Chính sách zero-Covid nghiêm ngặt của Trung Quốc đã hạn chế việc đi lại và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt là việc Thượng Hải bị phong tỏa suốt 2 tháng trong năm nay.

Các biện pháp kiểm soát dịch cứng rắn trong hai năm qua bước đầu đã giúp Trung Quốc phục hồi nhanh hơn sau cú sốc của đại dịch so với các nước khác.

Nhưng, chính sách này ngày càng trái ngược với một thế giới nới lỏng nhiều hạn chế do Covid-19 gây ra.

Đối với các doanh nghiệp châu Âu, "chúng tôi bàn bạc về việc điều chỉnh hoàn toàn quan điểm của chúng tôi về Trung Quốc trong sáu tháng qua," Wuttke nói với các phóng viên tại một cuộc họp vào hôm nay (21/9).

Ông cho biết tình trạng đóng cửa và không đảm bảo đối với các doanh nghiệp đã biến Trung Quốc thành một quốc gia "cô lập" và "khác biệt rõ rệt", điều này có thể khiến các công ty rời đi.

"Cho đến nay, hầu hết các công ty vẫn chưa ra đi, chỉ có một số công ty rất nhỏ", ông Wuttke nói. Nhưng ông chỉ ra rằng hội đồng không thể khảo sát các doanh nghiệp quyết định không vào Trung Quốc.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài từ EU vào Trung Quốc đã giảm 11,8% trong năm 2020 so với một năm trước đó, theo báo cáo của cơ quan này. Các số liệu gần đây hơn không có sẵn.

"Trong khi vẫn có 'một nhóm các công ty đa quốc gia nổi tiếng sẵn sàng kiếm được hàng tỷ USD', xu hướng giảm vốn FDI khó có thể đảo ngược trong khi các nhà điều hành châu Âu bị hạn chế nhiều trong việc di chuyển đến Trung Quốc để phát triển các dự án tiềm năng, một báo cáo cho biết.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 2,5% trong nửa đầu năm nay, thấp hơn nhiều so với mục tiêu chính thức là khoảng 5,5%. Bắc Kinh cho biết vào cuối tháng 7 rằng nước này có thể không đạt được mục tiêu đó.

Trong khi đó, các nhà chức trách cho thấy rất ít dấu hiệu về việc loại bỏ cái gọi là chính sách zero-Covid.

Trung Quốc đã giảm thời gian cách ly đối với du khách quốc tế và nội địa. Nhưng các vụ phong tỏa lẻ tẻ đã khiến tình trạng kinh doanh không ổn định tăng cao.

Wuttke cho biết ông hy vọng Trung Quốc có thể mở cửa biên giới sớm nhất là vào cuối năm 2023, dựa trên thời gian cần thiết để tiêm chủng cho người dân.

'Ý thức hệ thống trị nền kinh tế'

Các doanh nghiệp châu Âu ở lại Trung Quốc ngày càng phải đối mặt với một môi trường mà trong đó "hệ tư tưởng chiếm ưu thế hơn nền kinh tế", báo cáo cho biết.

Wuttke nói: "Tôi đã ở đây suốt 40 năm và chưa bao giờ thấy bất cứ điều gì như thế này, nơi mà việc đưa ra quyết định theo ý thức hệ quan trọng hơn việc ra quyết định kinh tế. Và có lẽ điều đó cũng được khuếch đại bởi những lời bàn tán từ bên ngoài, các lệnh trừng phạt của Mỹ, vì vậy tôi có thể hiểu phần nào lý do tại sao tính tự cường lại rất cao trong chương trình nghị sự".

Ông đề cập đến việc Trung Quốc thúc đẩy trong vài năm qua để xây dựng công nghệ của riêng mình và các ngành công nghiệp khác.

Trong khi đó, trong số các biện pháp trừng phạt, Mỹ đã hạn chế các công ty của mình cung cấp các vật liệu chính cho các công ty công nghệ Trung Quốc như Huawei.

Hội đồng kinh tế châu Âu không nêu cụ thể ý thức hệ này bao gồm những gì, nhưng cho biết chính sách zero-Covid của Trung Quốc thể hiện sự "tách biệt ra khỏi phần còn lại của thế giới".

Ông Wuttke cho biết chính sách vẫn không thay đổi mặc dù đã có nhiều cuộc thảo luận kéo dài và thẳng thắn với các quan chức chính phủ Trung Quốc.

"Tôi nghĩ những người này, họ bị giằng xé giữa những gì họ thấy phải làm và có thể làm được. Sau đó, có chỉ thị rất nghiêm khắc, rất rõ ràng từ cấp trên, đây là cách nó phải như vậy, đó là hệ tư tưởng. Và làm thế nào bạn có thể thách thức hệ tư tưởng?", Ông nói.

Đầu tháng này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết nước này "tiếp tục phối hợp giữa thực thi chính sách zero-Covid và thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội một cách nhịp nhàng", theo lời diễn giải của ông được Bộ Ngoại giao Trung Quốc chia sẻ.

Ông Tập Cận Bình nói "Trung Quốc đã bước vào một giai đoạn phát triển mới" và ông vẫn khẳng định rằng "cánh cửa hợp tác thân thiện và cởi mở của Trung Quốc sẽ luôn rộng mở với thế giới", theo bản thông cáo. 

Nhận xét của ông được đưa ra trong chuyến đi nước ngoài đầu tiên kể từ khi đại dịch bắt đầu tới Kazakhstan và Uzbekistan. Trong đó ông đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo của một số quốc gia trong khu vực.

Trong vài năm qua, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã tìm cách tập hợp đất nước xung quanh đảng cầm quyền và các kế hoạch của ông về "sự trẻ hóa vĩ đại của đất nước Trung Quốc". Ông Tập sẽ củng cố quyền lực của mình tại một cuộc họp chính trị lớn vào tháng tới.

Thị trường lớn của Trung Quốc

Các doanh nghiệp nước ngoài đã có nhà máy hoặc trụ sở ở Trung Quốc nói chung vẫn đang ở lại hoạt động cho đến thời điểm hiện tại.

Ngay cả khi nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm hơn, quy mô và nền tảng thấp "thực sự tạo nên một trường hợp thuyết phục đối với các doanh nghiệp nước ngoài", Wuttke nói.

Một số, đặc biệt là các đại gia ô tô của Đức, những công ty đang đầu tư nhiều hơn tại thị trường Trung Quốc.

Trong 8 tháng đầu năm, đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Đức đã tăng khoảng 30% so với một năm trước đó - nhanh hơn tốc độ 23,5% được ghi nhận trong 7 tháng đầu năm, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết hôm thứ Hai.

Tuy nhiên, Bộ này không công bố số liệu cập nhật đầu tư từ Mỹ, số liệu chính thức cho thấy đã tăng khoảng 36% trong bảy tháng đầu năm.

Các doanh nghiệp nước ngoài vẫn có thể tìm thấy các lĩnh vực cụ thể có cơ hội.

(Nguồn: CNBC)