Bên lề Hội nghị khoa học thường niên Bệnh viện Bưu điện năm 2026, diễn ra ngày 24/10, ThS.BSNT Trần Đức Thịnh, Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bưu điện, cho biết số người đến khám vì chấn thương khớp có xu hướng tăng khi các môn thể thao như pickleball, cầu lông, bóng đá ngày càng phổ biến. Những vị trí thường bị tổn thương là khớp vai, khớp gối và cổ chân. Trong đó, không ít trường hợp chấn thương tái phát do người chơi trở lại vận động khi cơ thể chưa hồi phục đầy đủ.

Hết đau không đồng nghĩa với khớp đã hồi phục

Theo bác sĩ Trần Đức Thịnh, với chấn thương trật khớp vai, một sai lầm thường gặp là người bệnh cho rằng khớp đã trở về vị trí bình thường, cơn đau giảm hoặc biến mất đồng nghĩa với việc đã hồi phục hoàn toàn.

Trên thực tế, các cấu trúc có vai trò giữ vững khớp có thể vẫn bị tổn thương và cần thêm thời gian để phục hồi. Nếu tiếp tục chơi thể thao khi chưa đủ điều kiện, người bệnh có nguy cơ trật khớp tái diễn, ảnh hưởng đến chức năng vận động.

Pickleball đòi hỏi người chơi liên tục di chuyển, đổi hướng và dồn lực khi đánh bóng. Nếu cường độ vận động vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể, khớp gối có thể chịu áp lực lặp đi lặp lại, làm tăng nguy cơ chấn thương.

Đối với những môn thể thao đòi hỏi chạy nhanh, đổi hướng đột ngột hoặc xoay người như bóng đá, khớp gối phải chịu nhiều lực tác động. Chấn thương có thể gây tổn thương dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau hoặc rách sụn chêm. Đây đều là những cấu trúc quan trọng, góp phần giữ vững khớp gối và bảo đảm khả năng vận động ổn định.

Khi các cấu trúc này bị tổn thương, khớp gối có thể mất vững, khiến người chơi khó vận động bình thường và khó trở lại phong độ trước chấn thương. Việc tiếp tục tập luyện khi chưa được đánh giá, điều trị và phục hồi đúng cách có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp về sau.

Đáng chú ý, thoái hóa khớp sau chấn thương không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay lập tức. Người bệnh có thể sinh hoạt và vận động tương đối bình thường trong một thời gian dài trước khi nhận thấy chức năng khớp suy giảm. Theo bác sĩ Thịnh, sau khoảng 10-15 năm, khớp từng bị tổn thương có thể suy giảm chức năng rõ rệt so với bên lành.

Chơi pickleball 1-2 năm, đau khớp gối mới xuất hiện

Pickleball đang thu hút đông đảo người chơi nhờ tính linh hoạt và khả năng tiếp cận với nhiều nhóm tuổi. Tuy nhiên, việc môn thể thao này ít va chạm trực tiếp không có nghĩa là người chơi không đối mặt với nguy cơ chấn thương.

Theo bác sĩ Trần Đức Thịnh, trong quá trình chơi pickleball, người chơi phải liên tục di chuyển, đổi hướng, cúi thấp người và dồn lực khi đánh bóng. Những động tác lặp đi lặp lại tạo áp lực lên khớp gối. Khi cường độ vận động vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể, các vi chấn thương có thể tích lũy theo thời gian.

Bác sĩ cho biết, có những người chơi pickleball khoảng 1-2 năm mới bắt đầu xuất hiện tình trạng đau khớp gối. Ban đầu, cơn đau có thể chỉ xuất hiện không thường xuyên, khiến người chơi dễ bỏ qua hoặc cho rằng đó là biểu hiện mỏi cơ thông thường sau vận động.

Nhiều người chỉ đến bệnh viện khi cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện dù đã nghỉ ngơi và tự xử lý tại nhà. Qua thăm khám, một số trường hợp được phát hiện có tổn thương sụn, yếu cơ hoặc tình trạng mất cân bằng ảnh hưởng đến chức năng khớp gối.

Tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương, người bệnh có thể được chỉ định phục hồi chức năng nhằm tăng cường sức mạnh các nhóm cơ hỗ trợ khớp, cải thiện khả năng vận động và độ ổn định của khớp gối. Với những trường hợp chấn thương nặng, bác sĩ cần đánh giá cụ thể để lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Chủ động phòng ngừa, phục hồi đúng cách

Từ thực tế điều trị chấn thương thể thao, vấn đề đáng lưu ý không chỉ là xử lý cơn đau mà còn là xác định chính xác tổn thương và bảo đảm người chơi phục hồi đầy đủ trước khi trở lại tập luyện.

Người chơi cần điều chỉnh cường độ vận động phù hợp với thể trạng, khởi động kỹ trước khi tập và dành thời gian nghỉ ngơi giữa các buổi chơi. Việc tăng thời lượng và cường độ vận động nên được thực hiện từ từ, tránh tăng tải đột ngột khi cơ thể chưa thích nghi.

Khi xuất hiện đau khớp kéo dài, sưng, hạn chế vận động hoặc cảm giác khớp lỏng, mất vững, người chơi nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Không nên chỉ dựa vào việc cơn đau đã giảm để tự kết luận rằng chấn thương đã khỏi.

Đối với người từng bị trật khớp vai, tổn thương dây chằng hoặc rách sụn chêm, việc trở lại thể thao cần căn cứ vào mức độ hồi phục và hướng dẫn của nhân viên y tế. Phục hồi chức năng đúng cách giúp cải thiện sức mạnh cơ, độ ổn định của khớp và khả năng vận động, qua đó hạn chế nguy cơ tái chấn thương.

Duy trì hoạt động thể chất mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cần đi kèm với việc lắng nghe cơ thể và kiểm soát mức độ vận động. Đừng để một cơn đau bị bỏ qua hôm nay trở thành vấn đề ảnh hưởng đến khả năng vận động trong nhiều năm sau.