Ông nói với Tổng thống Zelensky rằng người dân Ukraina có sự hỗ trợ vững chắc của Vương quốc Anh trong cuộc chiến chống lại Nga và cho biết Anh sẽ tiếp tục cung cấp viện trợ phòng thủ quan trọng cho đến khi nào cần thiết. "Bạn là một anh hùng, Volodymyr", ông Johnson nói, theo một phụ tá đã nghe cuộc gọi. "Ở đất nước này, tất cả mọi người yêu thương bạn".

Kể từ khi Nga tấn công Ukraina, Anh đã trở thành một đối tác quan trọng đối với Zelensky, các quan chức ở Anh và Mỹ nói với Reuters. Hỗ trợ Ukraina là một phần quan trọng trong vai trò hàng đầu của Johnson. Bộ trưởng Ngoại giao Ukraina Dmytro Kuleba mô tả ông là "một người bạn thực sự của Ukraina" trong các bình luận do Bộ của ông gửi cho Reuters.

Bất cứ ai điều hành nước Anh trong những tháng tới sẽ phải đối mặt với những quyết định quan trọng về cách theo đuổi chính sách. Johnson nói với Zelensky rằng ông vẫn còn "một vài tuần" để tiếp tục hỗ trợ, theo một phụ tá. Nhưng vai trò lãnh đạo của Anh sẽ ở một thời điểm chuyển đổi khi Nga đang dần đạt được kế hoạch của mình.

Cho đến cuộc gọi cuối cùng đó, Johnson đã nói chuyện với Zelensky 21 lần kể từ khi cuộc chiến bắt đầu - trung bình sáu ngày một lần. Các cuộc trò chuyện của họ thường mở đầu bằng việc Zelensky đọc ra một "danh sách mua sắm" vũ khí, ba quan chức Anh có kiến thức về vấn đề này nói với Reuters. Một trong những quan chức cho biết các cuộc gọi có thể "rất mang tính giao dịch" vào thời điểm bắt đầu.

Như một ví dụ về các thỏa thuận sau đó, London và Oslo đã đồng ý rằng Anh sẽ gửi nhiều hệ thống tên lửa phóng hàng loạt (MLRS) đến Ukraina và nhận các thiết bị tương tự, cũ hơn từ Na Uy để đổi lại nước này có thể hiện đại hóa, chính phủ Na Uy xác nhận. Vào tháng 5, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraina Oleksiy Reznikov đã cảm ơn sự giúp đỡ của Anh trong việc cung cấp tên lửa chống hạm cho Đan Mạch. 

Anh gần đây cũng đã đặt ra một cuộc điều tra về 27 khẩu súng máy hạng nặng do Liên Xô thiết kế từ Bulgaria, theo một tài liệu từ công ty vũ khí nhà nước TEREM được Reuters đưa tin. TEREM nói với Reuters rằng thỏa thuận đó đã không thành công.

Anh đã cam kết hỗ trợ quân sự 2,3 tỷ bảng Anh (2,74 tỷ USD) cho Ukraina, mức hỗ trợ cao thứ hai sau Mỹ. Tổng số chính thức bao gồm mua vũ khí nhưng không bao gồm hỗ trợ hậu cần mà Anh đã cung cấp cùng với những thứ này, Bộ Quốc phòng Anh cho biết.

Các quan chức cho biết, Anh đóng vai trò này vì một số chính phủ đối mặt với sự phản đối chính trị trong việc cung cấp vũ khí cho Ukraina, những chính phủ khác cần trợ giúp về hậu cần và trong một số trường hợp, có những hệ thống cũ kỹ mà Anh đang giúp tân trang lại, các quan chức cho biết.

Reuters không thể xác định có thêm bao nhiêu thỏa thuận như vậy mà Anh đã giúp đỡ; Bộ Quốc phòng cho biết họ làm việc thường xuyên với các đối tác trên toàn cầu để mua thiết bị, nhưng từ chối bình luận thêm.

"Vương quốc Anh đã nổi lên như một nhà lãnh đạo trong số các đồng minh và đối tác trong việc cung cấp hỗ trợ cho Ukraina", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Hoa Kỳ, Trung tá Anton Semelroth cho biết trong một tuyên bố với Reuters.

Mặc dù Anh ngày càng tham gia nhiều hơn vào các hoạt động ngoại giao xung quanh cuộc chiến ở Ukraina, nhưng Kyiv nói rằng kho dự trữ vũ khí từ thời Liên Xô của họ đang cạn kiệt. Nước này cho biết họ đang sử dụng khoảng 6.000 viên đạn pháo mỗi ngày, trong khi một nguồn tin quốc phòng Anh cho biết Nga đang sử dụng khoảng 20.000 viên đạn mỗi ngày. Nguồn tin cho biết, kho dự trữ pháo hiện có của Anh sẽ cạn kiệt trong vài ngày tới nếu nó được sử dụng với tốc độ như Nga.

