Thỏa thuận đã đạt được vào hôm thứ Sáu (10/3) trong các cuộc đàm phán ở Bắc Kinh.

Truyền thông nhà nước Iran đã đăng hình ảnh và video cho thấy ông Ali Shamkhani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran, Cố vấn an ninh quốc gia Saudia Arabia Musaad bin Mohammed al-Aiban và ông Vương Nghị, nhà ngoại giao cấp cao nhất của Trung Quốc chụp ảnh chung.

Truyền hình nhà nước Iran cho biết: "Sau khi thực hiện quyết định, ngoại trưởng của cả hai quốc gia sẽ gặp nhau để chuẩn bị cho việc trao đổi đại sứ".

Trong đoạn phim được truyền thông Iran phát sóng, ông Vương gửi lời chúc mừng "hết lòng" về "trí tuệ" của hai quốc gia.

Ông nói: "Cả hai bên đều thể hiện sự chân thành. Trung Quốc hoàn toàn ủng hộ thỏa thuận này".

Hãng thông tấn Saudi Arabia đã xác nhận thỏa thuận này khi đồng thời công bố tuyên bố chung của Saudi Arabia và Iran, trong đó cho biết hai nước đã đồng ý tôn trọng chủ quyền quốc gia và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.

Tuyên bố cũng cho biết Riyadh và Tehran đã đồng ý kích hoạt thỏa thuận hợp tác an ninh được ký năm 2001.

Riyadh, Tehran và Bắc Kinh "bày tỏ mong muốn thực hiện mọi nỗ lực nhằm tăng cường hòa bình và an ninh khu vực và quốc tế", tuyên bố cho biết.

Hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran dẫn lời Shamkhani gọi các cuộc đàm phán ở Bắc Kinh là "rõ ràng, minh bạch, toàn diện và mang tính xây dựng".

"Xóa bỏ những hiểu lầm và quan điểm hướng tới tương lai trong quan hệ giữa Tehran và Riyadh chắc chắn sẽ dẫn đến việc cải thiện sự ổn định và an ninh khu vực cũng như tăng cường hợp tác giữa các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư và thế giới Hồi giáo để quản lý những thách thức hiện tại", ông Shamkhani nói.

Ông Vương cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong việc xử lý các vấn đề nóng và thể hiện trách nhiệm với tư cách là một quốc gia lớn.

Ông nói, với tư cách là một nhà trung gian "thiện chí" và "đáng tin cậy", Trung Quốc đã trung thực hoàn thành nghĩa vụ của mình với tư cách là chủ nhà trong cuộc đối thoại.

Riyadh đã cắt đứt quan hệ với Tehran vào năm 2016 sau khi những người biểu tình đã xâm nhập các cơ sở ngoại giao của Saudi Arabia ở Iran, trong khi Saudi Arabia đã hành quyết một học giả Hồi giáo Shia nổi tiếng vài ngày trước đó, điều đã gây ra các cuộc biểu tình.

Iran với đa số người hồi giáo dòng Shia và Saudi Arabia với đa số người Sunni ủng hộ các phe đối địch ở một số khu vực xung đột trên khắp Trung Đông, bao gồm cả ở Yemen, nơi phiến quân Houthi được Tehran hậu thuẫn và Riyadh dẫn đầu một liên minh quân sự hỗ trợ chính phủ.

Nhưng cả hai bên gần đây đã tìm cách cải thiện quan hệ.

Bên cạnh cuộc chiến ở Yemen, Iran và Saudi Arabia cũng là đối thủ của nhau ở Lebanon và Syria. Do đó, mối quan hệ được cải thiện giữa Tehran và Riyadh có thể có tác động đến chính trị trên khắp Trung Đông.

Adnan Tabatabai – Giám đốc điều hành của Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Hợp tác với Phương Đông, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Đức – nói rằng Trung Quốc có lợi ích lớn nên không muốn nhìn thấy tình hình an ninh khu vực "rơi vào hỗn loạn", chẳng hạn như "vào năm 2019 , khi các tuyến đường thủy của Hormuz xảy ra các vụ nổ và tấn công khác nhau ".

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đã đến thăm Bắc Kinh vào tháng trước, và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ở Riyadh vào tháng 12 để tham dự các cuộc họp với các quốc gia Ả Rập ở khu vực vùng Vịnh giàu dầu mỏ. Trung Quốc là khách hàng mua dầu hàng đầu của Saudi Arabia trong lĩnh vực dầu mỏ.

Một phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng cho biết Hoa Kỳ biết về các báo cáo rằng Iran và Saudi Arabia đã nối lại quan hệ ngoại giao.

"Nói chung, chúng tôi hoan nghênh mọi nỗ lực giúp chấm dứt chiến tranh ở Yemen và giảm căng thẳng ở khu vực Trung Đông", người phát ngôn nói với hãng tin Reuters. "Giảm leo thang và ngoại giao cùng với răn đe là những trụ cột chính trong chính sách mà Tổng thống [Joe] Biden đã vạch ra trong chuyến thăm khu vực này trong năm ngoái".