Cửa biển Mỹ Á những đầu mối quan trọng của vùng kinh tế biển trọng điểm phía Nam tỉnh Quảng Ngãi. Phía sau nhịp sống náo nhiệt của cảng cá hiện đại vẫn còn dấu tích thương cảng trải qua thăng trầm lịch sử hàng trăm năm.

 Bình minh huyền ào ở cửa biển Mỹ Á, phường Trà Câu, tỉnh Quảng Ngãi. 

Theo cuốn Phủ Biên Tạp lục của nhà bác học Lê Quý Đôn từng viết trang trọng nhắc đến Mỹ Á như một “địa chỉ đỏ” của cửa ngõ giao thương quan trọng của Đàng Trong. Cùng với Sa Kỳ, Sa Cần và Thu Xà, cửa biển Mỹ Á từng là thương cảng sầm uất trên tuyến giao thương đường biển, nơi những chuyến thuyền buôn từ nhiều nước trên thế giới tìm đến trao đổi hàng hóa.

Trải qua năm tháng chiến tranh, dẫu dấu tích xưa không còn nguyên vẹn nhưng cái hồn của một thương cảng cổ dường như vẫn còn neo lại nơi làng chài này. Đi dọc theo con đường ven biển, dưới những tán dừa cổ thụ, bên những ngôi nhà ba gian bình dị, du khách dễ dàng cảm nhận được nhịp sống chậm rãi, chân chất của người dân làng chài chất phác trải qua bao đời gắn bó mặn mà với biển.

Cảng Mỹ Á nhuộm vàng trong buổi ban mai. 

Mặt trời nhô lên khỏi mặt biển, cảng cá Mỹ Á chuyển mình với sức sống trohg ngày mới. Tiếng máy tàu, tiếng gọi nhau í ới, tiếng bước chân thoăn thoắt của những người khuân vác hòa cùng tiếng mặc cả của người mua, người bán tạo thành bản hòa âm đặc trưng của miền biển.

Tàu thuyền rẽ sóng về cảng. 

Ngư dân đưa cá cơm từ khoang thuyền lên bến cảng.

Ngư dân phân loại cá cơm tại bến cảng.

 

Ngư dân bán cá cơm tươi cho thương lái tại Cảng Mỹ Á. 

Từng rổ cá cơm, cá ngừ, mực ống, tôm tít... vừa được đưa từ khoang tàu lên bến còn ánh lên sắc bạc… mang theo vị mặn mòi của biển khơi sau một đêm dài ngư dân đánh bắt trên biển. Nơi bến cảng, những thuyền viên rám nắng kể chuyện ngư trường, còn các bà, các mẹ thoăn thoắt phân loại cá, tiếng cười nói giòn tan trong phiên chợ buổi sớm. Tất cả tạo nên một nhịp sống mà chỉ cần đứng bên cảng một lúc lâu, người ta cũng có thể cảm nhận được sức sống mãnh liệt của cộng đồng đã lấy biển làm kế sinh nhai xuyên suốt qua nhiều thế hệ.

Cá, mực tươi rói được ngư dân bày bán tại bến cảng. 

Có dịp về với Cảng biển Mỹ Á, du khách không chỉ ấn tượng với cuộc sống dồi dào năng lượng mà còn cảm nhận được vẻ đẹp chất phác, chân tình thật đáng trân quý của người dân miền biển.

Du khách có thể tự tay chọn mớ cá tươi, vài con mực hay những chú tôm vừa cập bến rồi nhờ người dân chế biến đơn giản ngay tại chợ. Hấp sả, nướng mọi...hay những món ăn chẳng cầu kỳ nhưng giữ nguyên hương vị đậm đà của biển.

Cửa biển Mỹ Á từ lâu nổi tiếng với tinh thần đoàn kết của ngư dân. Người dân góp lưới, góp vốn, chung tay đóng những con tàu công suất lớn để cùng nhau vươn khơi, bám biển tại các ngư trường truyền thống Hoàng Sa, Trường Sa. Mỗi con tàu ra khơi không chỉ mang theo kỳ vọng về một chuyến biển thuận lợi mà còn mang theo sinh kế của nhiều gia đình.

Người dân làng chài ở cửa biển Mỹ Á nồng hậu, chất phác. 

Từ những chuyến đi dài ngày giữa trùng khơi, ngư dân Mỹ Á đã tạo nên một cộng đồng gắn bó bằng sự san sẻ ngọt bùi. Khi một con tàu gặp khó, những con tàu khác sẵn sàng hỗ trợ. Khi trở về bến, họ lại cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, ngư trường, cách bảo quản sản phẩm. Những câu chuyện bình dị ấy góp phần làm nên sức mạnh của một làng biển đã bao đời đứng trước sóng gió nhưng chưa bao giờ thôi khát vọng vươn khơi.

