Trên mạng Twitter, ông Ellwood viết: "Bất kỳ thiệt hại có chủ đích nào liên quan tới lò phản ứng hạt nhân của Ukraina với khả năng rò rỉ phóng xạ sẽ vi phạm Điều 5 của NATO".

Theo Điều 5 của Hiến chương NATO, một cuộc tấn công vào một trong những thành viên NATO sẽ được coi là cuộc tấn công vào cả liên minh quân sự này.

Khu phức hợp Zaporizhzhia, nhà máy hạt nhân lớn nhất châu Âu, đã liên tục bị nã đạn pháo trong những ngày qua. Moskva và Kiev đổ lỗi cho nhau gây ra các vụ tấn công vào khu vực nguy hiểm này.

Mối đe dọa đáng ngại đối với nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, lớn nhất châu Âu, đã được báo động và Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres kêu gọi ngừng ngay lập tức các hành vi thù địch và để các chuyên gia hạt nhân quốc tế tiếp cận.

Ông Guterres nói sau cuộc gặp ở Ukraina với Tổng thống Volodymyr Zelensky và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan: "Bất kỳ thiệt hại tiềm tàng nào đối với Zaporizhzhia đều là hành động tự sát".

Các quan chức Ukraina cho biết Điện Kremlin đứng sau các vụ nổ tại nhà máy nhằm tạo ra một "sự khiêu khích". Tổng thống Nga Vladimir Putin cáo buộc Ukraina pháo kích vào nhà máy và có nguy cơ xảy ra "một thảm họa quy mô lớn". Cả Nga và Ukraina đều cảnh báo rằng bên kia có thể tiến hành một cuộc tấn công "cờ giả" , một hoạt động được thiết kế để ngụy tạo quốc gia chịu trách nhiệm.

Tại khu vực xung quanh nhà máy, một số gia đình đã thu dọn tài sản và bắt đầu chạy trốn. Những người cha và người chồng, không thể rời khỏi xe buýt cùng gia đình, đã giúp xếp đồ đạc và vẫy tay chào những người thân yêu của họ trong nước mắt tạm biệt tại một bãi đậu xe ở thành phố Zaporizhzhia, 30 km về phía Đông Bắc.

Serhii Aroslanov, 46 tuổi, nói: "Đó là một quyết định khó khăn. Họ bỏ đi vì mối đe dọa đối với nhà máy". Ông nói với tờ Washington Post rằng họ dự định sẽ đến Đức. Nam giới từ 18 đến 60 tuổi bị cấm rời khỏi Ukraina trong trường hợp họ cần thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Nhà máy điện hạt nhân hiện nằm dưới sự kiểm soát của Nga nhưng do các nhân viên Ukraina vận hành. Các lực lượng Nga đã yêu cầu các công nhân tại nhà máy ở nhà vào thứ Sáu và hạn chế nhân sự tại khu phức hợp chỉ những người vận hành các đơn vị điện.

Các quan chức Ukraina cáo buộc các lực lượng Nga chuẩn bị ngắt kết nối nhà máy này khỏi lưới điện Ukraina, tước đi nguồn điện chính của nước này. "Rõ ràng điện từ Zaporizhzhia là điện của Ukraina, và nó cần thiết, đặc biệt là trong mùa đông, đối với người dân Ukraina. Và nguyên tắc này phải được tôn trọng đầy đủ", Guterres nói.

Các quan chức Mỹ đã theo dõi giao tranh trong khu vực với sự quan tâm lớn và đang theo dõi các báo cáo về thiệt hại đối với cơ sở, đặc biệt tập trung vào các đường dây điện, một quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ nói với các phóng viên hôm thứ Sáu. Hoa Kỳ đã kêu gọi Nga từ bỏ quyền kiểm soát và rút khỏi khu vực này để giảm bớt rủi ro hơn nữa.

Quan chức này cho biết: "Đánh nhau gần một nhà máy hạt nhân là rất nguy hiểm. Đó thực sự là đỉnh cao của sự vô trách nhiệm". Quan chức này nói với điều kiện giấu tên theo các quy tắc cơ bản do Lầu Năm Góc đặt ra.

Bộ Ngoại giao Nga đã bác bỏ đề xuất phi quân sự hóa khu vực xung quanh nhà máy Zaporizhzhia, nói rằng điều đó sẽ khiến cơ sở này "dễ bị tổn thương hơn". Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết: Sự hiện diện của quân đội Nga gần nhà máy là một "đảm bảo" sẽ không có sự tái diễn của thảm họa Chernobyl, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết hôm thứ Sáu.

Ông nói với tờ Rossiya-1 của Nga: "Sự liều lĩnh mà đối thủ của chúng ta đang chơi với vấn đề an toàn hạt nhân gây ra các mối đe dọa đối với địa điểm hạt nhân lớn nhất ở châu Âu, kéo theo những rủi ro tiềm tàng đối với một vùng lãnh thổ rộng lớn, không chỉ xung quanh nhà máy mà còn vượt xa biên giới Ukraina". 

Ryabkov cũng cảnh báo các bên về sự "bất cẩn" trong việc theo đuổi "các mục tiêu địa chính trị".

