Nhiều người khi chuẩn bị cho chuyến đi nước ngoài thường chỉ chú ý đến hộ chiếu, visa hay lịch trình, mà ít nghĩ rằng chiếc điện thoại cá nhân cũng có thể trở thành yếu tố được kiểm tra tại cửa khẩu. Theo thông tin từ U.S. Customs and Border Protection, thiết bị điện tử của du khách hoàn toàn có thể bị xem xét trong quá trình nhập cảnh.

Trong bối cảnh đó, một chi tiết nhỏ như ảnh chụp màn hình – vốn được nhiều người lưu lại để tiện theo dõi thông tin – đôi khi lại trở thành lý do khiến du khách bị giữ lại lâu hơn để kiểm tra, nếu nội dung bên trong gây ra nghi ngờ.

Cụ thể, việc lưu ảnh chụp màn hình trong điện thoại không phải là hành vi bị cấm. Tuy nhiên, nếu trong đó xuất hiện các nội dung liên quan đến công việc, thư mời làm việc, email trao đổi tuyển dụng hay các cuộc hẹn cá nhân tại nước ngoài, những dữ liệu này có thể khiến cán bộ kiểm soát đặt thêm câu hỏi để làm rõ mục đích chuyến đi.

Theo phản ánh của BBC News và CNN, đã có những trường hợp du khách bị từ chối nhập cảnh khi nội dung trong điện thoại – bao gồm tin nhắn, email hoặc hình ảnh lưu trữ – cho thấy dấu hiệu tìm việc hoặc có kế hoạch lưu trú không phù hợp với loại visa đã khai báo.

Không chỉ dừng lại ở ảnh chụp màn hình, nhiều chuyên gia cũng lưu ý rằng bất kỳ dữ liệu nào trong điện thoại – từ đoạn hội thoại, email cho đến tài liệu cá nhân – nếu chứa thông tin dễ gây hiểu nhầm, đều có thể trở thành yếu tố khiến du khách bị kiểm tra kỹ hơn tại cửa khẩu.

Vì sao bức ảnh tưởng như “vô hại” lại có thể khiến du khách bị giữ lại lâu hơn?

Theo các phân tích từ Electronic Frontier Foundation, những dữ liệu như ảnh chụp màn hình thường có đặc điểm là tổng hợp thông tin rõ ràng, dễ đọc và có thể phản ánh trực tiếp nội dung trao đổi hoặc kế hoạch cá nhân. Điều này khiến chúng trở thành dạng dữ liệu dễ được chú ý trong quá trình kiểm tra nhanh.

Trong trường hợp nội dung trong thiết bị không trùng khớp với mục đích nhập cảnh – chẳng hạn khai đi du lịch nhưng lại có các trao đổi liên quan đến công việc – du khách có thể bị yêu cầu giải trình thêm. Khi đó, thời gian làm thủ tục có thể kéo dài hơn bình thường, thậm chí dẫn đến việc bị từ chối nhập cảnh nếu không chứng minh được tính hợp lý.

Điều quan trọng cần hiểu là vấn đề không nằm ở việc có hay không có ảnh chụp màn hình, mà ở nội dung trong đó có thể bị diễn giải theo cách khác với mục đích chuyến đi.

Tại cửa khẩu, điện thoại không hoàn toàn là “vùng riêng tư”

Theo U.S. Department of Homeland Security, khu vực cửa khẩu được xem là vùng kiểm soát đặc biệt, nơi các biện pháp an ninh được áp dụng nghiêm ngặt hơn so với thông thường. Trong phạm vi này, nhân viên kiểm soát có quyền yêu cầu kiểm tra thiết bị điện tử của du khách nhằm phục vụ việc đánh giá rủi ro và đảm bảo tuân thủ các quy định về nhập cư.

Việc kiểm tra có thể diễn ra theo nhiều mức độ, từ yêu cầu mở khóa điện thoại để xem nhanh các nội dung như tin nhắn, email, hình ảnh, cho đến kiểm tra chuyên sâu hơn nếu xuất hiện dấu hiệu nghi vấn. Trong một số trường hợp, dữ liệu trong thiết bị thậm chí có thể bị sao chép để phục vụ quá trình xác minh, theo quy định của cơ quan chức năng tại một số quốc gia.

Đáng chú ý, dù du khách có quyền từ chối cho kiểm tra thiết bị cá nhân, nhưng theo các chuyên gia pháp lý, điều này có thể khiến họ bị giữ lại để thẩm vấn thêm hoặc bị tạm giữ thiết bị để kiểm tra theo quy trình riêng. Đại diện một hãng luật quốc tế cho biết, việc từ chối hợp tác không đồng nghĩa với việc tránh được kiểm tra, mà ngược lại có thể khiến quá trình xử lý kéo dài hơn.

Thực tế, không chỉ tại Mỹ, nhiều quốc gia như Australia, Canada hay New Zealand đều có quy định cho phép kiểm tra dữ liệu trên thiết bị điện tử tại cửa khẩu. Riêng năm 2024, U.S. Customs and Border Protection đã tiến hành kiểm tra khoảng 47.000 thiết bị trong tổng số 420 triệu lượt khách qua lại biên giới.

Các chuyên gia từ Electronic Frontier Foundation cũng lưu ý rằng du khách có thể lựa chọn cung cấp mật khẩu hoặc không, nhưng mỗi lựa chọn đều đi kèm hệ quả nhất định. Nếu cung cấp, dữ liệu cá nhân có thể bị truy cập và sao chép; nếu từ chối, thiết bị vẫn có thể bị tạm giữ và người dùng phải tiếp tục giải trình.

Chính vì vậy, dù điện thoại là thiết bị cá nhân, nhưng trong bối cảnh nhập cảnh quốc tế, dữ liệu bên trong vẫn có thể trở thành một phần của quy trình kiểm tra. Từ thực tế này, các chuyên gia khuyến nghị du khách nên chủ động rà soát lại thông tin lưu trữ trong thiết bị trước mỗi chuyến đi, đặc biệt là những nội dung có thể bị hiểu theo hướng khác với mục đích nhập cảnh.

Bên cạnh đó, việc chuẩn bị thiết bị cũng cần được thực hiện một cách hợp lý. Một số khuyến nghị phổ biến bao gồm tắt nguồn thiết bị trước khi nhập cảnh, hạn chế sử dụng các phương thức mở khóa sinh trắc học và xóa chọn lọc những dữ liệu nhạy cảm. Tuy nhiên, việc xóa toàn bộ dữ liệu hoặc sử dụng thiết bị “trống” hoàn toàn cũng không được khuyến khích, bởi điều này đôi khi lại trở thành dấu hiệu khiến lực lượng chức năng chú ý nhiều hơn.

Quan trọng hơn, du khách cần đảm bảo sự thống nhất giữa mục đích chuyến đi đã khai báo, thông tin lưu trong điện thoại và các giấy tờ liên quan. Một bức ảnh chụp màn hình hay một đoạn hội thoại tưởng chừng vô hại, nhưng trong bối cảnh kiểm tra tại cửa khẩu, đôi khi lại trở thành chi tiết khiến du khách phải giải thích nhiều hơn dự kiến.