Quy tắc tài khóa là gì? Những điều cần biết về quy tắc tài khóa

TRUNG HIẾU 19/10/2022 19:07

Quy tắc tài khóa là gì? Phân loại quy tắc tài khóa và vai trò của quy tắc tài khóa.

Quy tắc tài khóa là gì?

Qui tắc tài khoá có tên tiếng Anh là (Fiscal rules), được hiểu là chu kì trong khoảng thời gian 42 tháng, có hiệu lực cho báo cáo dự toán và quyết toán hàng năm của ngân sách nhà nước cũng như của các doanh nghiệp.

Phân loại quy tắc tài khóa

Các qui tắc tài khóa có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Trong đó, có một điểm khác biệt quan trọng giữa các qui tắc định lượng và các qui tắc hình thức.

* Các qui tắc hình thức

Xác định các thuộc tính và tương tác giữa các bên tham gia vào qui trình ngân sách với mục tiêu tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả của quản lí tài khóa.

Ví dụ, theo các qui tắc này, chính phủ có thể được yêu cầu phải tuyên bố và cam kết thực hiện một chiến lược chính sách tài khóa trong khoảng thời gian nhất định, đồng thời báo cáo và công bố các kết quả tài khóa định kì.

Do đó, bên cạnh việc nâng cao khả năng quản trị và tính minh bạch, các qui tắc hình thức có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc đạt được sự đồng thuận về các cải cách tài khóa.

* Quy tắc định lượng

Quy tắc định lượng dược phân ra làm 4 loại:

+ Các quy tắc về cán cân ngân sách: Các qui tắc này có thể được áp dụng cho cán cân tài khóa không điều chỉnh hoặc cán cân (cơ cấu) được điều chỉnh theo chu kì.

+ Các qui tắc về nợ hay các qui tắc bù đắp: được qui định như là mức giới hạn trần hệ số nợ trên GDP, thể hiện dưới dạng số tổng hoặc số ròng. Các qui tắc này cũng có thể đặt ra những giới hạn về vay mượn, ví dụ như trong vấn đề ngân hàng trung ương phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ.

+ Các qui tắc chi tiêu: định mức giới hạn trần cho tổng chi tiêu công hoặc một số hạng mục chi công cụ thể. Chúng thường được áp đặt cho mức độ, tỉ lệ tăng trưởng hoặc tỉ lệ phần trăm GDP.

+ Các qui tắc thu: các qui tắc này có thể được dùng để định mức giới hạn trần nhằm tránh hiện tượng gánh nặng thuế khóa quá mức hoặc giới hạn sàn để khuyến khích thu.

Vai trò của quy tắc tài khóa

+ Trong nền kinh tế vĩ mô, chính sách tài khóa được xem là công cụ được sử dụng để nhằm mục đích điều tiết nền kinh tế của chính phủ thông qua thuế và chính sách chi tiêu mua sắm.

+ Với điều kiện bình thường, chính sách tài khoá được sử dụng để nhằm tác động vào tăng trưởng kinh tế đất nước.

+ Tuy nhiên, tại thời điểm nền kinh tế có dấu hiệu suy thoái (hay phát triển quá mức mục tiêu), chính sách tài khóa lại trở thành công cụ được sử dụng để giúp đưa nền kinh tế về trạng thái cân bằng.

+ Về mặt ý thuyết, chính sách tài khóa còn được xem là một công cụ để nhằm mục đích khắc phục thất bại của thị trường. Bên cạnh đó còn giúp phân bổ các nguồn lực có hiệu quả thông qua việc thực thi chính sách chi tiêu của chính phủ và thuế.

(Nguồn: Tổng hợp)

Trở lại Chuyên mục