Hiện nay, việc rà soát mua bán nhà đất “hai giá” đang gặp khó khăn. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do khó xác định giá trị thực của bất động sản tại thời điểm mua- bán.

Hệ quả là lượng hồ sơ ứ đọng ngày càng nhiều, gây khó khăn cho cả người dân và cơ quan thuế.

Theo quy định, đối với hoạt động kinh doanh mua bán, chuyển nhượng bất động sản, cá nhân phải nộp thuế thu nhập bằng 2% giá trị chuyển nhượng. Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho rằng, việc cơ quan thuế rà soát tình trạng mua bán nhà đất "hai giá" là cần thiết, nhằm tránh thất thu ngân sách và tăng tính minh bạch trên thị trường. Tuy nhiên, việc xác định giá bán phải cao hơn giá ban đầu còn phụ thuộc vào từng trường hợp.

“Chúng ta cần xác định việc kê khai giá theo nhu cầu thị trường bình thường, nhưng chưa tính tới những trường hợp đặc thù, như một gia đình đang gặp một sự cố buộc phải bán nhanh nhà để có nguồn tiền, điều đó rất có thể người ta bán thấp hơn giá thị trường và trên thực tế vẫn có nhiều trường hợp vẫn xảy ra”, ông Châu cho biết.

Theo bà Nguyễn Thị Lan Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân, Tổng cục Thuế, việc xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp với ngành thuế là cần thiết để xác định được tổ chức, cá nhân cố tình khai giá thấp hơn thị trường nhiều lần. Ngoài ra, các giao dịch cũng cần minh bạch thông qua các chứng từ.

“Đối với cơ quan tài nguyên môi trường có vai trò rất quan trọng trong việc liên thông hoá đơn điện tử và truy vấn, tra cứu hoá đơn điện tử trong trường hợp làm các thủ tục về đất đai và cơ sở dữ liệu, phục vụ cho công tác thanh tra kiểm tra của cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước về mua bán nhà đất, tiến tới quản lý tất cả các giao dịch nhà đất của cơ quan quản lý thuế…”, bà Lan Anh chỉ rõ.

Để thu thuế chuyển nhượng bất động sản sát giá thị trường, cơ quan thuế cần thiết phải lập một bảng giá đất có hệ số điều chỉnh giá đất riêng, để làm căn cứ áp dụng tính thuế. Về góc độ người mua - bán, nếu kê khai đúng giá thị trường sẽ không phải chịu mức thuế cao cho lần chuyển nhượng tiếp theo.

Theo thông tin từ Tổng cục Thuế, 3 tháng đầu năm, cơ quan thuế các cấp đã thực hiện rà soát hơn 60.000 tổ chức, cá nhân có hồ sơ chuyển nhượng bất động sản "hai giá", giúp thu ngân sách hơn 320 tỷ đồng.

Bên cạnh hiệu quả tích cực, hoạt động này cũng đang phát sinh nhiều bất cập. Ví dụ như trường hợp anh A chuyển nhượng một lô đất cho chị B có giá trị khoảng 3 tỷ đồng, nhưng khi nộp hồ sơ khai thuế cho cơ quan thuế lại bị trả lại hồ sơ. Nguyên nhân là giá chuyển nhượng thấp hơn hoặc bằng giá thị trường sau 3 năm.

Bộ trưởng Bộ Tài chính mới đây đã ký Công văn số 3849/BTC-TCT gửi Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản.

Theo Bộ Tài chính, thời gian vừa qua, nhiều Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh đã xây dựng Đề án để triển khai chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản và đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai còn phát sinh một số vướng mắc gây khó khăn trong công tác chống thất thu từ hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản.

Để đảm bảo công khai, minh bạch trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản, đề nghị Ủy ban Nhân dân các tỉnh quan tâm, chỉ đạo một số nội dung.

Theo đó, đối với các vị trí đất, đoạn đường, đường đã có giá theo Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành: đề nghị Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh ban hành Bảng giá đất (trong đó bao gồm cả hệ số điều chỉnh giá đất) nhằm tạo điều kiện cho công tác tính thuế theo quy định nêu trên.

Đối với các vị trí đất, đoạn đường, đường chưa có giá tại Bảng giá đất do Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh ban hành: đề nghị Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo Sở Tài nguyên và môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát để tham mưu Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh ban hành kịp thời Quyết định điều chỉnh, bổ sung Bảng giá đất cụ thể đối với từng vị trí, đảm bảo phù hợp với giá giao dịch thực tế trên thị trường và giá bán ra của chủ đầu tư.

Trường hợp chưa ban hành thì yêu cầu chủ đầu tư trên địa bàn công khai giá bán theo quy định và thông báo cho các tổ chức, cá nhân có liên quan khi thực hiện các giao dịch về bất động sản hình thành trong tương lai cũng như khi kê khai nghĩa vụ tài chính liên quan đến chuyển nhượng bất động sản.

Đối với trường hợp hồ sơ chuyển nhượng bất động sản nộp tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo cơ chế một cửa liên thông (Cơ quan Tài nguyên Môi trường, cơ quan Đăng ký đất đai, Bộ phận Một cửa của Ủy ban Nhân dân,…): Cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo cơ chế một cửa liên thông có trách nhiệm phổ biến pháp luật, tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế rõ vị trí, đường phố, các xác định và áp dụng cụ thể giá của từng loại bất động sản (bao gồm cả hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định của Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh) để tổ chức, cá nhân hiểu và thực hiện đúng khi kê khai nghĩa vụ tài chính liên quan đến chuyển nhượng bất động sản.

Tổng Hợp