Sau khi hoàn thành hội nghị thượng đỉnh bị chi phối bởi cuộc tấn công của Nga và biến động địa chính trị từ Ukraina, NATO chính thức mời Thụy Điển và Phần Lan tham gia liên minh và cam kết tăng cường các lực lượng sẵn sàng chiến đấu và phản ứng nhanh ở sườn phía Đông, gần nhất với Nga.

Tổng thống Joe Biden đã công bố các cuộc triển khai bổ sung trên bộ, trên không và trên biển của Mỹ trên khắp châu Âu từ Tây Ban Nha ở phía Tây đến Romania và Ba Lan giáp biên giới Ukraina. Mỹ thành lập một sở chỉ huy quân đội thường trực với tiểu đoàn tháp tùng ở Ba Lan, đơn vị đầu tiên được triển khai toàn thời gian ở rìa phía Đông của NATO. 

Khi 30 lãnh đạo quốc gia NATO đang họp tại Madrid, các lực lượng Nga đã tăng cường các cuộc tấn công ở Ukraina, bao gồm cả các cuộc tấn công tên lửa vào khu vực phía Nam Mykolaiv gần chiến tuyến.

Thị trưởng thành phố Mykolaiv cho biết, một tên lửa của Nga đã giết chết ít nhất 5 người trong một tòa nhà dân cư ở đó, trong khi Moscow cho biết lực lượng của họ đã bắn trúng nơi được gọi là căn cứ huấn luyện lính đánh thuê nước ngoài trong khu vực.

Thống đốc tỉnh miền Đông Luhansk cho biết đã "chiến đấu ở khắp mọi nơi" trong trận chiến xung quanh thành phố Lysychansk trên đỉnh đồi, nơi mà các lực lượng Nga đang cố gắng bao vây khi họ từng bước tiến lên trong chiến dịch xâm chiếm toàn bộ khu vực Donbas phía Đông đã được công nghiệp hóa của Ukraina nhân danh phe ly khai.

Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky nhắc lại với các nhà lãnh đạo NATO rằng Kyiv cần nhiều vũ khí hơn, nhiều tiền hơn và nhanh hơn, để làm xói mòn lợi thế khổng lồ của Nga về hỏa lực pháo binh và tên lửa, đồng thời cảnh báo rằng tham vọng của Điện Kremlin không dừng lại ở Ukraina.

Bộ trưởng Ngoại giao Ukraina Dmytro Kuleba ca ngợi "lập trường rõ ràng" của NATO đối với Nga và cho biết kết quả hội nghị thượng đỉnh chứng tỏ "có thể phải đưa ra những quyết định khó khăn nhưng cần thiết".

Ông nói thêm: "Một lập trường tích cực và mạnh mẽ không kém về Ukraina sẽ giúp bảo vệ an ninh và ổn định của Euro-Đại Tây Dương".

Kyiv đã bày tỏ lo ngại rằng phương Tây đã chậm chạp trong việc cung cấp cho họ sự hỗ trợ nhiều hơn về mặt tinh thần chống lại một cuộc tấn công đã tàn phá các thành phố, giết chết hàng nghìn người và hàng triệu người phải chạy trốn.

Nga là mối đe doa trực tiếp

Một thông cáo của NATO gọi Nga là "mối đe dọa trực tiếp và đáng kể nhất đối với an ninh và ổn định của các đồng minh", một dấu hiệu cho thấy mối quan hệ với Nga ngày càng xấu đi - trước đó được coi là "đối tác chiến lược" - kể từ sau cuộc tấn công.

NATO cho biết "cuộc chiến tranh Ukraina đã phá vỡ hòa bình và thay đổi nghiêm trọng môi trường an ninh của chúng ta", NATO cho biết trong một tài liệu Khái niệm Chiến lược mới, lần đầu tiên kể từ năm 2010.

"Một Ukraina độc lập mạnh mẽ có ý nghĩa sống còn đối với sự ổn định của khu vực Euro-Đại Tây Dương".

NATO đã đồng ý một gói hỗ trợ nhằm hiện đại hóa quân đội Ukraina phần lớn từ thời Liên Xô. Thông cáo cho biết: "Chúng tôi đoàn kết hoàn toàn với chính phủ và nhân dân Ukraina trong công cuộc bảo vệ đất nước của họ".

"Chúng tôi đang gửi một thông điệp mạnh mẽ tới Tổng thống Nga Putin: Các bạn sẽ không giành chiến thắng", Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, người chủ trì hội nghị cho biết.

