Khi Tổng giám đốc điều hành của Honor Device, George Zhao, lên sân khấu tại Berlin vào tháng 9 để ra mắt các mẫu điện thoại thông minh mới nhất của nhà sản xuất điện thoại thông minh Trung Quốc, có một điểm chung giữa tất cả các thiết bị hàng đầu của công ty: màn hình OLED.

Màn hình sử dụng OLED, hay điốt phát sáng hữu cơ, không chỉ mang lại hình ảnh sắc nét hơn mà còn giúp thiết kế thiết bị mỏng hơn, cùng với hiệu suất năng lượng tốt hơn và tính linh hoạt cao hơn. Chiếc điện thoại thông minh Mate XT gập ba mới mà Huawei, công ty mẹ trước đây của Honor, ra mắt trong tháng này đã được ca ngợi là có khả năng uốn cong của màn hình OLED.

Về phần mình, Honor, công ty có thị phần điện thoại có thể gập lại ở Tây Âu đã vượt qua Samsung đã chào hàng điện thoại thông minh Magic V3 của mình, chỉ dày 9,3 mm, là điện thoại thông minh có thể gập lại mỏng nhất và nhẹ nhất thế giới. 

Theo Zhao, nó có thể gập lại hơn 500.000 lần và có độ sáng và khả năng chống trầy xước tốt hơn so với iPhone cao cấp và điện thoại Samsung.

Máy tính bảng và máy tính xách tay Honor, bao gồm cả máy tính AI đầu tiên của công ty, cũng được trang bị màn hình OLED. Honor lấy nguồn màn hình chủ yếu từ các nhà cung cấp Trung Quốc như BOE Technology Group và Everdisplay Optronics, theo các giám đốc điều hành trong ngành.

Việc mua hàng này đánh dấu chiến thắng mới nhất của các nhà sản xuất màn hình Trung Quốc, những người từ lâu đã vượt qua các đối thủ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan trong lĩnh vực màn hình tinh thể lỏng (LCD) truyền thống được sử dụng trong màn hình máy tính và TV về cả khối lượng sản xuất và giá cả.

Theo Quỹ Công nghệ thông tin và Đổi mới (ITIF) có trụ sở tại Washington, các nhà sản xuất màn hình Trung Quốc hiện chiếm hơn 70% năng lực sản xuất LCD toàn cầu. Thị phần đó sẽ tăng lên khi nhiều công ty khác bị loại khỏi thị trường.

Một câu chuyện tương tự đang diễn ra trong OLED. Chỉ năm năm trước, các công ty màn hình hàng đầu của Hàn Quốc là Samsung Display và LG Display đã nắm giữ gần 90% thị trường màn hình OLED cho điện thoại thông minh, dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Omdia cho thấy.

Tuy nhiên, tính đến năm nay, thị phần kết hợp của họ đã giảm xuống còn dưới 60%, trong khi thị phần của các nhà sản xuất màn hình Trung Quốc, dẫn đầu là công ty vô địch quốc gia BOE, đã tăng vọt lên hơn 40%. ITIF ước tính thị phần của các nhà sản xuất OLED Trung Quốc hiện đã vượt quá 50%.

"Samsung Display đang xoay trục chiến lược OLED của mình để tập trung vào những khách hàng cao cấp nhất, cụ thể là phục vụ cho chính Samsung và Apple", David Hsieh, giám đốc nghiên cứu cấp cao về màn hình tại Omdia cho biết. "Không có khả năng sản xuất màn hình của Samsung có thể cạnh tranh với các đối thủ Trung Quốc về giá cả, và không có khả năng các nhà sản xuất điện thoại và thiết bị điện tử Trung Quốc như Huawei, Xiaomi, Oppo và Vivo sẽ lại chuyển sang các nhà cung cấp nước ngoài khi họ có các giải pháp trong nước".

Theo Omdia, màn hình OLED cho điện thoại thông minh do Samsung sản xuất có giá khoảng 80 đến 100 đô la, trong khi các nhà sản xuất màn hình Trung Quốc có thể bán với giá 30 đến 40 đô la, mặc dù chất lượng có thể không cao bằng.

Một giám đốc điều hành tại một công ty cung cấp thiết bị cho Samsung và BOE cho biết để bù đắp cho tần suất lỗi sản xuất cao hơn, các nhà sản xuất OLED Trung Quốc thường bao gồm một lô màn hình miễn phí với mỗi đơn hàng. "Mô hình kinh doanh này phần lớn sẽ giúp bạn duy trì biên lợi nhuận điện thoại thông minh của mình, vậy tại sao bạn lại không chọn sử dụng OLED Trung Quốc?"

