Người Mỹ được xem là người mắc nợ nhiều nhất thế giới. Vấn đề số dư thẻ tín dụng ngày càng tăng lên đang là tiêu đề gây chú ý khi lạm phát ảnh hưởng đến tiền lương.

Ngành dịch vụ được gọi là "Mua trước, trả sau" (BNPL) đang gây bão tại Hoa Kỳ. Số lượng người Mỹ sử dụng mô hình cho vay vốn rất phổ biến ở Úc, đã tăng 300% mỗi năm kể từ năm 2018, theo Bloomberg.

Các công ty BNPL như Afterpay, Klarna và Affirm tuyên bố rằng mô hình này phù hợp về mặt tài chính cho những người không thể tiếp cận các hình thức tín dụng truyền thống.

Nhưng những người ủng hộ người tiêu dùng cho rằng mô hình này không được kiểm soát chặt chẽ và gây ra một số rủi ro cho người tiêu dùng.

Elyse Hicks, cố vấn chính sách người tiêu dùng tại American for Financial Reform, cho biết: "Trên thực tế, đó là một cách vô tình để người tiêu dùng gánh nhiều nợ trong thời gian ngắn".

Nếu lĩnh vực này tiếp tục phát triển, nó có thể khiến thế hệ người Mỹ trẻ rơi vào bẫy nợ

Sự gia tăng của BNPL ở Hoa Kỳ

Mặc dù các công ty trong lĩnh vực này có thể hơi khác nhau, nhưng các dịch vụ BNPL cho phép người tiêu dùng thanh toán một mặt hàng hoặc dịch vụ thành bốn lần không lãi suất trong một khoảng thời gian, thường là hai tuần. BNPL phổ biến nhiều với hình thức trực tuyến, nhưng cũng đang bắt đầu được giới thiệu tại các cửa hàng qua hình thức trực tiếp.

BNPL bắt đầu tăng trưởng trước Covid-19, sự thay đổi liên quan đến đại dịch khiến chi tiêu của người tiêu dùng chuyển hướng sang thương mại điện tử và hàng hóa bán lẻ. Điều này đã thúc đẩy ngành dịch vụ này ngày càng tăng trưởng. Theo một nghiên cứu của công ty tư vấn và dịch vụ CNTT Accenture và được ủy quyền bởi Afterpay, lượng mua BNPL đã tăng 230% kể từ đầu năm 2020.

Các ước tính sử dụng khác nhau, nhưng các nghiên cứu tương tự chỉ ra có khoảng 1/3 đến một nửa số người Mỹ đã sử dụng dịch vụ BNPL. Ngành này đã thâm nhập mạnh mẽ vào nhóm dân số trẻ.

Một số công ty dịch vụ tài chính và công nghệ đang bắt đầu vào cuộc đua. Vào tháng 6, Apple đã trở thành công ty lớn mới nhất công bố dịch vụ BNPL của riêng mình.

Mua (nhiều) ngay bây giờ, (không thể) trả sau

Các công ty như Klarna và Affirm thường quảng cáo các dịch vụ cho vay trả góp không lãi suất của họ như một sự giải thoát cho người tiêu dùng khỏi thẻ tín dụng và những kẻ cho vay ăn lời khác.

Nhưng người dùng, đặc biệt là những người trẻ tuổi, đang nợ nần chồng chất. Lý do là cả tâm lý và quy định.

Người tiêu dùng giải thích các khoản thanh toán chia nhỏ là hợp lý hơn và do đó, họ có xu hướng mua sắm những món hàng giá trị cao nhiều hơn và tần suất mua hàng cũng thường xuyên hơn. Thật vậy, đó là lý do tại sao các thương gia sẵn sàng trả phí từ 2% đến 8% của dịch vụ BNPL, cao hơn những gì các công ty thẻ tín dụng tính phí.

Theo Hicks, hứa hẹn về khả năng chi trả của các dịch vụ BNPL là một ảo tưởng. "Nó khiến người tiêu dùng tốn nhiều tiền hơn so với việc họ chỉ sử dụng thẻ tín dụng của mình", cô nói với DW.

Người dùng đã bắt đầu chậm trễ trong việc chi trả các khoản thanh toán và cảm thấy hối tiếc khi đã trót mua hàng. Theo Credit Karma, gần 40% người dùng BNPL nói rằng họ đã chậm thanh toán ít nhất một lần.

Dịch vụ BNPL thường không tính lãi suất như thẻ tín dụng, nhưng chúng tính phí hoặc các khoản phạt khác khi người dùng trả chậm. Thanh toán trễ thậm chí có thể kích hoạt phí thấu chi trong tài khoản ngân hàng của người mua.

Những người trẻ tuổi dường như là những người dễ mắc vào "cái bẫy" này nhất. Công ty tư vấn tài chính và đầu tư tư nhân Motley Fool phát hiện ra rằng gần 50% thanh niên sử dụng BNPL đã thanh toán muộn hoặc phải trả phí trễ hạn.

