Theo Cục Đường bộ, với công nghệ mới, mỗi phương tiện sẽ gắn thiết bị định vị GPS để nhận tín hiệu vệ tinh. Sau đó, tín hiệu được truyền về trung tâm dữ liệu xác định vị trí phương tiện. Thiết bị từ trung tâm sẽ tự động trừ phí dịch vụ của xe đi vào khu vực cần thu phí.

Bộ thiết bị nhận tín hiệu định vị giá khoảng 1-1,5 triệu đồng, bằng với bộ thiết bị giám sát hành trình hiện nay.

Theo đánh giá, hệ thống định vị qua vệ tinh sẽ mang lại nhiều lợi ích. Ngoài việc thu phí còn phục vụ quản lý, điều tiết giao thông nhờ xác định được vị trí từng xe. Đơn vị quản lý có số liệu chính xác về phương tiện, lưu lượng để phục vụ quy hoạch, thiết kế, quản trị giao thông. Giải pháp này đã được một số nước châu Âu áp dụng để hạn chế phương tiện vào nội đô.

Ngoài Singapore, Ấn Độ đang ở giai đoạn thử nghiệm và có kế hoạch thay thế hơn 700 trạm thu phí trên quốc lộ bằng một hệ thống thu phí dựa trên vệ tinh, khi đó sẽ trở thành hệ thống thu phí điện tử dựa trên vệ tinh lớn nhất thế giới, bao phủ hơn 130.000 km. Còn Indonesia đang xây dựng hệ thống thu phí qua vệ tinh trên toàn bộ đường thu phí. Năm 2021, quốc đảo này đã trao thầu cho công ty Roatex (Hungary) để xây dựng và vận hành hệ thống thu phí dựa trên vệ tinh và dự kiến trong năm 2023, Indonesia sẽ áp dụng thu phí trên toàn bộ 1.700km đường, dỡ bỏ tất cả trạm thu phí.

Tuy nhiên, do phụ thuộc vào tín hiệu vệ tinh nên sẽ khó khăn do Việt Nam chưa có vệ tinh riêng, phải thuê của nước ngoài. Các yếu tố khách quan như thời tiết xấu, bão từ có thể làm tín hiệu bị gián đoạn, ảnh hưởng đến thu phí. Ngoài ra, việc gắn thiết bị định vị trên xe cũng ảnh hưởng đến quyền riêng tư, chủ phương tiện bị giám sát.

Trước đó, tại buổi làm việc với Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng cho rằng ngành giao thông đang xây dựng nhiều cao tốc, việc đầu tư trạm thu phí không dừng gây tốn kém. Trong khi đó nhiều nước đã có công nghệ thu phí qua vệ tinh, không cần xây trạm, không có barie. Hệ thống mới sẽ giúp thu phí vào nội đô tại các đô thị lớn dễ dàng hơn. Bộ trưởng Thắng yêu cầu Cục Đường bộ Việt Nam nghiên cứu phương án thu phí này.

Bộ trưởng GTVT yêu cầu Cục Đường bộ Việt Nam phải triển khai nghiên cứu xây dựng đề án ngay để thu phí bằng các công nghệ này, phục vụ cho thu phí cao tốc Bắc - Nam phía Đông và các tuyến cao tốc khác.

Hiện nay dịch vụ thu phí tự động đường bộ ở Việt Nam được áp dụng công nghệ RFID (Radio Frequency Identification) sử dụng sóng radio để nhận diện tự động phương tiện. Hệ thống gồm thiết bị đầu đọc được gắn tại trạm thu phí và thẻ định danh gắn trên đèn hoặc kính phương tiện. Khi xe qua trạm, đầu đọc sẽ nhận biết xe thông qua thẻ định danh và trừ số tiền tương ứng.

(Tổng hợp)