Nhiều người con chọn sống chung để phụng dưỡng cha mẹ, lo lắng từng bữa ăn giấc ngủ. Thế nhưng, có một nghịch lý chua xót: sự chăm sóc chu toàn ấy đôi khi không đổi lại được sự thân thiết, trong khi những đứa con phương xa chỉ cần một cuộc điện thoại đã khiến cha mẹ vui vẻ cả ngày.

Thực tế, điều này không hẳn do con cái thiếu hiếu thuận hay cha mẹ không biết quý trọng, mà bởi tình thân cũng cần một "nhiệt độ" và khoảng cách vừa đủ.

Sống quá gần dễ sinh hiềm khích

Người xưa có câu: "Tướng kiến dị đắc hảo, cửu trụ nan vi nhân" (Mới gặp dễ thân, ở lâu khó sống). Khi sống chung dưới một mái nhà, những va chạm vụn vặt về cơm áo gạo tiền hay lối sống khác biệt là điều khó tránh khỏi. Sự quan tâm thái quá, thiếu đi chừng mực đôi khi lại biến những mâu thuẫn nhỏ nhặt thành những "khối u" trong tâm lý.

Một câu chuyện có thật từng gây xôn xao trên mạng xã hội là minh chứng điển hình. Một cư dân mạng cho biếtm anh vì muốn chăm sóc người mẹ liệt giường, đã đón bà về sống chung. Trong khi đó, em trai anh định cư ở nước ngoài.

Mọi việc từ thuê hộ lý, chi phí thuốc men, ăn uống hàng ngày đều do anh gánh vác. Em trai anh vì kinh tế eo hẹp nên gần như không hỗ trợ được gì. Thế nhưng, người mẹ lại luôn dành sự ưu ái cho cậu con trai cả năm mới gặp một lần. Bà thường xuyên cau có, bắt bẻ anh và chưa từng dành cho anh một lời khen ngợi trước mặt người ngoài.

Cổ nhân dạy: "Thân mật quá mức tất sinh kẽ hở". Dù là máu mủ ruột rà, việc chạm mặt nhau từ sáng đến tối dễ khiến những ma sát nhỏ tích tụ thành hiềm khích lớn. Đôi khi, lùi lại một bước không phải là xa lánh, mà để nhìn nhận mọi thứ rõ ràng hơn. Cha mẹ cũng cần không gian riêng, bạn bè riêng và nhịp sống riêng. Sự chăm sóc thái quá vô tình trở thành sợi dây trói buộc ngột ngạt.

Ảnh minh hoạ

Khoảng cách tạo nên sự trân quý

Dân gian có câu: "Xa thương, gần thường". Những gì quá dễ dàng có được thường ít được trân trọng. Trong tình thân, đôi khi sự gặp gỡ chốc lát lại quý giá hơn việc ngày đêm kề cận.

Có một gia đình: Hai người con trai lớn thường xuyên gửi tiền bạc, cao lương mỹ vị về biếu cha mẹ. Riêng người con út đi làm ăn xa xứ, vài năm mới gửi được một lá thư. Hàng xóm ai cũng khen ông bà có phúc vì hai con lớn giàu có, hiếu thảo, nhưng ông bà lại luôn thở dài nhìn trăng nhớ người con út.

Một dịp Trung thu, người con út bất ngờ trở về, mang theo một loại bánh lạ và những câu chuyện đường xa. Đêm đó, ông bà cười nói vui vẻ hơn bao giờ hết. Hóa ra, quà cáp của hai người anh tuy đắt tiền nhưng chỉ là vật chất vô hồn; còn gói bánh của người em chứa đựng sự thấu hiểu sở thích của mẹ, lá thư tay chứa đựng tâm tư của con.

Khoảng cách địa lý tạo ra không gian cho nỗi nhớ và khao khát được sẻ chia. Với cha mẹ, thế giới của người con đi xa là một khung trời mới mẻ, là luồng gió mát thổi vào cuộc sống bình lặng tuổi già. Vì hiếm hoi nên mới trân quý, vì ngắn ngủi nên mới toàn tâm toàn ý.

Giữ khoảng cách "một bát canh" để nuôi dưỡng tình thân

Ngày nay, nhiều người đón cha mẹ về sống chung với mong muốn tốt đẹp, nhưng kết quả lại khiến cả hai bên mệt mỏi: cha mẹ mất đi môi trường quen thuộc, con cái kiệt sức giữa công việc và trách nhiệm.

Để dung hòa, khái niệm "khoảng cách một bát canh" ra đời. Đó là khoảng cách không quá xa cũng không quá gần: đủ gần để mang một bát canh sang mà vẫn còn nóng, nhưng đủ xa để mỗi người có một không gian riêng tư.

Câu chuyện về gia đình sau là một ví dụ. Người con trai sau khi lập gia đình vẫn sống chung với mẹ. Mẹ anh tháo vát, lo toan mọi việc khiến con dâu cảm thấy mình là người thừa, không thể xen vào việc nhà, dẫn đến không khí gia đình ngột ngạt.

Được lời khuyên của người lớn, người con trai quyết định xây một ngôi nhà sàn nhỏ ngay bên cạnh cho mẹ. Từ đó, mẹ anh có bếp lửa riêng, có khung cửi riêng. Hàng ngày con cháu mang cơm sang mời, con dâu sang học nghề dệt. Tình cảm mẹ chồng nàng dâu từ đó mà ấm êm trở lại.

Sự hiếu thảo đích thực không phải là ép cha mẹ sống theo quỹ đạo của mình, mà là tôn trọng nhân cách độc lập và lối sống của họ.

Có một câu nói như này: "Mỗi chiếc thuyền đều cần một bến đỗ, mỗi chú chim đều cần một tổ ấm". Gia đình là nơi để ta trút bỏ phòng bị và tìm thấy sự bình yên. Tuy nhiên, chung sống với cha mẹ là một bài học cần tu dưỡng cả đời. Tình thân đẹp nhất là khi cha mẹ cảm nhận được sự hiếu thuận mà vẫn được làm chính mình; và con cái trên hành trình báo hiếu cũng trưởng thành hơn, bao dung hơn.

Đừng làm "kẻ xâm nhập" vào thế giới của cha mẹ, cũng đừng làm "người vắng mặt" trong cuộc đời họ. Hãy tìm ra một khoảng cách phù hợp để tình yêu thương vừa sâu sắc, vừa tự do.