Vào tháng 10/2021, Giám đốc điều hành Celsius, Alex Mashinsky cho biết Celsius quản lý số tài sản 25 tỷ USD, nhưng vào thời điểm gần đây, công ty này chỉ còn quản lý khoảng 11,8 tỷ USD do giá tiền điện tử liên tục giảm.

Công ty đã cho vay thêm 8 tỷ USD, khiến Celsius trở thành một trong những tên tuổi lớn nhất thế giới trong lĩnh vực cho vay tiền điện tử. Tuy nhiên, hiện Celsius chỉ còn 167 triệu USD tiền mặt, để hỗ trợ các hoạt động trong quá trình tái cơ cấu.

Trong khi đó, Celsius nợ người dùng khoảng 4,7 tỷ USD, theo hồ sơ phá sản và một khoản lỗ khoảng 1,2 tỷ USD trong bảng cân đối kế toán. Điều đó cho thấy rằng, đòn bẩy là một thứ ma túy, nhưng thời điểm bạn hút hết số tiền thanh khoản đó, sẽ khó hơn rất nhiều để giữ cho "cỗ máy" Celsius tiếp tục.

Sự sụp đổ của Celsius đánh dấu sự phá sản lớn thứ ba trong hệ sinh thái tiền điện tử trong hai tuần và nó đang được coi là khoảnh khắc Lehman Brothers của tiền điện tử, so sánh tác động lây lan của một người cho vay tiền điện tử thất bại với sự sụp đổ của một ngân hàng lớn ở Phố Wall đã báo trước từ 2008 rằng nợ thế chấp và khủng hoảng tài chính.

Bất kể liệu sự sụp đổ của Celsius có lây lan trong hệ sinh thái tiền điện tử hay không, thì những ngày mà khách hàng thu về lợi nhuận hàng năm trên hai con số đã qua. Đối với Celsius, việc hứa hẹn khoản lợi nhuận cao như một phương tiện để tiếp cận người dùng mới là một phần nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ này.

Nic Carter của Castle Island Venture cho biết: "Họ chấp nhận chịu lỗ để có được khách hàng. Lợi tức ở đầu bên kia là giả và được trợ cấp. Về cơ bản, họ đang thu được lợi nhuận từ các kế hoạch Ponzi".

Ai có thể lấy lại tiền từ Celsius?

Ba tuần sau khi Celsius tạm dừng tất cả các khoản rút tiền do "điều kiện thị trường khắc nghiệt" và một vài ngày trước khi công ty nộp đơn xin bảo hộ phá sản, nền tảng này vẫn đang quảng cáo bằng văn bản in đậm trên trang web của mình, lợi nhuận hàng năm gần 19% được thanh toán hàng tuần.

"Chuyển tiền điện tử của bạn sang Celsius và bạn có thể kiếm được lợi nhuận lên đến 18,63% APY trong vài phút", theo trang web của công ty này vào ngày 3/7. Những lời hứa như vậy đã giúp nhanh chóng thu hút người dùng mới. Celsius cho biết họ có 1,7 triệu khách hàng, tính đến tháng 6.

Hồ sơ phá sản của công ty cho thấy rằng Celsius có hơn 100.000 chủ nợ, một số người đã cho nền tảng vay tiền mặt mà không có bất kỳ tài sản thế chấp nào để hỗ trợ cho thỏa thuận.

Danh sách 50 chủ nợ không có bảo đảm hàng đầu, bao gồm công ty thương mại Alameda Research của Sam Bankman-Fried, cũng như một công ty đầu tư có trụ sở tại Quần đảo Cayman. Những chủ nợ đó có khả năng xếp hàng đầu tiên để lấy lại tiền của họ, nếu có bất cứ thứ gì để lấy. 

Sau khi nộp đơn yêu cầu phá sản, Celsius đã làm rõ rằng "hầu hết các hoạt động tài khoản sẽ bị tạm dừng cho đến khi có thông báo mới" và họ nói thêm rằng "không yêu cầu cơ quan có thẩm quyền cho phép khách hàng rút tiền vào lúc này".

Câu hỏi thường gặp tiếp tục cho biết rằng việc tích lũy phần thưởng cũng bị tạm dừng thông qua quy trình phá sản theo Chương 11 và khách hàng sẽ không nhận được bất kỳ phân phối phần thưởng nào.

Điều đó có nghĩa là những khách hàng đang cố gắng truy cập vào tài khoản của họ hiện không còn may mắn. Cũng không rõ liệu thủ tục phá sản này có cho phép khách hàng bù đắp khoản lỗ của họ hay không. Nếu có một khoản thanh toán nào đó vào cuối quá trình kéo dài nhiều năm, thì cũng có câu hỏi đặt ra là ai sẽ là người đầu tiên nhận nó.

Trong các điều khoản và điều kiện của Celsius, bất kỳ tài sản tiền điện tử nào được chuyển sang nền tảng đều tạo thành một khoản vay từ người dùng đối với Celsius. Vì không có tài sản thế chấp nào do Celsius đưa ra, tiền của khách hàng về cơ bản chỉ là các khoản vay không có bảo đảm.

