Việc chuẩn bị và xây dựng Văn kiện trình Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ là bước tổng kết 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, 35 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước (năm 1991), 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, mà còn hoạch định tầm nhìn, định hướng chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đồng chí Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV đã dành thời gian trao đổi với Báo Nhân Dân về những quan điểm, chủ trương mới, đột phá trong dự thảo các văn kiện.

Đồng chí Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV

Phóng viên: Thưa đồng chí, các dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng đã cập nhập kịp thời các chủ trương, quyết sách chiến lược mới của Đảng. Đây không chỉ là bổ sung nội dung mà còn tạo động lực "đòn bẩy" để Văn kiện sớm được triển khai thực hiện trong đời sống. Xin đồng chí cho biết, quan điểm đó có ý nghĩa như thế nào trong giai đoạn cách mạng mới?

Đồng chí Nguyễn Văn Nên: Một trong những chủ trương đổi mới rất quan trọng, có tính đột phá trong quá trình chỉ đạo và thực hiện nội dung Văn kiện trình Đại hội XIV là triển khai sớm các quyết sách, chiến lược mới trước Đại hội, qua kiểm nghiệm thực tế cùng với kinh nghiệm được tổng kết 40 năm đổi mới chắt lọc, đưa vào dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV xem xét, quyết nghị.

Điều này thể hiện tư duy, tầm nhìn, sự nhạy bén, kịp thời của Đảng trong việc nắm bắt xu thế phát triển của thời đại, đồng thời phản ánh đúng yêu cầu thực tiễn của đất nước, khơi dậy khát vọng phát triển, tạo niềm tin và sự đồng thuận cao trong toàn xã hội.

Các quyết sách mới trở thành động lực chủ yếu và là "đòn bẩy" quan trọng thúc đẩy phát triển như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; xác lập mô hình tăng trưởng mới, phát triển kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất, kinh tế dữ liệu, kinh tế số; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực. Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia. Đặc biệt là tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp…

Có thể khẳng định, đây là bước chuẩn bị quan trọng để đưa cách mạng Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức, thúc đẩy đột phá chiến lược, kiến tạo hệ sinh thái phát triển mới, bảo đảm quan điểm lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước; bảo đảm độc lập, tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và không ngừng nâng cao đời sống, hạnh phúc của Nhân dân. Tạo nền tảng quan trọng và vững chắc cho hành động quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả ngay sau Đại hội.

Phóng viên: Trong 3 đột phá chiến lược được xác định trong dự thảo các Văn kiện Đại hội XIV, xin đồng chí cho biết, đâu là nội dung cốt lõi, then chốt cần được ưu tiên tập trung cho giai đoạn tới?

Đồng chí Nguyễn Văn Nên: Ba đột phá chiến lược được nêu trong dự thảo các Văn kiện đều rất quan trọng và gắn kết chặt chẽ với nhau. Từng nội dung, giải pháp đều được thể hiện trong Chương trình hành động rất cụ thể và rõ ràng, trong đó có:

Một là, phải đột phá mạnh mẽ về thể chế để hoàn thiện thể chế phát triển nhanh, bền vững, bảo đảm môi trường pháp lý minh bạch, công bằng, khuyến khích đổi mới sáng tạo. Đây là yếu tố then chốt để khơi thông, giải phóng và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý, quản trị phát triển giữa Trung ương và địa phương, phát huy vai trò tự chủ, tự chịu trách nhiệm của địa phương; thúc đẩy đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ, kiến tạo phát triển.

Hai là, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, chính sách "Chiêu hiền, đãi sĩ" trọng dụng nhân tài, tiếp tục chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực khoa học - công nghệ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của hệ thống chính trị, nhất là cán bộ cấp chiến lược và cấp cơ sở thực sự tiêu biểu, có tư duy, năng lực quản trị tiên tiến, phù hợp với mô hình tổ chức mới và yêu cầu phát triển bứt phá của đất nước.

Ba là, đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nhất là hạ tầng số và hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu, sẽ là điều kiện để kết nối, lan toả hiệu quả phát triển.

