Zhongzhi Enterprise Group là một tập đoàn tài chính trong lĩnh vực ngân hàng ngầm của Trung Quốc, hoạt động không theo các quy định chính thức áp dụng đối với các ngân hàng truyền thống. 

Các tổ chức tài chính này có xu hướng làm việc với các hộ gia đình và khách hàng doanh nghiệp giàu có bằng cách cung cấp các khoản vay và đầu tư vào bất động sản, hàng hóa và trái phiếu. Các ngân hàng ngầm mang lại lợi nhuận cao hơn các ngân hàng lớn được nhà nước hậu thuẫn - thường có lãi suất thấp.

Giới giàu có Trung Quốc từng xem quỹ tín thác là nơi an toàn để rót vốn và thu về tỷ suất lợi nhuận cao. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, nhiều công ty quỹ tín thác không thể thanh toán hàng tỷ USD với các sản phẩm đầu tư mà họ phát hành ra.

Cảnh sát Bắc Kinh cho biết Zhongzhi bị tình nghi hoạt động "bất hợp pháp" và "các biện pháp hình sự bắt buộc" đã được áp dụng đối với một số nghi phạm, trong đó có một người họ Xie. Tuyên bố không nêu rõ tội danh bị cáo buộc của nghi phạm hoặc chi tiết về các biện pháp được thực hiện.

Trong lá thư gửi tới nhà đầu tư trong ngày 22/11, Zhongzhi xin lỗi và cho biết tổng nợ phải trả khoảng 420-460 tỷ CNY (58-64 tỷ USD). Trong khi đó, tổng tài sản ước tính của Zhongzhi chỉ ở mức 200 tỷ CNY.

Các dấu hiệu rắc rối của Zhongzhi lần đầu xuất hiện vào tháng 7/2023, khi Zhongrong International Trust – công ty tín thác hàng đầu có liên quan với Zhongzhi trễ hạn thanh toán đối với hàng chục sản phẩm đầu tư do họ phát hành ra.

Quỹ tín thác Zhongrong đã có 270 sản phẩm đầu tư với tổng trị giá 39,5 tỷ CNY đến hạn thanh toán trong năm nay, theo nhà cung cấp dữ liệu Use Trust. Lợi tức trung bình của các sản phẩm đó lên tới 6,88%, cao hơn nhiều so với lãi suất tiền gửi 1,5% ở các ngân hàng.

Điều này làm dấy lên mối lo ngại về sự lan tỏa từ cuộc khủng hoảng lĩnh vực bất động sản của đất nước, vốn bị rung chuyển bởi một loạt vụ vỡ nợ của các nhà phát triển, sang nguồn tài trợ ngầm, vốn thường hỗ trợ phát triển bất động sản.

Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đã triển khai một loạt các biện pháp hỗ trợ từng phần nhằm nỗ lực đảo ngược tình trạng suy thoái trong lĩnh vực bất động sản, vốn trước đây chiếm hơn 1/3 tăng trưởng kinh tế. Trong tháng này, các cơ quan quản lý đã chỉ đạo các ngân hàng nhà nước tăng tín dụng cho các nhà phát triển tư nhân đang thiếu tiền mặt ở mức "hợp lý".

Cảnh sát Bắc Kinh cho biết trong một tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội WeChat rằng chính quyền đang cố gắng thu hồi tài sản và khuyến khích các nhà đầu tư Zhongzhi báo cáo các trường hợp liên quan để hỗ trợ điều tra.

Vào tháng 9, chính quyền Trung Quốc cũng sử dụng cách thức tương tự đối với chủ tịch Evergrande - Hui Ka Yan, áp dụng "các biện pháp bắt buộc" với nhiều cáo buộc liên quan đến quy định khi nhà phát triển mắc nợ nhiều nhất thế giới đang vật lộn để cơ cấu lại các khoản nợ nước ngoài. 

Việc chỉ định này có thể đề cập đến các hành động thực thi pháp luật, từ lệnh triệu tập đến giám sát khu dân cư hoặc bắt giữ và giam giữ.

Công ty có trụ sở ở Bắc Kinh này được thành lập vào năm 1995 bởi Xie Zhikun. Sau gần 30 năm, Zhongzhi giờ đã thành một đế chế khổng lồ - là một trong những nhà tài trợ phi ngân hàng lớn nhất đất nước, với việc kinh doanh trải rộng trên các dịch vụ tài chính và quản lý tài sản, khai thác mỏ và phương tiện năng lượng mới.

Năm 2021, ông Xie Zhikun qua đời vì một cơn đau tim và cháu trai ông - Liu Yang là người được đề cử giữ chức chủ tịch công ty. Ông Yang tuyên bố sẽ giữ nguyên trọng tâm chiến lược đối với mảng kinh doanh quản lý tài sản và công nghiệp.

Vào tháng 8, cảnh sát đã được gọi đến trụ sở chính của Zhongzhi ở Bắc Kinh để giải quyết vấn đề với các nhà đầu tư bán lẻ, khi làn sóng phản đối ngày càng gia tăng về các khoản nợ không được thanh toán. 

Xing Zhaopeng, Chiến lược gia cấp cao về Trung Quốc, chia sẻ các tài sản cốt lõi của Zhongrong phần lớn đều có liên quan tới bất động sản, vốn co rủi ro vỡ nợ cao.

"Zhongrong không thể thu hồi vốn trong bối cảnh bất động sản khủng hoảng. Vì vậy, họ phải bán tài sản với giá chiết khấu lớn", Xing nói. 

(Nguồn: Bloomberg)