Các nhà phân tích cho rằng các nước phương Tây sẽ sớm đi đến một bước ngoặt chiến lược, cần phải quyết định xem nên tăng gấp đôi việc trang bị vũ khí cho Ukraina hay thúc đẩy các cuộc đàm phán với Moscow để chấm dứt chiến tranh.

James Rogers, người đồng sáng lập Geostrategy, đồng sáng lập chính sách đối ngoại có trụ sở tại London, cho biết khi nước Anh đang đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế và chi phí sinh hoạt, việc thuyết phục công chúng tiếp tục ủng hộ Ukraina trong cuộc chiến kéo dài nhiều năm có thể là một thách thức.

Công chúng ban đầu ủng hộ các cuộc chiến tranh ở nước ngoài như ở Iraq và Afghanistan, nhưng sau đó trở nên vỡ mộng, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy.

Rogers nói: "Chắc chắn có một sự căng thẳng mỗi khi bạn tiêu tiền của người nộp thuế. "Nhưng chính phủ nên cố gắng thuyết phục người dân để ngăn chặn Nga ở Ukraina, hoặc chúng ta phải đối mặt với chi phí lớn hơn ở một nơi khác".

Johnson đã giúp Ukraina như thế nào?

Chính phủ của Johnson, dưới áp lực trong nước trong nhiều tháng trước khi ông bị buộc phải từ chức, đã tỏ ra mạnh dạn ở nước ngoài. Ông tự nhận mình là Winston Churchill thời hiện đại, và trong một bài phát biểu trước Quốc hội Ukraina vào tháng 5, Johnson nói rằng cuộc chiến với Nga sẽ được xếp hạng là "giờ tốt nhất" của Ukraina - viện dẫn tuyên bố của Churchill khi Anh đối mặt với mối đe dọa bị xâm lược và đánh bại bởi Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai.

Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters vào cuối tháng trước, ông nói rằng ông muốn Ukraina tràn ngập vũ khí phương Tây để ngăn nước này cạn kiệt pháo binh từ thời Liên Xô.

"Vì vậy, chúng tôi cung cấp cho Ukraina vật chất, trang thiết bị, thông tin tình báo để biến đất nước này nếu không phải là bất khả xâm phạm trong tương lai, thì chắc chắn là một nơi mà Nga không muốn tấn công", ông nói trong chuyến đi tới Rwanda vì Hội nghị thượng đỉnh khối thịnh vượng chung.

Theo các quan chức Anh, vai trò của London giúp cung cấp vũ khí cho Ukraina ngày càng thực dụng.

Một quan chức phương Tây giấu tên cho biết, Anh lần đầu tiên nhận thấy mối đe dọa về một cuộc tấn công của Nga vào tháng 4 năm ngoái khi thông tin tình báo từ hình ảnh vệ tinh chỉ ra rằng quân đội Nga đang tăng cường ở biên giới Ukraina.

Một số ít quan chức Anh đã bắt đầu lên kế hoạch từ mùa hè năm ngoái, quan chức này cho biết; Trong những tuần trước khi cuộc chiến diễn ra, Anh bắt đầu cung cấp NLAW (Vũ khí chống tàu hạng nhẹ thế hệ tiếp theo), theo chính phủ. 

Các quan chức Ukraina cho biết, những tên lửa này rất cần thiết trong việc làm trật bánh các cuộc xâm nhập sớm của Nga vào Ukraina; Bộ Quốc phòng Ukraina đã tôn vinh vai trò của Anh khi cung cấp cho họ trong một video trên Twitter nói rằng: "Cảm ơn Vương quốc Anh!" bên cạnh hình ảnh của William Shakespeare và James Bond.

Hai nguồn tin Anh thân cận với Thủ tướng Anh cho biết, Anh bắt đầu hỗ trợ điều phối việc giao hàng và giúp các nước khác về hậu cần. Kể từ tháng 4, một liên minh gồm hơn 40 quốc gia đã điều phối viện trợ thông qua một căn cứ của Mỹ ở Stuttgart, Đức, nhưng các nguồn tin chính phủ Anh và Mỹ cho biết nhiều cuộc thảo luận về loại vũ khí cần thiết đã diễn ra giữa Zelensky và các nhà lãnh đạo thế giới. 

Sau khi Johnson thu thập các yêu cầu của Zelensky về các yêu cầu của họ, Anh đã cử các tùy viên quân sự để tìm kiếm vũ khí ở khoảng một chục quốc gia, bao gồm cả những quốc gia gần Nga nhất về mặt địa lý, một nguồn tin quốc phòng cho biết.

Một nguồn tin quốc phòng khác cho biết thêm, Anh đã đàm phán với các nước vẫn sử dụng thiết bị từ thời Liên Xô về việc mua tên lửa 300 mm từ thời Liên Xô cho hệ thống Smerch, tên lửa phòng không, tên lửa cho hệ thống BUK SA11 và phụ tùng cho xe tăng T72.

