Ông Nguyễn Hữu Châu, con trai trưởng của cố Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, vị Chủ tịch đầu tiên của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Quyền Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội – người đã đặt bút ký công bố bản Hiến pháp năm 1980.

Ông Nguyễn Hữu Châu một cán bộ kháng chiến kỳ cựu và nguyên Ủy viên Ban Thường trực Hội đồng Nhân dân, nguyên Ủy viên Đảng đoàn Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh những năm 1980, đã gửi gắm một vài ý kiến, suy nghĩ của mình đến đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm. Với mong muốn đóng góp cho sự phát triển bền vững của đất nước và hạnh phúc của Nhân dân, dựa trên kinh nghiệm thực tiễn gắn bó với cơ sở và việc quan sát sâu sắc tình hình mới, ông Châu đã phác thảo một lộ trình tư duy đầy tính xây dựng.

Cải cách bộ máy cuộc cách mạng toàn diện hiệu lực, hiệu quả

Trung tâm của những đóng góp là sự đồng tình và đánh giá cao chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trong việc tiến hành một cuộc cách mạng triệt để, toàn diện và đồng bộ nhằm tinh gọn bộ máy Đảng, Nhà nước từ Trung ương đến địa phương, cơ sở. Ông Châu đã nhấn mạnh những thay đổi mang tính lịch sử: sáp nhập 63 tỉnh, thành còn 34; kết thúc hoạt động của cấp quận, huyện; và tổ chức lại cấp cơ sở từ hơn 10.000 phường, xã còn 3.321 phường, xã và đặc khu, tiến tới mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (tỉnh, xã).

Ông Nguyễn Hữu Châu, con trai trưởng của cố Luật sư Nguyễn Hữu Thọ. Ảnh: Cẩm Viên.

Mặc dù mô hình này mới chính thức hoạt động từ ngày 01 tháng 07 năm 2025 và đang vận hành thông suốt, từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả, ông Châu vẫn nhấn mạnh bài học kinh nghiệm quan trọng: "Đây là cuộc cách mạng triệt để chưa có tiền lệ. Vì vậy, cần tiến hành thí điểm, có bước đi thích hợp, chậm mà chắc; khi tạo được mô hình (hình mẫu) thì mới nhân ra diện rộng". Lời khuyên này gợi nhớ bài học từ cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh hơn 40 năm trước về việc thí điểm và tạo mô hình trong chăm lo đời sống xã hội, đặc biệt là về nhà ở.

Với tinh thần kế thừa và phát huy, ông Nguyễn Hữu Châu đã tổng kết những kinh nghiệm mới từ quá trình tinh gọn bộ máy để đạt được hiệu lực, hiệu năng, hiệu quả theo mô hình chính quyền 2 cấp, tập trung vào những vấn đề trọng tâm:

Đặt Nhân dân làm trung tâm: Đời sống của Nhân dân đã cải thiện đáng kể so với 50 năm trước, với số người nghèo giảm mạnh, minh chứng cho việc mọi chính sách đều hướng đến con người.

Sức mạnh tổng hợp của Mặt trận và các đoàn thể: Ngày nay, các đoàn thể là thành viên trực thuộc Mặt trận, tạo nên sức mạnh tổng hợp lớn hơn, gắn kết chặt chẽ hơn giữa các giới, các tầng lớp Nhân dân. Sự phân công nhiệm vụ giữa Mặt trận và các đoàn thể cũng rõ ràng và hiệu quả hơn.

Hướng về cơ sở và nguyên tắc thí điểm: Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc đã xác định tổ dân phố là nơi mọi người sinh sống như một gia đình, gần dân và sát dân nhất. Đối với các vấn đề chưa có tiền lệ, ông Châu tiếp tục khẳng định tính cần thiết của việc thí điểm để tạo ra mô hình chuẩn trước khi nhân rộng.

Cố Luật sư Nguyễn Hữu Thọ (áo trắng) là nhà cách mạng lỗi lạc.

Kinh tế tư nhân và liên kết: Việc ban hành Nghị quyết về kinh tế tư nhân đã tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp tư nhân hoạt động rộng rãi, thuận lợi hơn. Các doanh nghiệp này cũng tăng cường liên kết với nhau và với các tổ chức nước ngoài, hoạt động ngày càng hiệu quả.

Phát huy dân chủ gắn với kỷ cương: Sau gần 50 năm kiểm nghiệm thực tiễn, việc đổi mới, phát huy tốt hơn cơ chế "Đảng lãnh đạo, Chính quyền quản lý, phát huy vai trò của Mặt trận trong vận động, giám sát một cách thực chất để Nhân dân phát huy quyền làm chủ" vẫn là yếu tố then chốt. Thực hiện "dân biết, dân bàn, dân làm, dân giám sát, dân thụ hưởng" cùng dân chủ ở cơ sở gắn với kỷ cương, kỷ luật là con đường bền vững.

Những giải pháp mới và thách thức cần vượt qua

Trong tình hình mới, Đảng và Nhà nước đang tiếp tục triển khai các giải pháp đổi mới, mang lại hiệu quả tích cực. Nổi bật là việc hình thành Trung tâm phục vụ hành chính công, tạo kênh đối thoại, lắng nghe ý kiến Nhân dân từ cơ sở, tháo gỡ vướng mắc và nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành theo tinh thần "vì dân phục vụ", "chính quyền gần dân". Đồng thời, cần tăng cường cán bộ có đạo đức, chuyên môn giỏi và thành thạo chuyển đổi số để hỗ trợ cấp phường, xã. Tinh thần thi đua yêu nước lành mạnh giữa các phường, xã cũng đang góp phần thúc đẩy sự tiến bộ.

