Theo luật phá sản của Mỹ năm 2005, ngoài trừ một số trường hợp ngoại lệ, doanh nghiệp đều bị cấm chi trả tiền thưởng cho các giám đốc điều hành trong quá trình làm thủ tục phá sản.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp Mỹ đã lách kẽ hở luật pháp và thanh toán các khoản thưởng cho các cấp quản lý trước khi nộp đơn phá sản.

Có đến 6/14 công ty phê duyệt tiền thưởng cho các giám đốc điều hành trong vòng 1 tháng khi nộp đơn phá sản. Các doanh nghiệp này biện minh việc chi thưởng nhằm bù đắp và ghi nhận nỗ lực của các giám đốc điều hành khi đương đầu với những thách thức kinh doanh thời COVID-19.

Thậm chí, 32/45 công ty mà Reuters nghiên cứu đã phê duyệt hoặc thanh toán tiền thưởng cho các lãnh đạo cấp cao trong vòng 6 tháng trước khi làm thủ tục phá sản. Gần một nửa các khoản thưởng đã được ủy quyền thanh toán trong vòng 2 tháng.

8 công ty, bao gồm JC Penney Co Inc và Hertz Global Holdings Inc, đã phê duyệt tiền thưởng ít nhất 5 ngày trước khi tìm kiếm sự bảo hộ phá sản. Mới đây nhất, Hi-Crush, một nhà cung cấp cát dùng cho kỹ thuật thủy lực cắt phá để khai thác dầu khí, đã trả thưởng cho các thành viên ban điều hành 2 ngày trước khi trình thủ tục phá sản vào ngày 12/7.

Đại dịch COVID-19 lan rộng tại Mỹ, buộc J.C. Penney tạm thời đóng cửa 846 cửa hàng và cho nghỉ việc 78.000 nhân viên. Vào hôm thứ Tư, công ty cho biết sẽ đóng cửa vĩnh viễn 152 cửa hàng và sa thải 1.000 nhân viên.

Nhiều công ty Mỹ nộp đơn phá sản đã từ chối bình luận về việc chi trả thưởng hậu hĩnh trước khi phá sản, còn một số doanh nghiệp biện minh rằng, bất ổn kinh tế đã khiến các kế hoạch khen thưởng trước đó trở nên bất khả thi hoặc các giám đốc điều hành được nhận tiền thưởng đợt vừa qua là những người trước đó đã phải từ bỏ các khoản thưởng khác.

Nhà bán lẻ xa xỉ Neiman Marcus Group vào tháng 3 đã tạm thời đóng cửa tất cả 67 cửa hàng của mình và trong tháng 4 và đã cho nghỉ việc hơn 11.000 nhân viên. Công ty đã trả 4 triệu USD tiền thưởng cho Chủ tịch và Giám đốc điều hành Geoffroy van Raemdonck vào tháng 2 và hơn 4 triệu USD cho các giám đốc điều hành khác trong vài tuần trước khi nộp đơn phá sản vào ngày 7/5, hồ sơ tòa án cho thấy. 

Neiman Marcus vào tầm ngắm giám sát của tòa án tuần này khi đề xuất kế hoạch thưởng thêm cho các giám đốc điều hành sau khi nộp đơn phá sản. Hãng này đã từ chối bình luận về kế hoạch trên.

Hertz - gần đây cũng đã sa thải hơn 14.000 nhân viên - đã chi cho các giám đốc điều hành cấp cao khoản tiền thưởng 1,5 triệuUSD trước ngày phá sản ngày 22/5.

Vung tiền thưởng trước thời điểm phá sản khiến các doanh nghiệp Mỹ bị chỉ trích là góp phần làm giàu cho các giám đốc điều hành, trong khi vẫn thẳng tay cắt giảm việc làm của người lao động, chây ì với chủ nợ và báo hại các nhà đầu tư chứng khoán.

Tháng trước, các nghị sĩ đảng Dân chủ đã lên tiếng phản ứng trước làn sóng doanh nghiệp Mỹ phá sản nhưng vẫn trả thưởng hậu hĩnh. Họ đề xuất cần có luật bảo vệ quyền lợi của các chủ nợ qua thông qua việc giành lại các khoản tiền thưởng.

Dự luật mà phe Dân chủ đề xuất mới đây là phiên bản cập nhật của dự luật bị bác bỏ trước đó. Một nguồn tin phe Dân chủ cho hay, dự luật này khó có thể qua cửa Thượng viện do phe Cộng hòa kiểm soát.

Clifford J. White III, Giám đốc Chương trình Ủy thác Mỹ, một cơ quan đặc trách theo dõi các hoạt động phá sản của Bộ Tư pháp, cho biết các công ty trả thưởng trước khi phá sản đều biết họ sẽ phải đối mặt giải trình trước tòa án phá sản về khoản thưởng và bồi thường sau khi phá sản.

Tuy nhiên, với khung pháp lý hiện nay, cơ quan giám sát ủy thác không có quyền ngăn chặn doanh nghiệp trả thưởng vài ngày trước khi nộp đơn phá sản. Đây là kẽ hỡ pháp lý mà những doanh nghiệp bên bờ phá sản tận dụng để thoát lưới minh bạch và soi xét của tòa án.

NGỌC CHÂU

Nguồn: Nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khoẻ cán bộ Trung ương