Cạnh tranh rất khốc liệt. Một nguồn tin thứ ba của Anh có kiến thức về vấn đề này cho biết, các tùy viên quân sự của Anh đi thăm các nước để tìm nguồn cung cấp hàng hóa cho những người đồng cấp Nga của họ đang mua sắm những mặt hàng tương tự. Các cuộc đàm phán đã được tổ chức về việc mua vũ khí với các quốc gia xa hơn.

Tại Cộng hòa Séc, một nguồn tin quốc phòng cấp cao cho biết khi Séc tìm thấy nguồn hàng nào đó khó vận chuyển về mặt hậu cần, Anh sẽ giúp đỡ và ngược lại. "Chúng tôi làm rất nhiều thứ cùng nhau", người này nói với điều kiện giấu tên. Họ từ chối cung cấp thông tin chi tiết về số vũ khí được giao.

Bulgaria không trực tiếp xuất khẩu vũ khí cho Ukraina, nhưng xác nhận Anh nằm trong số các quốc gia mua vũ khí từ đó.

"Bulgaria có ngành công nghiệp vũ khí khá hiện đại ... Hiện tại, khách hàng đã xuất hiện từ Ba Lan, Cộng hòa Séc, Anh và các nước Liên minh châu Âu khác với các đơn đặt hàng với giá rất tốt", Thủ tướng Bulgaria Kiril Petkov cho biết trên đài phát thanh quốc gia của nước này vào tháng sáu.

Ông nói: "Ngành công nghiệp này đang bùng nổ vào thời điểm hiện tại, mà không nói rõ liệu một số mặt hàng xuất khẩu này cuối cùng có được dành cho Ukraina hay không.

Món Borys Johnsoniuk

Vai trò của Johnson đã thúc đẩy sự nổi tiếng của ông và nước Anh ở nước ngoài. Trong một cuộc thăm dò toàn cầu hồi tháng trước, phản ứng của Anh đối với việc Nga xâm lược Ukraina đã được bình chọn là tốt nhất trong số các nước phương Tây. Khoảng 7.000 người từ Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Ý, Canada và Nhật Bản đã tham gia cuộc thăm dò.

Ở Ukraina, một quán cà phê ở Kyiv đang bán món tráng miệng bằng táo có tên Borys Johnsoniuk, một phiên bản tiếng Ukraina của tên thủ tướng Anh. Một con phố ở phía Nam thành phố cảng Odesa đã được đặt theo tên của thủ tướng Anh; Chân dung của Johnson được mô tả như một chiến binh được bọc trong màu cờ Ukraina đang được trưng bày trong một bảo tàng ở trung tâm Kyiv.

Các nguồn tin của Anh cho biết việc giao hàng đã dẫn đến mối quan hệ thân thiết hơn giữa Johnson và Zelensky. Trong khi các cuộc gọi của họ chủ yếu là về mua sắm vũ khí, khi Johnson và Zelensky nói chuyện, một nguồn tin Anh cho biết, họ cũng gọi đùa NLAW là "đang yêu" và hát các bài hát có "đang yêu" trong lời bài hát.

Không có thông dịch viên trong cuộc gọi cuối cùng của họ, phụ tá người Anh cho biết: Những người đàn ông nói bằng tiếng Anh.

Rogers, nhà phân tích cho biết: "Rõ ràng là có sự đụng chạm của Johnson đối với vấn đề này. Nhưng ông cho rằng cách tiếp cận cơ bản của Anh khó có thể thay đổi nhiều dưới thời một nhà lãnh đạo mới.

Bất cứ ai tiếp quản Johnson, thách thức lớn tiếp theo của họ sẽ là vượt ra khỏi việc mua nguyên liệu từ thời Liên Xô sang một giai đoạn mới, cung cấp cho Ukraina nhiều vũ khí phương Tây hơn và đào tạo lực lượng của họ để sử dụng chúng.

Một trong những nguồn tin quốc phòng cho biết: "Nếu Anh và phương Tây muốn duy trì sự ủng hộ đó cho Ukraina thì chúng tôi sẽ cần phải chuyển sang chế độ sản xuất thời chiến".

Bộ trưởng Ngoại giao Anh, Liz Truss, hôm 28/6 cho biết phương Tây cần "giảm một nửa" thời gian cung vũ khí. Bà nói với một ủy ban quốc hội Anh lẽ ra nên bắt đầu cung cấp vũ khí sớm hơn nhiều vì phải mất hàng tháng huấn luyện trước khi chúng có thể được sử dụng.

"Điều tốt nhất chúng ta có thể làm bây giờ là ... có được nhiều vũ khí nhanh hơn, để có được những vũ khí có thông số kỹ thuật cao hơn và khuyến khích các đồng minh của chúng ta làm điều đó", bà nói.

"Chúng ta cần tăng năng lực công nghiệp của mình", Bộ trưởng Ngoại giao Anh tuyên bố.

(Nguồn: Reuters)