UBND TP Hà Nội vừa gửi Thủ tướng tờ trình thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt đô thị, tuyến số 5 Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc. Trong đó có đề xuất xây dựng tuyến đường sắt đô thị dài 39 km bằng các nguồn vốn cổ phần hóa, đấu giá đất và đi vay.

Tổng mức đầu tư khoảng 65.404 tỷ đồng, thi công và hoàn thành toàn trong giai đoạn 5 năm (2021 - 2025).

Tuyến số 5 dự kiến đi phần lớn ở dải phân cách giữa đại lộ Thăng Long. Ảnh: Bá Đô

Hà Nội dự kiến huy động 5 nguồn lực để làm dự án đường sắt đô thị này, gồm vốn đầu tư công và tiết kiệm chi thường xuyên trong giai đoạn 2021 - 2025 là 15.000 tỷ đồng; cổ phần hóa, thái vốn doanh nghiệp khoảng 18.000 đến 20.000 tỷ đồng; đấu giá đất 15.000 tỷ đồng; phát hành trái phiếu 10.000 tỷ đồng, số còn lại vay từ các tổ chức tài chính trong nước và quốc tế. Tổng diện tích đất dự kiến giải phóng mặt bằng để thi công tuyến metro số 5 là 24,9 ha, di dời khoảng 43 ngôi nhà.

Hà Nội kiến nghị áp dụng hình thức đối tác thực hiện dự án (PDP), chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu có kinh nghiệm và năng lực làm đầu mối chịu trách nhiệm toàn diện trong việc tổ chức thực hiện dự án. Đây là hình thức được một số nước trên thế giới áp dụng như Anh, Hàn Quốc, Malaysia.

Dù có nhiều ưu điểm nhưng PDP là hình thức triển khai dự án mới, chưa có trong quy định pháp luật của Việt Nam.

Ông Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng việc xây dựng tuyến đường sắt kết nối trục trung tâm từ Hồ Tây tới Láng - Hòa Lạc, khu đô thị vệ tinh lớn nhất và quan trọng nhất thủ đô là cần thiết. Càng rút ngắn thời gian thi công sẽ càng có lợi, chi phí giảm. Tuy nhiên cần tính toán kỹ về việc huy động nguồn lực cũng như thời gian thực hiện tuyến metro số 5 khả thi hơn.

Chuyên gia giao thông Nguyễn Xuân Thủy nhận định đường sắt đô thị sẽ giúp giải quyết bài toán ùn tắc giao thông và hệ số an toàn cao. Tuy nhiên cần triển khai từng bước bằng hình thức cuốn chiếu, tập trung giải quyết khu vực trung tâm mật độ dân số cao, lưu lượng phương tiện giao thông lớn trước.

Theo ông Thủy, mốc thời gian 5 năm hoàn thành 39km đường sắt đô thị là chưa hợp lý. Bởi có lẽ, các tuyến metro đã thi công chỉ khoảng 10 km nhưng làm hơn 10 năm chưa xong. Chưa kể là tuyến Cát Linh - Hà Đông đến nay người dân vẫn chưa biết bao giờ tàu chạy.