Trong định hướng phát triển, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định vai trò quan trọng của tổ dân phố, nơi gần dân, sát dân nhất, nơi đoàn kết mọi tầng lớp dưới sự lãnh đạo của chi bộ và sự giám sát của các cơ quan chức năng, báo chí và Nhân dân. Kết luận số 228 ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về hoạt động của bộ máy chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp đã nêu rõ nhiều vấn đề trọng tâm, bao gồm: tăng cường quản lý tài sản công, bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ cấp xã (nhất là về tài chính, đất đai, quy hoạch, công nghệ thông tin), kịp thời biểu dương nhân rộng mô hình tốt, hoàn thiện quy định về thủ tục hành chính, và chủ trương đưa sĩ quan quân đội về tham gia Ban chỉ huy quân sự cấp xã.

Sau 6 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều kết quả tích cực đã được ghi nhận: nhiều xã giải quyết hàng ngàn hồ sơ, đạt tỷ lệ cao từ 95% đến 100%; phát triển kinh tế – xã hội, thu ngân sách đạt nhiều thành tựu; việc sử dụng biên chế và tài sản công nghiêm túc, hiệu quả. Đặc biệt, có sự chuyển biến rõ rệt từ "quản lý" sang "phục vụ". Những bức xúc dân sinh như ùn tắc giao thông, ngập úng, trật tự đô thị, an toàn thực phẩm cũng được xử lý hiệu quả. Về cán bộ dôi dư, với 80.000 người nghỉ việc, hơn 40.000 người đã nhận đầy đủ chế độ, chính sách.

Ông Nguyễn Hữu Châu một cán bộ kháng chiến kỳ cựu và nguyên Ủy viên Ban Thường trực Hội đồng Nhân dân, nguyên Ủy viên Đảng đoàn Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh những năm 1980. Ảnh: Cẩm Viên.

Tuy nhiên, vẫn còn những tồn tại cần khắc phục như tỷ lệ giải ngân đầu tư công chậm, tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng tiềm năng, và thủ tục hành chính đôi khi còn chậm trễ. Ông Châu cũng thẳng thắn chỉ ra các nguyên nhân, bao gồm việc kiểm soát quyền lực còn nể nang, hình thức; năng lực chuyên môn còn hạn chế; nặng về quản lý hơn ý thức phục vụ; và công tác thống kê, tập hợp dữ liệu còn bất cập.

Đảng đã kịp thời ban hành 4 nghị quyết trụ cột (về chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, xây dựng và thi hành pháp luật, kinh tế tư nhân), nhưng theo ông Châu, cần đặc biệt chú ý đến xây dựng con người và không quên 4 nguy cơ hiện hữu: tụt hậu về kinh tế; chệch hướng xã hội chủ nghĩa; tham nhũng, quan liêu; suy thoái về chính trị tư tưởng, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa".

Giải pháp hàng đầu là hoàn thiện thể chế, chính sách, sửa đổi các văn bản pháp luật chồng chéo; đào tạo đội ngũ cán bộ chất lượng cao với cơ chế đãi ngộ hợp lý; đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và đẩy mạnh số hóa để sớm đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia. Đồng thời, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, liên cấp để tháo gỡ vướng mắc về an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu miễn học phí, miễn bệnh viện phí, tạo sự hài lòng cho người dân.

Khát vọng cho một Việt Nam vươn mình cùng kỷ nguyên số

Ngày 29 tháng 02 năm 2025, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh rằng không có con đường nào khác ngoài việc phải tăng tốc, bứt phá mạnh mẽ và phát triển bền vững dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Điều này đòi hỏi dữ liệu tích hợp phải tuân thủ nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối và dùng chung", khắc phục triệt để tình trạng phân tán, cát cứ dữ liệu; tập trung nghiên cứu làm chủ các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực tự chủ, bảo đảm chủ quyền số quốc gia.

Lãnh đạo TP.HCM và người dân cả nước luôn tri ân và biết ơn những đóng góp của các thế hệ đi trước.

Những vấn đề này cũng được đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đề cập trong bài trả lời phỏng vấn của Thông tấn xã Việt Nam ngày 31 tháng 12 năm 2025, nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sắp diễn ra vào tháng 01 năm 2026. Đây là một sự kiện chính trị trọng đại, là dấu mốc lịch sử của đất nước trong thời đại Hồ Chí Minh, nơi hội tụ trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng.

Trên tinh thần tri ân sự hy sinh, nghĩa tình của Nhân dân, ông Nguyễn Hữu Châu mong mỗi gia đình sẽ làm tốt công việc của mình để đất nước ngày càng mạnh lên bền vững. Ông cũng gửi gắm kỳ vọng vào đội ngũ cán bộ, đảng viên mỗi cấp: "càng có quyền càng phải tự ràng buộc mình bằng kỷ luật, liêm chính, sự gương mẫu; việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh".

Bởi lẽ, những điều tốt đẹp luôn bắt đầu từ sự tôn trọng, từ đối thoại chân thành và từ những hợp tác mang lại lợi ích cho Nhân dân ta, cho Nhân dân các nước và cho các dân tộc trên thế giới.