Các hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng 5 năm đối với nợ của chính phủ Mỹ, một trong những hình thức bảo hiểm nợ được giao dịch nhiều nhất, đã đạt mức giá cao nhất kể từ năm 2012, Financial Times đưa tin, phản ánh mong muốn của các nhà đầu tư để tự bảo vệ mình trước nguy cơ vỡ nợ tiềm tàng.

Trong khi đó, nhu cầu đối với tín phiếu kho bạc Mỹ đã giảm, một dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang tránh xa các khoản nợ do chính phủ phát hành khi tình trạng bế tắc trong việc nâng trần nợ kéo dài. 

Financial Times cho biết, giá của các tín phiếu kho bạc hết hạn vào cuối mùa hè, khoảng thời gian có khả năng xảy ra vỡ nợ, đã giảm xuống dưới mức giá của các công cụ nợ ngắn hạn rủi ro hơn khác.

Mặc dù các chuyên gia cho rằng điều đó khó có thể xảy ra, nhưng việc vỡ nợ có khả năng gây ra thảm họa đối với thị trường, với việc Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen gọi một sự kiện như vậy là "không thể tưởng tượng được". 

Bà cảnh báo thị trường có thể dễ dàng bị ảnh hưởng bởi các vấn đề thanh khoản khi người nắm giữ trái phiếu, doanh nghiệp và chính phủ nước ngoài bán cổ phần của họ, điều này có thể gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính.

Nhưng thời gian không còn nhiều đối với các nhà hoạch định chính sách, những người đang cầm cự khi tranh cãi về khả năng cắt giảm chi tiêu như một điều kiện để nâng trần nợ. Ngày X, khi Mỹ không đáp ứng được các nghĩa vụ nợ của mình, có thể rơi vào khoảng từ tháng 7 đến tháng 9/2023, theo dự báo từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội.

Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ đã can thiệp bằng "các biện pháp đặc biệt" để đảm bảo chính phủ có thể tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ của mình, ngăn chặn một cuộc khủng hoảng ngay lập tức tấn công nền kinh tế.

Các đảng viên Cộng hòa tại Hạ viện được cho là đang bắt đầu tạo ra gói trần nợ và có thể sắp đạt được thỏa thuận với đảng Dân chủ, nhưng đề xuất này bao gồm việc cắt giảm chi tiêu mạnh mẽ, Punchbowl News đưa tin, bao gồm cả việc cấm các mục trong chương trình nghị sự của đảng Dân chủ như xóa nợ cho sinh viên.

Đây không phải là lần đầu tiên trần nợ của Mỹ bị vướng vào tầm ngắm chính trị

Nếu thách thức nâng trần nợ nghe có vẻ quen thuộc, thì đó là bởi vì Quốc hội Mỹ đã ở trong một tình huống rất giống hai năm trước.

Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Mitch McConnell ban đầu từ chối giúp đảng Dân chủ nâng trần nợ vào năm 2021, khiến Mỹ tiến gần đến nguy cơ vỡ nợ trước khi đồng ý với một thỏa thuận ngắn hạn nâng trần nợ lên mức hiện tại.

Trở ngại đó bắt đầu từ năm 2011, khi sự chậm trễ trong việc nâng trần giữa các cuộc đàm phán giữa chính quyền Obama và đảng Cộng hòa đã dẫn đến chi phí đi vay tăng thêm 1,3 tỷ USD và xếp hạng tín dụng S&P của Hoa Kỳ bị hạ cấp. 

Năm 1995, sự bất đồng giữa Tổng thống Bill Clinton và các đảng viên Cộng hòa về việc cắt giảm chi tiêu đã dẫn đến việc chính phủ phải đóng cửa và Moody's cho biết họ có khả năng sẽ hạ cấp trái phiếu kho bạc, khiến đảng Cộng hòa phải chấp thuận.

Tuy nhiên, lần này có thể khác, vì đa số Đảng Cộng hòa ở Hạ viện mới tỏ ra đặc biệt kiên quyết cứng rắn. "Tôi nghĩ trong quá khứ, giả định hoặc chiến lược là chúng tôi muốn đảng Cộng hòa nhượng bộ", Rohan Grey, trợ lý giáo sư tại Đại học Luật Willamette, cho biết. "Chúng tôi muốn chơi trò chơi gà với họ vì chúng tôi nghĩ rằng họ không thực sự muốn chịu trách nhiệm về việc làm nổ tung toàn bộ nền kinh tế".

Tuy nhiên, Gray nói, trong khi Mitch McConnell cuối cùng đã chớp mắt, nhóm đảng viên Cộng hòa này là một "nhóm người khác về cơ bản".

Alec Phillips của Goldman Sachs đã viết trong một phân tích ngày 9/1 rằng giới hạn nợ hiện là "rủi ro lớn hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ năm 1995 hoặc 2011", khi chính phủ đóng cửa hoặc sắp đóng cửa để tránh thiếu các khoản thanh toán.

Phillips giải thích rằng việc thông qua dự luật nâng giới hạn nợ, cùng với việc cắt giảm chi tiêu mà McCarthy đã đồng ý, sẽ khó thực hiện vì việc cắt giảm "chủ yếu sẽ tác động đến người cao tuổi, nhóm nhân khẩu học nghiêng về Đảng Cộng hòa".

