thợ làm móng ở Zaoleshenka, một khu định cư gần biên giới, cho biết: "Không ai có thể tưởng tượng được rằng nó sẽ bị tiếp quản". Cô ấy yêu cầu giữ kín họ của mình vì sự an toàn của cô ấy.

Các quan chức Nga cảnh báo rằng sự xâm nhập của Ukraina có thể mở rộng. Tại vùng Belgorod lân cận, chính quyền cho biết họ đang sơ tán quận biên giới Krasnoyaruzhski và 11.000 người đã rời đi. Và ông Putin, trong cuộc họp trên truyền hình, đã nói với thống đốc khu vực biên giới thứ ba - Bryansk - rằng mặc dù hiện tại tình hình có vẻ "tương đối bình tĩnh", nhưng "điều này không có nghĩa là tình hình tương tự sẽ tiếp tục vào ngày mai".

Cuộc tấn công vào Nga đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong diễn biến cuộc chiến.

Kể từ khi phát động cuộc chiến toàn diện vào tháng 2/2022, quân đội Nga đã mở rộng phạm vi kiểm soát của mình tới hơn 18% lãnh thổ Ukraina. Cuộc phản công của Ukraina năm ngoái đã thất bại. Năm nay, cuộc chiến chủ yếu diễn ra khó khăn ở phía Đông đất nước, với quân đội Nga đôi khi tiến về phía trước vài feet mỗi lần. Tinh thần của người Ukraina đã sa sút và áp lực ngày càng đè nặng lên các nhà lãnh đạo Ukraina trong việc đàm phán một thỏa thuận.

Việc xâm nhập vào lãnh thổ Nga, cách xa chiến tuyến, được giữ bí mật đến mức một số binh sĩ Ukraina và quan chức Mỹ cho biết họ không biết trước về việc này.

Tuy nhiên, cho đến nay có rất ít dấu hiệu cho thấy cú sốc đang khiến Nga phải chuyển hướng lực lượng tiền tuyến khỏi miền đông Ukraina. hôm Chủ nhật của Viện Nghiên cứu Chiến tranh, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Hoa Kỳ, thay vì rút các lữ đoàn đó, Nga dường như đang triển khai lại các đơn vị cấp thấp hơn đến khu Theo một cuộc họp ngắn vực Kursk.

Phân tích mô tả lực lượng Nga "được tập hợp vội vàng" và "không chuẩn bị tốt" cho một phản ứng phối hợp. Quân đội Ukraina dọc chiến tuyến phía đông cho biết họ vẫn cảm thấy áp lực từ phía Nga.

Artem Dzhepko, nhân viên báo chí của Lữ đoàn Cảnh sát Quốc gia Ukraina, lực lượng đang chiến đấu gần thị trấn chiến lược quan trọng Chasiv Yar ở vùng Donetsk, miền Đông Ukraina, cho biết: "Người của chúng tôi không cảm thấy nhẹ nhõm chút nào".

Ông cho biết các lực lượng Nga ở đó vẫn sử dụng tới 10 quả bom mỗi ngày.

Trên Facebook, quân đội Ukraina đưa tin vào cuối Chủ nhật rằng, Quân đội Nga đã bốn lần cố gắng xuyên thủng tuyến phòng thủ dọc tiền tuyến tại Toretsk, gần các thị trấn Zalizne, Druzhba và Niu York. Hai cuộc tấn công đã bị đẩy lùi; hai việc đang diễn ra.

Yevhen Strokan, một trung úy cấp cao và chỉ huy một trung đội máy bay không người lái chiến đấu thuộc Tiểu đoàn phòng thủ lãnh thổ số 206, cho biết vào sáng thứ Hai, các cuộc tấn công gần Toretsk vẫn tiếp tục.

Ông Strokan nói: "Tôi không cảm thấy cường độ giảm đi. Mọi thứ đang bị tấn công theo cùng một cách". Ông nói, cuộc tấn công Kursk có thể cần thêm thời gian để rút quân Nga.

(Nguồn: The New York Times)