Tổng giám đốc Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Rafael Mariano Grossi, cảnh báo rằng bất kỳ sự leo thang nào nữa liên quan đến nhà máy sáu lò phản ứng có thể dẫn đến một vụ tai nạn hạt nhân nghiêm trọng với những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra đối với sức khỏe con người và môi trường ở Ukraina và các nơi khác.

Grossi cho biết: "Trong tình hình có nhiều biến động và mong manh này, điều quan trọng là không có hành động mới nào có thể gây nguy hiểm thêm cho sự an toàn và an ninh của một trong những nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới.

Các nỗ lực tổ chức chuyến thăm của các thành viên IAEA đã bị cản trở bởi những bất đồng về hậu cần và chính trị.

Các quan chức Nga đã đề xuất rằng các chuyên gia có thể đi qua Bán đảo Crimea do Nga kiểm soát, nhưng Ukraina, quốc gia tuyên bố bán đảo này là của riêng mình, đã gọi đó là hành vi vi phạm chủ quyền của mình và yêu cầu du khách đến thủ đô Kyiv.

Hôm thứ Sáu, chính phủ Nga cho biết ông Putin ủng hộ chuyến thăm của IAEA, nhưng không rõ ràng rằng điều đó sẽ xảy ra khi giao tranh tiếp tục diễn ra xung quanh nhà máy.

Phần lớn, Zaporizhzhia vào thứ Sáu trông giống như nó đã có trong nhiều tháng xung đột, vì hầu hết cư dân mệt mỏi vì chiến tranh vẫn ở lại bất chấp mối đe dọa.

Tuy nhiên, đối với một số gia đình, đây là lần thứ hai họ phải di dời. "Chúng tôi đã nghĩ về việc họ sẽ rời đi trong một tháng", Oleksander Soroka, 37 tuổi, nói về vợ và hai con của anh, những người đang lên xe buýt đến biên giới Ba Lan. 

Các nhân viên có trụ sở tại Enerhodar, thành phố do Nga quản lý có nhà máy, nói với The Post về nỗi kinh hoàng hàng ngày khi làm việc tại cơ sở hạt nhân. Họ cho biết trong bối cảnh tình hình an ninh ngày càng xấu đi, những công nhân quan trọng như kỹ sư và nhân viên vận hành đã chạy sang lãnh thổ do Ukraina nắm giữ trong những tuần gần đây, làm tăng thêm lo lắng về hoạt động của nhà máy.

Có rất ít cư dân của Enerhodar, một thị trấn với dân số khoảng 50.000 người trước chiến tranh, những người không có mối liên hệ nào đó với nhà máy.

Thành phố được xây dựng vào năm 1970 cho các gia đình công nhân ở nhà máy nhiệt điện than gần đó trên sông. Nhà máy hạt nhân có diện tích khoảng nửa dặm vuông và được bổ sung vào 10 năm sau đó.

Katya Lubitskaya, một cựu cư dân 33 tuổi của Enerhodar, cho biết cô rất lo sợ về sự an toàn của mẹ và bà, những người vẫn đang ở trong thành phố. "Kịch bản đáng sợ nhất là một cái gì đó giống như Chernobyl nhưng tồi tệ hơn", cô nói, đề cập đến thảm họa hạt nhân năm 1986.

Cô đã động viên người thân ra đi, nhưng khó lắm. Mọi người đã xếp hàng đợi hơn bốn ngày trên ô tô của họ trong cái nóng mùa hè khi pháo bay trên đầu. Cô nói: "Không dễ để tìm được một chiếc xe và một người lái xe".

Khi Ukraina và Nga cảnh báo về thảm họa hạt nhân hôm thứ Sáu, Lubitskaya cho biết cô đã lo lắng hơn nhưng cảm thấy bất lực. "Hiện tại, tôi không thể làm gì được", cô nói.

Chính quyền Biden hy vọng việc cung cấp viện trợ quân sự ổn định sẽ giúp xoay chuyển quỹ đạo cuộc chiến có lợi cho Ukraina ngay cả khi Nga đang đạt được những tiến bộ ngày càng tăng ở phía Đông của đất nước. Mỹ sẵn sàng gửi thêm khoản hỗ trợ an ninh trị giá 775 triệu USD cho các lực lượng Ukraina, đánh dấu hơn 10 tỷ USD viện trợ kể từ khi Tổng thống Biden nhậm chức, quan chức quốc phòng Mỹ cho biết.

Các mặt hàng mới do Hoa Kỳ cung cấp bao gồm máy bay không người lái ScanEagle sẽ cho phép lực lượng Ukraina xác định vị trí mục tiêu cho các đội pháo binh của họ và xe bọc thép chống nổ sẽ giúp quân đội mặt đất điều hướng các khu vực được khai thác. Quan chức này cho biết, những thứ đó và các mặt hàng khác sẽ giúp tăng tính di động khi Ukraina hướng tới các biện pháp phản công trong tương lai.

Các loại súng trường không giật Carl Gustaf mới được cung cấp và hệ thống chống vũ khí TOW cho thấy quân đội Ukraina cần tiến gần hơn đến đội hình của đối phương và phá hủy các phương tiện cũng như vị trí chiến đấu, một sự chuyển hướng từ cuộc chiến pháo binh tầm xa chủ yếu diễn ra ở miền đông đất nước.