Màn hình OLED là linh kiện đắt nhất trong các thiết bị điện tử tiêu dùng, vượt qua chi phí của bộ xử lý trung tâm trong các thiết bị như điện thoại thông minh và máy tính. Chúng đã thâm nhập đáng kể vào điện thoại thông minh và hiện nay nhiều nhà sản xuất thiết bị điện tử đang cân nhắc chúng cho các thiết bị lớn hơn, bao gồm máy tính bảng và máy tính xách tay.

Một phần động lực thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp màn hình OLED Trung Quốc là nỗ lực của Bắc Kinh nhằm nội địa hóa chuỗi cung ứng công nghệ. Huawei sử dụng OLED trong phần lớn các thiết bị của mình, bao gồm Mate XT, mà theo các nguồn tin thì chủ yếu là màn hình từ BOE.

Huawei cũng là một trong những công ty đầu tiên trong ngành sử dụng OLED trong máy tính bảng và máy tính xách tay. Oppo, Vivo và Xiaomi đều đã làm theo và bắt đầu sử dụng các nhà cung cấp địa phương cho màn hình OLED.

Trong khi Mỹ đã dụng nhiều vòng kiểm soát xuất khẩu đối với công nghệ bán dẫn để hạn chế sự tiến bộ công nghệ của Trung Quốc, công nghệ hiển thị phần lớn không bị ảnh hưởng. Nhưng căng thẳng song phương leo thang đã thúc đẩy nỗ lực của Trung Quốc nhằm nội địa hóa toàn bộ chuỗi cung ứng của mình, theo các giám đốc điều hành trong ngành.

"Đối mặt với những thách thức trong việc mua các chất bán dẫn tiên tiến nhất, Huawei đang tích cực tập trung vào việc nâng cao các thành phần khác trong phạm vi của mình", một giám đốc điều hành của một nhà cung cấp trong ngành cho biết. "Điều này bao gồm việc kết hợp màn hình cao cấp hơn và máy ảnh và ống kính có thông số kỹ thuật cao hơn để thu hút khách hàng".

Việc mở rộng thị phần trong sản xuất màn hình đã giúp Trung Quốc thúc đẩy chuỗi cung ứng mạnh mẽ, cho phép các công ty trong nước cung cấp vật liệu thiết yếu cho sản xuất OLED. Các công ty trong nước như Changchun Hyperions Technology, Shaanxi Lighte Optoelectronics Material và Guangdong Aglaia Optoelectronic Materials đang giành được thị phần trước các đối thủ nước ngoài đã thành danh như Solus Advanced Materials, Duksan Neolux, Merck và DuPont.

Việc thúc đẩy nội địa hóa cũng mang đến cho các nhà cung cấp OLED Trung Quốc cơ hội tuyệt vời để cải thiện năng lực công nghệ của họ.

"Dựa trên dự báo nội bộ của chúng tôi, khoảng cách công nghệ giữa các nhà sản xuất Hàn Quốc và Trung Quốc là khoảng một hoặc hai năm", một nhà quản lý của một nhà cung cấp thiết bị hiển thị có trụ sở tại Hoa Kỳ cho biết. "Các nhà cung cấp màn hình Trung Quốc đã săn đón quá nhiều kỹ sư Hàn Quốc. Chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi Trung Quốc hoàn toàn thống trị ngành công nghiệp OLED".

Trong các màn hình LCD truyền thống hơn, BOE, TCL China Star Optoelectronics Technology và HKC của Trung Quốc đã kiểm soát hơn 57% thị trường toàn cầu tính đến năm 2023, theo dữ liệu của Omdia. Đây là sự tương phản rõ rệt so với năm 2011, khi Samsung và LG Display của Hàn Quốc cùng nhau nắm giữ khoảng 55% thị trường. 

Samsung cuối cùng đã rời khỏi ngành sản xuất LCD vào năm 2022 , trong khi LG Display chỉ chiếm 6% thị phần vào năm ngoái.

Các nhà cung cấp Trung Quốc cũng đã chiếm ưu thế trong nhiều vật liệu được sử dụng để sản xuất LCD. Ví dụ, Shanjin Optoelectronics và Hengmei Optoelectronics đã trở thành hai nhà cung cấp phân cực hàng đầu thế giới, vượt qua các đối thủ Nhật Bản là Sumitomo Chemical và Nitto Denko. Samsung SDI đã quyết định bán mảng kinh doanh phim phân cực của mình cho Wuxi Hengxin Optoelectronic Materials của Trung Quốc.

"Thị trường màn hình thực sự tàn khốc và luôn phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt", một giám đốc điều hành ngành công nghiệp màn hình Đài Loan cho biết. "Nhật Bản và Đài Loan không có đủ các thương hiệu TV, máy tính và điện thoại thông minh mạnh và quy mô lớn để hỗ trợ ngành công nghiệp này. Một vấn đề khác là các công ty màn hình Trung Quốc không thực sự quan tâm đến lợi nhuận khi họ đang mở rộng thị phần".

