Fitch cho biết hôm nay (10/4) rằng sự không chắc chắn ngày càng tăng về triển vọng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, trong bối cảnh Bắc Kinh nỗ lực làm cho tăng trưởng ít phụ thuộc vào nhà ở hơn, đang khiến tài chính công của đất nước rơi vào tình trạng căng thẳng. "Chính sách tài khóa ngày càng có khả năng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tăng trưởng trong những năm tới, điều này có thể khiến nợ có xu hướng tăng ổn định".

Chính phủ Trung Quốc nhanh chóng phản bác, cho rằng công ty xếp hạng này không phản ánh đúng vai trò của chính sách tài khóa trong việc thúc đẩy tăng trưởng, giúp ổn định gánh nặng nợ nần. 

Thị trường tài chính không hề bối rối, với lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Trung Quốc ít thay đổi ở mức khoảng 2,29% và đồng nhân dân tệ cũng ổn định. Hành động của Fitch trùng khớp với hành động tương tự của Moody's Investor Service vào tháng 12/2023.

"Tôi không nghĩ điều này sẽ có nhiều tác động đến thị trường", đồng thời cho biết rủi ro đối với các nhà đầu tư do nợ Trung Quốc tăng là nó sẽ làm chậm tăng trưởng chứ không làm tăng rủi ro vỡ nợ quốc gia. "Vấn đề nợ nần và khủng hoảng tài sản của Trung Quốc đã được những người tham gia thị trường biết rõ và hiểu rõ", ông Michelle Lam, nhà kinh tế tại Societe Generale SA, cho biết.

Nợ công của Trung Quốc đã tăng nhanh trong hơn chục năm qua, khi chính phủ bơm vốn vào nền kinh tế nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng hàng đầu thế giới mà nước này đã đạt được trong những thập kỷ trước. 

Với sự sụt giảm bất động sản hiện đang đe dọa sản lượng chậm lại và khiến các nhà đầu tư toàn cầu lo lắng, chính phủ đã vạch ra một số biện pháp kích thích mới - như trợ cấp cho các hộ gia đình và doanh nghiệp muốn nâng cấp thiết bị hoặc máy móc và báo hiệu rằng có thể sẽ có nhiều biện pháp hơn nữa.

Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, nợ công ở mức gần 80% tổng sản phẩm quốc nội tính đến giữa năm ngoái, gần gấp đôi mức giữa những năm 2010. Con số này thấp hơn nhiều so với nhiều nền kinh tế tiên tiến như Nhật Bản và Mỹ, mặc dù tương đối cao đối với một thị trường mới nổi. 

Thước đo riêng của Bắc Kinh về nợ chính phủ cho thấy nó ở mức 56% GDP vào cuối năm 2023, tăng mạnh kể từ đại dịch.

Tuy nhiên, vì Trung Quốc vay bằng đồng tiền của mình nên nước này không có nguy cơ xảy ra khủng hoảng nợ như đã từng xảy ra với các quốc gia đang phát triển khác trong quá khứ, theo Andrew Freris, giám đốc điều hành của Ecognosis Advisory Co.

Ông nói: "Điều duy nhất họ cần quan tâm là tình hình trong nước. "Điều đó dễ thực hiện hơn nhiều vì 1/3 hệ thống ngân hàng thuộc về chính phủ".

Mặc dù Fitch hạ triển vọng nhưng vẫn duy trì xếp hạng vỡ nợ dài hạn của nhà phát hành ngoại tệ của Trung Quốc ở mức A+. Họ cho biết một điểm quan trọng cần chú ý là "mức độ hỗ trợ tài chính thúc đẩy tăng trưởng GDP cơ bản".

Trả lời Fitch, Bộ Tài chính Trung Quốc bảo vệ chính sách tài khóa của mình là hỗ trợ tăng trưởng, cho rằng chính phủ sẽ có thể "kiểm soát tốt tỷ lệ nợ và dành dư địa chính sách để đối phó với những rủi ro và thách thức tiềm ẩn trong tương lai".

"Chúng tôi lấy làm tiếc về việc Fitch cắt giảm triển vọng tín dụng của Trung Quốc," Bộ này cho biết trong một tuyên bố được đưa ra vài phút sau thông báo của Fitch. Phương pháp xếp hạng của công ty "không phản ánh được vai trò tích cực" của chính sách tài chính Trung Quốc trong việc ổn định tăng trưởng kinh tế cũng như tỷ lệ đòn bẩy vĩ mô "một cách hiệu quả và hướng tới tương lai".

(Nguồn: Bloomberg)