Liên minh do Mỹ dẫn đầu cho biết họ cũng sẽ triển khai nhiều "lực lượng sẵn sàng chiến đấu tại chỗ" mạnh mẽ hơn ở sườn phía đông của mình, mở rộng từ các nhóm chiến đấu hiện có thành các đơn vị cấp lữ đoàn.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đã thông báo trước hội nghị thượng đỉnh rằng liên minh có kế hoạch tăng quân số trong tình trạng báo động cao gấp 7 lần lên hơn 700.000 người. Zelensky, trong một video liên kết với hội nghị thượng đỉnh, cho biết Ukraina cần 5 tỷ USD mỗi tháng cho quốc phòng để tự bảo vệ của mình.

Ông nói: "Đây không phải là cuộc chiến do Nga tiến hành chỉ chống lại Ukraina. Đây là cuộc chiến vì quyền ra lệnh các điều kiện ở châu Âu - trật tự thế giới trong tương lai sẽ như thế nào".

Việc NATO mời Thụy Điển và Phần Lan gia nhập khối này đánh dấu một trong những thay đổi quan trọng nhất đối với an ninh châu Âu trong nhiều thập kỷ khi Helsinki và Stockholm từ bỏ truyền thống trung lập để đối phó với cuộc tấn công của Nga. 

Từ lâu, Nga đã phàn nàn về sự bành trướng của các khối phương Tây về phía biên giới của mình. Nhưng cuộc càn quét vào Ukraina - mà nước này gọi là "hoạt động quân sự đặc biệt" nhằm chống lại các mối đe dọa an ninh đối với Nga - đã mang lại động lực và sự thống nhất mới cho NATO.

Ukraina và những người ủng hộ phương Tây cáo buộc Nga thực hiện hành vi chiếm đất vô cớ và kiểu đế quốc ở nước láng giềng. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng sự mở rộng của NATO là "gây bất ổn" và sẽ không cải thiện an ninh của các thành viên.

Tấn công miệt mài

Các cuộc tấn công tăng cường của Nga ở Ukraina, sau một cuộc tấn công bằng tên lửa giết chết ít nhất 20 người tại một trung tâm mua sắm ở một thành phố trung tâm xa tiền tuyến vào thứ Hai, diễn ra khi các lực lượng Nga đạt được tiến bộ chậm chạp nhưng không ngừng trong cuộc chiến hiện đã bước sang tháng thứ 5.

Tuy nhiên, các nhà phân tích phương Tây cho rằng người Nga đang phải chịu thương vong nặng nề và cạn kiệt nguồn lực trong khi viễn cảnh có nhiều vũ khí phương Tây đến được Ukraina, bao gồm cả các hệ thống tên lửa tầm xa, khiến nhu cầu củng cố lợi ích của Moscow trở nên cấp thiết hơn.

Tại Mykolaiv, Thị trưởng Oleksandr Senkevych cho biết 8 tên lửa của Nga đã tấn công thành phố, trong đó có một khu chung cư. Các bức ảnh cho thấy khói bốc lên cuồn cuộn từ một tòa nhà bốn tầng với tầng trên bị phá hủy một phần.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết các lực lượng của họ đã tiến hành các cuộc không kích vào một căn cứ huấn luyện quân sự cho "lính đánh thuê nước ngoài" gần thành phố và cũng đánh vào kho chứa nhiên liệu đạn dược. Reuters đã không thể xác minh các báo cáo một cách độc lập.

Là một cảng sông và trung tâm đóng tàu ngay ngoài khơi Biển Đen, Mykolaiv đã trở thành pháo đài chống lại những nỗ lực của Nga nhằm tiến về phía tây tới cảng chính Odesa của Ukraina.

Thống đốc khu vực Mykolaiv Vitaliy Kim cho biết các cuộc pháo kích của Nga đã tăng cường và hầu hết các tòa nhà dân sự đều bị trúng đạn. Oleksander Vilkul, thống đốc Kryvyi Rih ở miền Trung Ukraina, cho biết các cuộc pháo kích của Nga cũng đã gia tăng ở đó.

Lực lượng cứu hộ vẫn đang tìm kiếm hàng chục người mất tích tại trung tâm mua sắm Kremenchuk vào thứ Tư, hai ngày sau vụ tấn công tên lửa. Moscow đã phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào trung tâm thương mại, nói rằng họ đã tấn công một kho vũ khí gần đó và phát nổ.

Bộ Quốc phòng Anh cho biết Nga có khả năng sẽ tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công lớn nhằm cản trở lực lượng tiếp tế của Ukraina cho tiền tuyến, và nhiều khả năng thương vong dân sự sẽ cao hơn.

(Nguồn: Reuters)