"Đây có thể là thỏa thuận hậu trường vô trách nhiệm nhất về mặt kinh tế trong lịch sử Đảng Cộng hòa (ngay cả các nhà kinh tế bảo thủ cũng cảnh báo rằng hậu quả có thể bao gồm vòng xoáy thị trường chứng khoán và mất việc làm đáng kể)", Robert Reich, Bộ trưởng Lao động trong cuộc khủng hoảng trần nợ năm 1995, cho biết. 

Zachary D. Carter, tác giả cuốn sách "Cái giá của hòa bình: Tiền bạc, nền dân chủ và cuộc đời của John Maynard Keynes", nói với Insider rằng việc vỡ nợ quốc gia sẽ đẩy nước Mỹ trở lại một số ngày tồi tệ nhất sau cuộc Đại suy thoái ở Mỹ. Ông nói, năm 2008, nhưng với những rủi ro thậm chí còn nghiêm trọng hơn.

Carter cho biết trái phiếu kho bạc Mỹ "là đơn vị cơ bản của tài chính toàn cầu". "Chúng ta đang nói về việc mọi tổ chức tài chính trên thế giới phải đột ngột định giá lại một tài sản cơ bản được sử dụng để giải quyết số dư hàng ngày".

"Chúng ta sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Điều gì xảy ra sau đó? Không ai biết được", ông nói thêm.

Biden có thể nâng trần nợ mà không cần Quốc hội

Nếu Biden cuối cùng quyết định muốn tránh cuộc tranh luận rủi ro tại Quốc hội, thì một giải pháp khác đang chờ đợi ông ấy dưới dạng đồng xu bạch kim trị giá 1.000 tỷ USD. 

Thông qua một quy trình được gọi là "đúc đồng xu", Biden có thể qua mặt Quốc hội bằng cách gửi một đồng xu bạch kim trị giá 1.000 tỷ USD vào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), giúp Hoa Kỳ tồn tại mà không cần phải chính thức phát hành bất kỳ khoản nợ mới nào.

Khái niệm tiền xu xuất phát từ một lỗ hổng trong loại tiền mà Bộ Tài chính có thể đúc. Bộ có thẩm quyền đúc "đồng xu thỏi bạch kim và đồng xu bạch kim bằng chứng phù hợp với các thông số kỹ thuật, kiểu dáng, chủng loại, số lượng, mệnh giá và chữ khắc mà Bộ trưởng, theo quyết định của Bộ trưởng, có thể quy định vào từng thời điểm". 

Theo cách diễn đạt đó, đồng xu bạch kim có thể có giá trị bất kỳ — vì vậy, về mặt lý thuyết, Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen có thể đúc một đồng xu bạch kim, nói rằng nó trị giá 1.000 tỷ USD và sử dụng số tiền đó để giải quyết vấn đề.

"Khi bạn nói về đồng xu bạch kim nghìn tỷ USD, nghe có vẻ rất ngớ ngẩn và nó thực sự rất ngớ ngẩn!", Carter nói. "Nhưng một điều ngớ ngẩn vẫn tốt hơn nhiều so với một điều thảm khốc".

Obama thậm chí còn xem xét ý tưởng này, nói vào năm 2017 rằng "có đủ loại ý tưởng kỳ quặc về khả năng bạn có thể sở hữu đồng xu khổng lồ này". (Đồng xu không nhất thiết phải lớn về mặt vật lý, chỉ cần trị giá 1.000 tỷ USD).

Mặc dù nó có vẻ giống như một giải pháp triệt để, "điều thực sự triệt để về vấn đề này là Bộ trưởng Tài chính và những người khác nói rằng, chúng tôi sẽ bỏ qua các trách nhiệm theo hiến pháp của mình để chi tiêu số tiền mà Quốc hội đã yêu cầu chúng tôi chi tiêu — bởi vì chúng tôi không thích các công cụ mà họ đã trao cho chúng tôi để làm điều đó", Gray nói, đề cập đến mâu thuẫn giữa các khoản phân bổ bắt buộc của Quốc hội và trần nợ.

Nhưng tại thời điểm này, Biden đã từ chối đi theo con đường đó và chính quyền của ông khẳng định rằng Quốc hội phải hành động để đảm bảo Hoa Kỳ tiếp tục thanh toán các hóa đơn của mình và làm như vậy không phải là vấn đề thương lượng.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre cho biết: "Đây chỉ là một nỗ lực khác của các đảng viên Cộng hòa trong quốc hội nhằm buộc cắt giảm các chương trình quan trọng đối với người cao niên, tầng lớp trung lưu và gia đình lao động. "Quốc hội cần phải hành động và làm điều đó thật nhanh chóng. Không có lý do gì để bào chữa cho chính trị bên miệng hố".

Ngoài ra, The Washington Post đã báo cáo rằng McCarthy và các thành viên Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang chuẩn bị một kế hoạch "ưu tiên thanh toán" sẽ cho Bộ Tài chính biết phải làm gì nếu Quốc hội không tăng trần nợ. Jean-Pierre gọi kế hoạch này là "công thức dẫn đến thảm họa kinh tế".

Tình trạng mất việc làm trên diện rộng, cùng với nền kinh tế toàn cầu chao đảo, có thể xảy ra nếu Quốc hội không hành động.

(Nguồn: Insider)