Các cuộc tập trận, lớn nhất từ trước đến nay của Trung Quốc ở eo biển Đài Loan, bắt đầu theo lịch trình vào giữa trưa và bao gồm bắn đạn thật ở vùng biển phía Bắc, Nam và Đông của Đài Loan, đưa căng thẳng trong khu vực lên mức cao nhất trong một phần tư thế kỷ.

Bộ Tư lệnh Chiến khu Đông bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc cho biết vào khoảng 3h30 chiều họ đã hoàn thành nhiều lần bắn tên lửa thông thường ở vùng biển ngoài khơi bờ biển phía Đông Đài Loan như một phần của các cuộc tập trận theo kế hoạch tại sáu khu vực khác nhau mà Bắc Kinh cho biết sẽ thực hiện cho đến trưa Chủ nhật.

Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết, 11 tên lửa đạn đạo Dongfeng của Trung Quốc đã được bắn ở vùng biển xung quanh hòn đảo này. Lần cuối cùng Trung Quốc bắn tên lửa vào vùng biển xung quanh Đài Loan là vào năm 1996.

Các quan chức Đài Loan lên án cuộc tập trận, nói rằng chúng vi phạm các quy tắc của Liên Hợp Quốc, thách thức trực tiếp đối với tự do hàng hải và hàng không. Căng thẳng đã gia tăng trước chuyến thăm Đài Loan không báo trước của bà Pelosi, bất chấp những cảnh báo nóng bỏng từ Trung Quốc.

Trước khi cuộc tập trận hôm thứ Năm chính thức bắt đầu, các tàu hải quân và máy bay quân sự của Trung Quốc đã băng qua đường trung tuyến eo biển Đài Loan vài lần vào buổi sáng, một nguồn tin Đài Loan nói với Reuters.

Đến giữa trưa, tàu chiến của cả hai bên vẫn ở trong khu vực và Đài Loan đã điều khiển máy bay phản lực, đồng thời triển khai các hệ thống tên lửa để theo dõi nhiều máy bay Trung Quốc băng qua chiến tuyến.

"Họ bay vào rồi bay ra, hết lần này đến lần khác. Họ tiếp tục quấy rối chúng tôi", nguồn tin của Đài Loan cho biết.

"Sự trừng phạt của chúng tôi đối với những người ủng hộ Đài Loan độc lập, các thế lực bên ngoài là hợp lý, đúng luật", Văn phòng các vấn đề Đài Loan có trụ sở tại Bắc Kinh của Trung Quốc cho biết.

Ở Đài Loan, cuộc sống phần lớn diễn ra bình thường, bất chấp lo ngại rằng Bắc Kinh có thể thực hiện bước đi chưa từng có khi bắn tên lửa vào đảo chính, tương tự như vụ phóng tên lửa của Triều Tiên trên đảo Hokkaido ở phía Bắc Nhật Bản vào năm 2017.

Chen Ming-cheng, một nhà môi giới 38 tuổi, cho biết: "Khi Trung Quốc nói rằng họ muốn thôn tính Đài Loan bằng vũ lực, họ đã thực sự nói điều đó từ khá lâu rồi. "Theo hiểu biết của cá nhân tôi, họ đang cố gắng xoa dịu sự tức giận của công chúng, sự tức giận của chính người dân của họ, và chuyển nó sang Đài Loan".

Tuy nhiên, Đài Loan cho biết các trang web của bộ quốc phòng, bộ ngoại giao và văn phòng lãnh đạo đã bị tin tặc tấn công, đồng thời cảnh báo khả năng tăng cường "chiến tranh tâm lý" trong những ngày tới.

Đài truyền hình nhà nước CCTV đưa tin, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị gọi chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi là một hành động "man rợ, vô trách nhiệm và rất phi lý".

Ông Wang, phát biểu tại cuộc họp của các ngoại trưởng Đông Nam Á ở Phnom Penh, Campuchia, cho biết Trung Quốc đã nỗ lực ngoại giao tối đa để ngăn chặn khủng hoảng, nhưng sẽ không bao giờ để các lợi ích cốt lõi của mình bị tổn hại.

Điều bất thường là các cuộc tập trận ở 6 khu vực xung quanh Đài Loan đã được hãng thông tấn Tân Hoa Xã chính thức của Trung Quốc công bố vào đầu tuần này - một yếu tố mà đối với một số nhà phân tích và học giả cho thấy sự cần thiết phải phát cho khán giả trong và ngoài nước.

Vào thứ Năm, tám mục xu hướng hàng đầu trên dịch vụ Weibo giống Twitter của Trung Quốc có liên quan đến Đài Loan, với hầu hết bày tỏ sự ủng hộ đối với các cuộc tập trận hoặc giận dữ với Pelosi.

"Hãy đoàn tụ đất mẹ", một số người dùng viết.

Tại Bắc Kinh, an ninh ở khu vực xung quanh Đại sứ quán Mỹ vẫn được thắt chặt bất thường như đã diễn ra trong suốt tuần qua. Không có dấu hiệu phản đối hay kêu gọi tẩy chay các sản phẩm của Mỹ.

"Tôi nghĩ đây (chuyến thăm của Pelosi) là một điều tốt", một người đàn ông họ Zhao nói. "Nó cho chúng tôi cơ hội bao vây Đài Loan, sau đó sử dụng cơ hội này để chiếm Đài Loan bằng vũ lực. Tôi nghĩ chúng ta nên cảm ơn đồng chí Pelosi".

Pelosi, quan chức cấp cao nhất của Hoa Kỳ đến Đài Loan trong 25 năm, cam kết đoàn kết của Hoa Kỳ trong chuyến dừng chân ngắn ngủi của bà. Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ nói thêm rằng sự tức giận của Trung Quốc không thể ngăn các nhà lãnh đạo thế giới đến đó.

Trung Quốc đã triệu tập đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh để phản đối chuyến thăm của bà và tạm dừng một số hoạt động nhập khẩu nông sản từ Đài Loan.

"Phái đoàn của chúng tôi đến Đài Loan để nói một cách dứt khoát rằng chúng tôi sẽ không từ bỏ Đài Loan", Pelosi nói với nhà lãnh đạo Đài Loan Tsai Ing-wen, người mà Bắc Kinh nghi ngờ đang thúc đẩy độc lập chính thức - ranh giới đỏ đối với Trung Quốc. 

Hoa Kỳ và các bộ trưởng ngoại giao của Nhóm G7 đã cảnh báo Trung Quốc không nên sử dụng chuyến thăm của Pelosi như một cái cớ cho hành động quân sự chống lại Đài Loan.

Phát ngôn viên an ninh quốc gia Nhà Trắng John Kirby hồi đầu tuần cho biết bà Pelosi có quyền thăm Đài Loan, đồng thời nhấn mạnh rằng chuyến đi không vi phạm chủ quyền Trung Quốc hay chính sách "một Trung Quốc" lâu đời của Mỹ.

Hoa Kỳ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan nhưng bị luật pháp Hoa Kỳ ràng buộc phải cung cấp cho nước này các phương tiện để tự vệ.

Trung Quốc coi các chuyến thăm của các quan chức Mỹ tới Đài Loan là một tín hiệu khích lệ cho phe ủng hộ độc lập trên hòn đảo này. 

(Nguồn: Reuters)