Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ở Eo biển Đài Loan nhạy cảm. Theo thông báo, 22 máy bay Trung Quốc đã vượt qua đường trung tuyến ở Eo biển Đài Loan.

Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi đã rời Đài Loan hôm thứ Tư. Trung Quốc đã thể hiện sự phẫn nộ trước chuyến thăm cấp cao nhất của Mỹ tới hòn đảo trong 25 năm qua bằng một loạt hoạt động quân sự ở các vùng biển xung quanh, triệu tập đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh và ngừng nhập khẩu một số nông sản từ Đài Loan.

Theo Bộ Quốc phòng Đài Loan, một số cuộc tập trận quân sự theo kế hoạch của Trung Quốc sẽ diễn ra trong phạm vi lãnh thổ 12 hải lý trên biển và trên không của Đài Loan.

Bà Pelosi đã đến cùng một phái đoàn quốc hội trong chuyến thăm không báo trước nhưng được theo dõi chặt chẽ vào cuối ngày thứ Ba, bất chấp những cảnh báo lặp đi lặp lại của Trung Quốc, trong những gì bà nói cho thấy cam kết vững chắc của Hoa Kỳ đối với Đài Loan.

Ngay sau khi Pelosi đến, quân đội Trung Quốc đã công bố các cuộc tập trận chung trên không và trên biển gần Đài Loan và phóng thử tên lửa thông thường ở vùng biển phía đông của hòn đảo, hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa xã mô tả các cuộc tập trận bắn đạn thật và các cuộc tập trận khác xung quanh Đài Loan từ thứ Năm đến Chủ nhật.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết chuyến thăm của bà Pelosi gây tổn hại nghiêm trọng đến hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan, "tác động nghiêm trọng đến nền tảng chính trị của quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ, và xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc".

Trước khi Pelosi đến, các máy bay chiến đấu của Trung Quốc đã đánh tiếng động đường phân chia eo biển Đài Loan. Quân đội Trung Quốc cho biết họ đang ở trong tình trạng cảnh giác cao độ và sẽ phát động "các hoạt động quân sự có mục tiêu" để đáp lại chuyến thăm của Pelosi.

Người phát ngôn an ninh quốc gia của Nhà Trắng John Kirby cho biết sau khi bà Pelosi đến Đài Loan rằng Hoa Kỳ "sẽ không bị đe dọa bởi những lời đe dọa hoặc lời lẽ hùng hồn của Trung Quốc và không có lý do gì chuyến thăm của bà lại dẫn đến một cuộc khủng hoảng hoặc xung đột".

Kirby cho biết Trung Quốc có thể tham gia vào "hành động ép buộc kinh tế" đối với Đài Loan, nói thêm rằng tác động đối với quan hệ Mỹ-Trung sẽ phụ thuộc vào hành động của Bắc Kinh trong những ngày và tuần tới.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã thảo luận về tiềm năng chuyến thăm của Pelosi với người đồng cấp Vương Nghị trong cuộc họp G20 ở Bali vào tháng trước và cho biết bất kỳ chuyến đi nào như vậy sẽ hoàn toàn do Pelosi quyết định và không phụ thuộc vào chính phủ Mỹ, một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết hôm thứ Tư. 

Hoa Kỳ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan nhưng bị luật pháp Hoa Kỳ ràng buộc phải cung cấp cho nước này các phương tiện để tự vệ. Trung Quốc coi các chuyến thăm của các quan chức Mỹ tới Đài Loan là một tín hiệu khích lệ cho phe ủng hộ độc lập trên hòn đảo này. 

Quân đội Đài Loan đã tăng mức độ cảnh giác. Bộ Quốc phòng nước này cho biết 21 máy bay Trung Quốc đã đi vào vùng nhận dạng phòng không của nước này hôm thứ Ba, và rằng Trung Quốc đang cố gắng đe dọa các cảng và thành phố quan trọng bằng các cuộc tập trận ở các vùng biển xung quanh.

"Các khu vực được gọi là diễn tập đang nằm trong các kênh quốc tế bận rộn nhất ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương", một quan chức cấp cao của Đài Loan quen thuộc với kế hoạch an ninh của nước này nói với Reuters hôm thứ Tư.

Người này nói: "Chúng ta có thể thấy tham vọng của Trung Quốc: biến eo biển Đài Loan trở thành vùng biển không quốc tế, cũng như biến toàn bộ khu vực phía tây của chuỗi đảo đầu tiên ở phía tây Thái Bình Dương trở thành phạm vi ảnh hưởng của mình".

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ không thấy các cuộc tập trận quân sự xung quanh Đài Loan gây ra bất kỳ vấn đề tự do hàng hải nào.

(Nguồn: Reuters)