Hình thức dịch vụ này không giống như thẻ tín dụng, có thể khó theo dõi chính xác số tiền nợ. Nếu người dùng vay nhiều BNPL cùng một lúc, họ có thể nhanh chóng gặp rắc rối.

Nhìn chung, nhiều người tiêu dùng tỏ ra bối rối trước BNPL. Một cuộc khảo sát cho thấy khoảng 1/3 số người dùng BNPL không hiểu rõ về dịch vụ này.

Chemareea Biggs là một trong những người đã rơi vào bẫy nợ sau khi chồng chất các khoản vay BNPL. Sau khi bị mất việc làm trong đợt đại dịch, cô không thể trả khoản vay mua vé máy bay "trả trong bốn lần" của Affirm, điều đó dẫn đến cô ấy vướng vào vòng xoáy nợ nần.

"Tôi đã bỏ lỡ một lần thanh toán và đó là khi mọi thứ bắt đầu trở nên tồi tệ", cô nói với Bloomberg.

Cùng một dịch vụ nhưng quy định khác nhau

Một phần lý do khiến người tiêu dùng vướng vào bẫy nợ có thể là do các dịch vụ BNPL hầu như không được kiểm soát.

Sử dụng BNPL, người tiêu dùng có lợi hơn khi vay các công ty cho vay truyền thống, như các công ty thẻ tín dụng, theo Đạo luật cho vay chân thật (TILA). Nhưng những người cho vay BNPL không thể chấp nhận TILA vì luật chỉ bao gồm các khoản cho vay được chia thành năm khoản thanh toán trở lên. Còn BNPL dừng lại ở mức bốn lần thanh toán.

Hicks nói với DW rằng "rất nhiều công ty trả góp không muốn điều đó được coi là một khoản vay. Bởi vì nếu nó được coi là một khoản vay hoặc một hạn mức tín dụng, thì nó phù hợp với một trong các quy định".

TILA có nghĩa là các công ty BNPL có ít trách nhiệm pháp lý hơn để đảm bảo người dùng có thể trả lại khoản vay. Một số dịch vụ có thể thực hiện kiểm tra tín dụng nhẹ đối với các mặt hàng có giá trị lớn, nhưng đối với hầu hết các khoản vay được đưa ra mà không có câu hỏi nào được đặt ra.

Mặc dù các dịch vụ BNPL cụ thể có thể cấm người dùng cho đến khi khoản nợ của họ được thanh toán, nhưng họ không bị ngăn cản về việc cùng lúc vay tiền từ các công ty BNPL khác.

Các công ty BNPL thể hiện sự dễ dàng mà người tiêu dùng có thể sử dụng các sản phẩm của họ như một khoản tài chính bao trùm đối với những người bị cấm sử dụng tín dụng truyền thống.

Nhưng theo một nghiên cứu từ cơ quan báo cáo tín dụng tiêu dùng của Mỹ là TransUnion, người dùng BNPL thực sự có xu hướng có nhiều thẻ tín dụng, thẻ bán lẻ, khoản vay trả góp hoặc các sản phẩm tín dụng khác hơn là "dân số hoạt động tín dụng nói chung".

Trong khi đó, một nghiên cứu khác cho thấy gần 1/5 số lượng khách hàng BNPL chỉ sử dụng dịch vụ sau khi tiêu hết thẻ tín dụng.

Taylor Roberson, cố vấn chính sách liên bang tại nhóm vận động người tiêu dùng Trung tâm cho vay có trách nhiệm, nói với DW: "Một trong những khía cạnh tích cực nhất của sản phẩm liên quan đến khả năng người tiêu dùng thanh toán đúng hạn để lịch sử thanh toán được ghi nhận tích cực vào tín dụng của họ. Và đó có lẽ là nơi mà các lợi ích kết thúc".

Roberson giải thích, vấn đề là hiện tại người tiêu dùng không được các tổ chức xếp hạng tín dụng khen thưởng vì đã thanh toán các khoản vay BNPL đúng hạn, một phần vì những người cho vay này không bị yêu cầu báo cáo dữ liệu của họ như những người cho vay khác.

Nhưng ngay cả khi các công ty BNPL chọn báo cáo dữ liệu của họ, người dùng có thể thấy rằng điểm tín dụng của họ bị ảnh hưởng nếu họ bỏ lỡ một khoản thanh toán.

Roberson và những người ủng hộ người tiêu dùng khác tin rằng một giải pháp là để BNPL được điều chỉnh bởi TILA và được giám sát bởi Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB). Thật vậy, CFPB đã mở một cuộc điều tra về ngành vào cuối năm ngoái và những phát hiện của họ dự kiến sẽ thông báo cho các nhóm người tiêu dùng trong tương lai.

Roberson kết luận: "Về cơ bản, đây là những thẻ tín dụng theo những gì quy chế và quy định nói. Vì vậy, chúng tôi nghĩ rằng chúng nên được quy định như vậy".

(Nguồn: DW)