Cảng Mỹ Á nằm cách quốc lộ 1 khoảng 4,5 km, cách trung tâm Quảng Ngãi khoảng 40 km và nằm trên tuyến đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh, trở thành một đầu mối giao thông, giao thương quan trọng của khu vực. Cùng với cảng Sa Kỳ, Mỹ Á là một trong những tụ điểm lớn của nghề cá, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản phía nam tỉnh.

Trong những năm qua, cảng cá Mỹ Á liên tục được quy hoạch, đầu tư và nâng cấp. Hàng nghìn lượt tàu thuyền trong và ngoài tỉnh ra vào cảng mỗi năm để giao thương, tiếp nhận nhiên liệu, vật tư, bán sản phẩm và chuẩn bị cho những chuyến vươn khơi mới.

 Làn sương buổi sớm phủ quanh núi Cửa bên cảng Mỹ Á tạo nên khung cảnh thiên nhiên huyền ảo. 

Đằng sau sự đổi thay ấy là một nguồn lực kinh tế biển ngày càng lớn. Trước đây, khi còn là xã Phổ Quang, tổng doanh thu từ hoạt động kinh tế biển đạt khoảng 500-600 tỷ đồng/năm; giá trị sản xuất tăng bình quân 7-8%/năm, trong đó khai thác hải sản là lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng nhanh.

Theo định hướng phát triển của phường Trà Câu, kinh tế biển tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Giá trị sản xuất ngành thủy sản được đặt mục tiêu tăng bình quân 5-6%/năm; tổng sản lượng thủy sản đến năm 2030 phấn đấu đạt khoảng 37.000 tấn/năm.

Cùng với nâng cao năng lực khai thác xa bờ, địa phương định hướng giảm dần khai thác ven bờ, chuyển đổi từ tàu nhỏ sang tàu công suất lớn, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, giám sát tàu cá và bảo quản sản phẩm sau khai thác. Mục tiêu xuyên suốt là phát triển nghề cá gắn với bảo vệ nguồn lợi biển, bảo vệ môi trường và thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác IUU, không để tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Phường Trà Câu định hướng thu hút đầu tư vào khu dịch vụ hậu cần nghề cá gắn với cảng Mỹ Á, phát triển các cơ sở sửa chữa tàu thuyền, cung ứng vật tư, nhiên liệu và các dịch vụ phục vụ hoạt động khai thác thủy sản. Nuôi trồng thủy sản theo hướng công nghệ cao, an toàn dịch bệnh, thân thiện với môi trường; từng bước hình thành những vùng nuôi tập trung và khu chế biến các sản phẩm từ biển.

Nếu ngày xưa những con thuyền tìm đến Mỹ Á để trao đổi hàng hóa trên con đường biển, thì hôm nay những con tàu rời Mỹ Á mang theo một khát vọng mới: đưa kinh tế biển bước vào một chuỗi giá trị hiện đại hơn. Và biển Mỹ Á cũng đang được kỳ vọng mở ra một không gian phát triển mới cho du lịch.

Nghị quyết của Đảng ủy khóa I về phát triển dịch vụ, du lịch trên địa bàn phường Trà Câu đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, xác định phát triển du lịch biển trở thành loại hình du lịch chủ đạo. Không gian dọc tuyến đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh được định hướng khai thác để phát triển dịch vụ, du lịch biển; các bãi biển được quản lý, khai thác theo hướng đồng bộ, an toàn, văn minh. Những sản phẩm mới như: Du lịch thể thao biển, du lịch về đêm, du lịch ẩm thực cũng được nghiên cứu để phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Hoàng hôn Cảng Mỹ Á tuyệt đẹp nhìn từ phía biển. 

Trong tiếng sóng vỗ bờ, cư dân làng chài  ở cửa biển Mỹ Á đã sống cùng biển trải qua bao thế hệ  bình dị mà kiên cường, mặn mòi mà hào sảng. Mỹ Á hôm nay vẫn là một cửa biển của những chuyến vươn khơi của ngư dân vừa mưu sinh vừa góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Và từ nơi ấy, miền biển đong đầy thương nhớ mang trong mình năng lượng tích cực ở phường Trà Câu, tỉnh Quảng Ngãi đang mở rộng cánh cửa hội nhập phát triển cùng đất nước kiến tạo kỷ nguyên mới.