Theo hai cuộc khảo sát gần đây, nhiều công ty nước ngoài đã bắt đầu hoặc đang xem xét chuyển một phần hoạt động của họ từ Trung Quốc sang các nước láng giềng như Việt Nam và Ấn Độ, trong một dấu hiệu mới nhất cho thấy chính sách cứng rắn "Zero-COVID" của Bắc Kinh đã làm tổn hại danh tiếng của đất nước trên toàn cầu như thế nào.

Tỷ lệ các công ty châu Âu đã chuyển một số hoạt động của họ từ Trung Quốc sang Việt Nam đã tăng lên 41% trong quý cuối cùng của năm 2022, tăng từ 13% trong quý III, Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam cho biết.

Theo SCMP, cuộc khảo sát của EuroCham được công bố vào ngày 12/1/2023, đã thăm dò ý kiến của hơn 200 công ty châu Âu và nhận thấy tỷ lệ không chuyển một phần hoạt động của họ từ nền kinh tế số 2 thế giới sang Việt Nam đã giảm từ 76% xuống 31% trong cùng kỳ.

Ông Alain Cany, Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam cho biết, các nhà đầu tư châu Âu tại Trung Quốc rõ ràng đang tìm kiếm các điều kiện đầu tư và kinh doanh ổn định hơn trong quý IV/2022.

"Nỗ lực không ngừng nhằm đa dạng hóa nguồn cung ứng và không trở nên phụ thuộc hoàn toàn vào một quốc gia đã thúc đẩy các nhà đầu tư châu Âu đầu tư vào Việt Nam, đặc biệt là sau đại dịch", ông Cany, đồng thời là Chủ tịch của Jardine Matheson Việt Nam, cho biết

"Trong khoảng 40 năm qua, Trung Quốc đã khẳng định mình là cường quốc sản xuất của thế giới. Xu hướng hiện tại của các doanh nghiệp châu Âu chuyển đến Việt Nam là rất đáng kể vì nó cho thấy một sự thay đổi rõ ràng trong câu chuyện này".

Trong một cuộc khảo sát riêng vào ngày 10/1 bởi nền tảng hậu cần container trực tuyến của Đức, Container xChange, 67% trong số 2.600 người được hỏi từ hơn 20 quốc gia cho biết họ đang xem xét các lựa chọn thay thế cho sản xuất và chế tạo sau các hạn chế về COVID-19 của Trung Quốc. Việt Nam và Ấn Độ được coi là những điểm đến hấp dẫn nhất.

Báo cáo kèm theo cho biết tầm quan trọng của Trung Quốc sẽ vẫn còn, nhưng khi năm tháng trôi qua, các công ty sản xuất và chế tạo sẽ đa dạng hóa và mở rộng hoạt động kinh doanh của họ.

Công ty hậu cần này cho biết: "Các công ty đang tìm kiếm các giải pháp thay thế tìm nguồn cung ứng sẽ không làm giảm vai trò quan trọng của Trung Quốc trong sản xuất toàn cầu vào năm 2023". "Chúng ta sẽ chứng kiến sự chuyển đổi dần dần từ các ngành công nghiệp chỉ dựa vào Trung Quốc về năng lực sản xuất và nhân lực lành nghề.

"Việt Nam và Ấn Độ sẽ vươn lên thành những trung tâm vận chuyển container hoạt động hiệu quả vào năm 2023 và thay đổi cách bố trí hiện có của ngành vận tải biển toàn cầu".

Kể từ khi từ bỏ quy định kiểm soát COVID, Trung Quốc đã nhiều lần cam kết ổn định chuỗi cung ứng và giải quyết các mối lo ngại của các nhà đầu tư nước ngoài , sau khi các biện pháp phong tỏa và hạn chế kiểm dịch đã cản trở niềm tin của doanh nghiệp.

Các cường quốc kinh tế lớn của Trung Quốc như tỉnh Quảng Đông đã và đang thực hiện các bước để củng cố chuỗi cung ứng và thu hút đầu tư nước ngoài mới trong năm nay.

Theo khảo sát của phòng châu Âu, tỷ lệ các công ty cho biết họ đã chuyển địa điểm hoạt động "một chút" hoặc "vừa phải" đều tăng 13%, trong khi những công ty cho biết họ đã chuyển hoạt động "đáng kể" tăng 2%.

Việc các doanh nghiệp châu Âu chuyển hoạt động từ Trung Quốc sang Việt Nam tăng đột biến bất chấp triển vọng ảm đạm của nền kinh tế Đông Nam Á.

Theo đánh giá của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu về môi trường kinh doanh của Việt Nam đã giảm xuống 48 điểm phần trăm trong quý cuối năm, ghi nhận mức giảm 14,2 điểm so với quý trước đó, và 25 điểm so với quý đầu tiên của năm 2022.

Mặc dù nền kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng tốt, dữ liệu này được đưa ra trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động do nhiều yếu tố bao gồm suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu, lãi suất tăng vọt, lạm phát kéo dài và niềm tin của người tiêu dùng bị tổn hại.

Với chỉ 27% số người được hỏi dự đoán sự ổn định hoặc cải thiện kinh tế cho quý I/2023, kết quả BCI cũng cho thấy sự lạc quan đã giảm sút. Trong quý vừa qua, số người dự đoán suy thoái kinh tế cũng tăng gấp đôi.

Giám đốc điều hành Decision Lab Thue Quist Thomasen nhận định quý IV/2022 cho thấy niềm tin vào môi trường kinh doanh đã có sự suy giảm, bắt đầu từ quý II, khi các chỉ số biến động toàn cầu, lạm phát và tăng trưởng chậm lại bắt đầu tác động đến tâm lý ở Việt Nam.

Quý IV đã chứng kiến sự biến động trong nước, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng và bất động sản, và điều này có thể đã ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư nước ngoài đến mức họ hiện đang hơi bi quan về môi trường kinh tế trong tương lai.

Tuy nhiên, không phải tất cả các lĩnh vực đều có chung quan điểm này, và các lĩnh vực phụ thuộc trực tiếp vào tiêu dùng địa phương nhìn chung có triển vọng tích cực hơn, ông cho biết thêm.

Báo cáo cho biết những người được hỏi thường đại diện cho ban lãnh đạo cao nhất của các công ty châu Âu và các công ty Việt Nam có mối quan hệ kinh doanh chặt chẽ với châu Âu, chẳng hạn như nhà cung cấp hoặc nhà phân phối.

(Tham khảo: SCMP)