Như vậy, có thể nói thể chế là "chìa khoá mở đường", nhân lực là "nguồn lực nội sinh", còn hạ tầng là "bệ đỡ" cho phát triển. Ba yếu tố này cần được triển khai đồng bộ. Trong từng giai đoạn có thể xem xét thứ tự ưu tiên cho phù hợp yêu cầu xây dựng và phát triển.

Phóng viên: Về phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã được bổ sung, điều chỉnh những nội dung gì, để bảo đảm Đại hội XIV là khởi đầu thời kỳ phát triển mới, hướng tới hiện thực hoá 2 mục tiêu 100 năm, thưa đồng chí?

Đồng chí Nguyễn Văn Nên: Phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã được bổ sung, điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng nhằm bảo đảm Đại hội XIV trở thành dấu mốc khởi đầu cho thời kỳ phát triển mới, tạo nền tảng vững chắc để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao vì một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, đặc biệt là Báo cáo chính trị và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định, tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, Đảng ta là đạo đức, là văn minh. Theo Người, Đảng phải tiêu biểu cho trí tuệ, lương tâm và danh dự của dân tộc mới xứng đáng là người lãnh đạo. Xây dựng Đảng về văn minh là bước tiếp tục hiện thực hoá sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, làm cho Đảng ta thực sự "là đạo đức, là văn minh". Nhằm chuẩn bị bước vào kỷ nguyên phát triển mới của cách mạng Việt Nam hướng tới hiện thực hoá 2 mục tiêu 100 năm, Đảng phải đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo để phù hợp với những biến đổi nhanh chóng của thời đại. Đảng văn minh sẽ đưa đất nước phát triển tiến kịp cùng thế giới, Đảng văn minh góp phần nâng cao uy tín và năng lực lãnh đạo của Đảng, giúp củng cố niềm tin của Nhân dân vào Đảng. Đồng thời, Văn kiện chú trọng khâu tổ chức thực hiện, đưa chủ trương Nghị quyết vào cuộc sống, giữa nói và làm đều phải thực chất, lấy hiệu quả và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Đặc biệt quan tâm tăng cường, đề cao tinh thần nêu gương của cán bộ đảng viên, cấp uỷ các cấp, nhất là người đứng đầu; tăng cường các biện pháp quản lý đội ngũ, kiểm tra giám sát, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị đạo đức, lối sống…

Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV xác định: "Tăng cường củng cố và phát huy hiệu quả sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc". Đây là bài học kinh nghiệm quý báu không chỉ được đúc kết trên cơ sở tổng kết 40 năm đổi mới mà trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Nhân dân luôn là cội nguồn sức mạnh, là chủ thể sáng tạo nên mọi giá trị vật chất và tinh thần, quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Thực tiễn đòi hỏi không chỉ thừa nhận Nhân dân là trung tâm, là mục tiêu của sự phát triển, mà còn phải nhận thức đúng đắn và sâu sắc Nhân dân là chủ thể trực tiếp tham gia hoạch định, tổ chức, giám sát và thụ hưởng thành quả phát triển đất nước. Trong đó, Mặt trận Tổ quốc phải thật sự là diễn đàn rộng rãi của mọi tầng lớp Nhân dân, đồng bào các dân tộc, tôn giáo, kiều bào ở nước ngoài… để có thể gặp gỡ, trao đổi, bày tỏ ý kiến, nguyện vọng một cách dân chủ, cởi mở. Đồng thời, cần chú trọng phát huy vai trò của các nhân sĩ, trí thức, chuyên gia, người có uy tín trong xã hội và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc hiến kế xây dựng đất nước.

Khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nền tảng vững chắc để xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân gắn với xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, tạo điểm tựa, nguồn sức mạnh nội sinh to lớn để huy động sức sáng tạo, trí tuệ, nguồn lực của toàn xã hội. Đó luôn là bài học quý báu trong mọi giai đoạn cách mạng, phục vụ sự nghiệp lãnh đạo phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Tiểu Phương (thực hiện)