Bên cạnh đó, trong các điều khoản và điều kiện của Celsius là một cảnh báo rằng trong trường hợp phá sản: "Bất kỳ tài sản tiền điện tử nào đủ điều kiện được sử dụng trong Dịch vụ kiếm tiền hoặc làm tài sản thế chấp theo Dịch vụ Vay tiền đều có thể không thu hồi được" và khách hàng có thể không có bất kỳ biện pháp hoặc quyền pháp lý nào liên quan đến nghĩa vụ của Celsius". Tiết lộ giống như một nỗ lực nhằm miễn trừ toàn bộ các hành vi sai trái pháp luật, nếu mọi thứ sụp đổ.

Một nền tảng cho vay tiền điện tử phổ biến khác phục vụ cho các nhà đầu tư bán lẻ với các dịch vụ lợi nhuận cao là Voyager Digital, có 3,5 triệu khách hàng và gần đây cũng đã nộp đơn phá sản.

Để trấn an hàng triệu người dùng của hệ thống cho vay tiền điện tử Celsius, Giám đốc điều hành Voyager Stephen Ehrlich đã chia sẻ rằng sau khi công ty hoàn tất thủ tục phá sản, những người dùng có tiền điện tử trong tài khoản có khả năng đủ điều kiện nhận một túi đồ. 

Túi đồ gồm tiền điện tử trong tài khoản, các mã thông báo Voyager, và sau đó bất kỳ khoản tiền nào thu được mà họ có thể nhận được từ khoản vay hiện không còn tồn tại của công ty cho quỹ đầu cơ tiền điện tử nổi tiếng một thời Three Arrows Capital.

Không rõ mã thông báo Voyager thực sự có giá trị gì hoặc liệu cuối cùng thì bất kỳ điều gì trong số này sẽ kết hợp lại với nhau hay không.

Three Arrows Capital là quỹ đầu cơ tiền điện tử lớn thứ ba tìm kiếm sự bảo hộ phá sản ở tòa án liên bang Mỹ, trong một xu hướng không thể không đặt ra câu hỏi: Liệu tòa án phá sản cuối cùng có phải là nơi đặt ra tiền lệ mới trong lĩnh vực tiền điện tử hay không? Hay là một mô hình điều chỉnh theo cơ chế cai trị?

Các nhà lập pháp trên đồi Capitol đang tìm cách thiết lập nhiều quy tắc cơ bản hơn nhằm mục đích cung cấp sự rõ ràng bằng một dự luật đưa ra như một khuôn khổ toàn diện để điều chỉnh ngành công nghiệp tiền điện tử, tăng cường giám sát giữa các cơ quan quản lý như Ủy ban Chứng khoán và Ủy ban giao dịch hàng hóa tương lai.

Chuyện gì đã xảy ra?

Vấn đề bao trùm của Celsius là mức lãi suất gần 20% (APY) mà họ cung cấp cho khách hàng là không có thật. Trong một vụ kiện, Celsius bị cáo buộc điều hành một kế hoạch Ponzi, trong đó họ trả tiền cho những người gửi tiền sớm bằng số tiền mà nó có được từ những người dùng mới.

Celsius cũng đầu tư tiền của mình vào các nền tảng khác mang lại lợi nhuận cao ngất ngưởng tương tự, để duy trì mô hình kinh doanh của mình.

Một báo cáo từ The Block cho thấy rằng Celsius đã đầu tư ít nhất nửa tỷ USD vào Anchor, đây là nền tảng cho vay hàng đầu của dự án stablecoin được chốt bằng USD (UST) hiện đã thất bại.

Anchor đã hứa với các nhà đầu tư lợi suất hàng năm là 20% trên số lượng UST nắm giữ của họ, một tỷ lệ mà nhiều nhà phân tích cho là không bền vững.

Celsius là một trong nhiều nền tảng sử dụng tiền mặt của mình với Anchor, đây là lý do Celsius sụp đổ sau khi dự án UST phá sản hồi tháng 5.

Nik Bhatia, người sáng lập The Bitcoin Layer và trợ giảng về tài chính tại Đại học Nam California, cho biết: "Họ luôn phải tạo ra lợi nhuận, vì vậy họ chuyển tài sản vòng quanh thành các công cụ rủi ro không thể phòng ngừa".

Đối với khoảng chênh lệch 1,2 tỷ USD trong bảng cân đối kế toán của mình, Bhatia coi đó là các mô hình rủi ro kém và thực tế là tài sản thế chấp đã được các tổ chức cho vay bán hết.

Celsius không đơn độc. Các vết nứt tiếp tục hình thành trong góc cho vay của thị trường tiền điện tử. Carter của Castle Island Venture cho biết: "Tác động thực của tất cả những điều này là tín dụng đang bị phá hủy, bị thu hồi, các tiêu chuẩn bảo lãnh phát hành đang được thắt chặt và khả năng thanh toán đang được kiểm tra, vì vậy mọi người đang rút thanh khoản khỏi các nhà cho vay tiền điện tử".

Carter cho biết thêm: "Điều này có tác dụng thúc đẩy lợi suất, khi tín dụng trở nên khan hiếm hơn".

Carter kỳ vọng lạm phát sẽ xóa bỏ đòn bẩy ở Mỹ và những nơi khác, điều mà ông nói chỉ làm tăng thêm rủi ro cho stablecoin, cũng như toàn bộ ngành công nghiệp tiền điện tử. "Việc phát hành các mã thông báo phù phiếm buộc phải thay đổi", ông nói.

(Nguồn: CNBC)