Một giám đốc điều hành của Merck, một nhà sản xuất chip và vật liệu màn hình quan trọng, cho biết sản xuất màn hình có tính "mô-đun hóa" hơn so với sản xuất chất bán dẫn, điều này đã giúp Trung Quốc làm chủ phân khúc này tương đối nhanh chóng.

"Không giống như sản xuất chip, bao gồm các quy trình phức tạp và nhiều biến số, sản xuất màn hình là một ngành công nghiệp được chuẩn hóa và hàng hóa hóa hơn. Mỗi giai đoạn của quy trình sản xuất có thể được coi là một mô-đun riêng biệt, giúp quản lý và tối ưu hóa dễ dàng hơn", giám đốc điều hành cho biết.

Hiện đang thống trị thị trường màn hình LCD, Trung Quốc đang trên đà mở rộng công suất màn hình OLED.

BOE đang xây dựng dây chuyền sản xuất đầu tiên của đất nước cho cái gọi là OLED "thế hệ 8.6". Dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động vào năm 2026. Các công ty Trung Quốc khác, như Visonix, đang cân nhắc xây dựng các dây chuyền tương tự, mặc dù họ phải đối mặt với những thách thức về tài chính. Bên ngoài Trung Quốc, chỉ có Samsung tiếp tục đầu tư vào sản xuất màn hình tiên tiến theo cách này.

Trong ngành công nghiệp màn hình, các thế hệ lớn hơn thường mang lại hiệu quả tốt hơn cho việc sản xuất nhiều kích cỡ màn hình khác nhau. Hầu hết các dây chuyền sản xuất OLED hiện tại đều dựa trên định dạng thế hệ thứ 6. Nhưng đầu tư vào màn hình OLED có thể tốn kém gấp đôi so với đầu tư vào công suất tương đương cho màn hình LCD.

Cơn sốt OLED đã tăng lên một bậc khi Apple bắt đầu sử dụng màn hình trong những chiếc iPad cao cấp nhất của mình trong năm nay. Công ty đã bắt đầu sử dụng chúng cho toàn bộ dòng iPhone cao cấp của mình vào năm 2020 và đang cân nhắc triển khai chúng trong nhiều iPad hơn và thậm chí cả MacBook từ năm 2025, như Nikkei Asia đã đưa tin lần đầu. Nhà sản xuất iPhone cũng sẽ đưa OLED vào iPhone SE giá rẻ của mình bắt đầu từ năm sau, hoàn thành một sự thay đổi khỏi màn hình LCD.

Sự thâm nhập ngày càng tăng của OLED đã gây áp lực lên các nhà cung cấp LCD, đặc biệt là các nhà sản xuất Nhật Bản và Đài Loan. Năm nay, Sharp của Nhật Bản đã quyết định đóng cửa nhà máy LCD Sakai , trong khi AUO và Innolux gần đây đã bán các nhà máy sản xuất màn hình tại Đài Loan.

Áp lực mở rộng sang phía thiết bị và vật liệu. KLA cho biết vào tháng 3 rằng họ sẽ dừng sản xuất thiết bị để sản xuất màn hình phẳng sau khi Apple kết thúc hoạt động nghiên cứu và phát triển màn hình micro LED tiên tiến. Nhà sản xuất thiết bị của Mỹ này đã dự đoán ngành công nghiệp màn hình nói chung sẽ ngày càng trở nên hàng hóa hóa, với biên lợi nhuận ngày càng mỏng hơn, các nguồn tin cho biết.

Nhưng ngành công nghiệp màn hình của Trung Quốc đang phải đối mặt với những khó khăn riêng do vấn đề dư thừa năng suất và đà tăng trưởng kinh tế chậm lại ở cả trong nước và trên toàn cầu.

Visionox đã báo cáo lỗ ròng trong ba năm liên tiếp kể từ năm 2021, trong khi Everdisplay Optronics không có lãi kể từ khi bắt đầu báo cáo thu nhập vào năm 2018. Nhiều công ty Trung Quốc đang dựa vào trợ cấp và tài trợ của chính phủ để duy trì hoạt động.

Eric Chiou, phó chủ tịch nghiên cứu tại Trendforce, cho biết màn hình OLED cuối cùng sẽ xuất hiện trên máy tính bảng và máy tính xách tay, với tốc độ áp dụng của các thương hiệu như Apple sẽ định hình xu hướng cho ngành công nghiệp.

Đối với Trung Quốc, ông cho biết, đất nước này đang phải đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nhiều nhà sản xuất màn hình của họ đã hưởng lợi khi đất nước này trở thành thế lực thống trị trong lĩnh vực LCD, nhưng giờ đây những công ty mạnh này đang phải đối mặt với viễn cảnh chạy đua chi tiêu trong lĩnh vực OLED.

"Sự cạnh tranh trên thị trường nội địa Trung Quốc rất khốc liệt", Chiou nói. "Một vòng đua sinh tồn khác sắp diễn ra".

(Nguồn: Nikkei)