Vụ việc liên quan đến Miu Lê những ngày qua đang kéo theo một kiểu tranh luận rất quen trên mạng xã hội. Cứ hễ một nghệ sĩ dính ồn ào là y như rằng, bên cạnh những ý kiến chỉ trích sẽ xuất hiện một làn sóng cảm thông rất mạnh: nào là “showbiz áp lực lắm”, “người nổi tiếng cô đơn lắm”, rồi “dù sao đó cũng là một nghệ sĩ từng cống hiến rất nhiều”.

Ở dưới các bài đăng, không khó để bắt gặp những status kiểu: “Đừng vội phán xét người khác khi chưa biết họ đã trải qua chuyện gì”. Có người còn lôi hàng loạt nghệ sĩ từng vướng bê bối rồi comeback thành công ra làm “case study”, như để chứng minh rằng: Ai rồi cũng có lúc trượt ngã, quan trọng là cho họ cơ hội quay lại.

Nghe thì nhân văn đấy. Nhưng đọc nhiều lại thấy không ổn.

Những bình luận bày tỏ sự thương cảm với Miu Lê được đăng tải nhiều trên MXH

Cứ mỗi lần nghệ sĩ gặp chuyện là mạng xã hội lại tự động bước vào một quy trình quen thuộc: Sự việc nổ ra, công chúng tranh cãi, fan kêu gọi “hãy tử tế”, rồi bắt đầu đào sâu vào áp lực tâm lý, tuổi thơ tổn thương, sự cô độc sau ánh hào quang… như thể chỉ cần kể đủ nhiều nỗi đau thì cái sai hiện tại sẽ bớt sai đi phần nào.

Nhiều bình luận bênh vực Miu Lê cũng đi theo hướng đó:

“Nghệ sĩ sống trong môi trường quá áp lực, quá cô đơn nên đôi khi trượt ngã là điều có thể hiểu được”.

“Việc làm của cô ấy cũng chẳng ảnh hưởng đến ai, có sai thì chỉ sai với bản thân”.

“Dù sao Miu Lê cũng đã tạo nên tuổi thơ đẹp của nhiều người mà? Đâu phải vì thế mà phủi bỏ hết công sức của cô ấy?”.

“Mong Miu Lê yêu lấy chính mình và vượt qua thử thách này rồi trở lại rạng ngời nhé”.

Vấn đề là, không ai phủ nhận showbiz áp lực. Nhưng cũng phải nhìn thẳng là chính môi trường ấy mang lại cho nghệ sĩ rất nhiều thứ mà người bình thường khó có được: Tiền bạc, danh tiếng, cơ hội, sức ảnh hưởng và cả khả năng “làm gì cũng dễ được chú ý hơn”.

Một người bình thường muốn xây dựng tên tuổi có khi phải mất cả chục năm, tự đi từng mối quan hệ, tự chứng minh năng lực từng chút một. Trong khi người nổi tiếng chỉ cần xuất hiện trong một chương trình, đăng một bài viết hay livestream vài phút cũng đủ tạo ra lượng chú ý mà người khác cố mãi chưa chắc có được. Một thương hiệu mới hợp tác với nghệ sĩ gần như mặc định sẽ có độ nhận diện nhanh hơn, một dự án cá nhân cũng dễ được truyền thông và công chúng quan tâm hơn. Đó là lợi thế rất thật của sự nổi tiếng, không cần phải né tránh hay giả vờ như nó không tồn tại.

Thế nên hơi khó hiểu khi mỗi lần nghệ sĩ gặp chuyện, người ta chỉ nói về mặt tối của hào quang mà quên mất họ cũng đang là nhóm nhận được quá nhiều ưu ái trong xã hội này.

Quan trọng hơn, áp lực đâu phải chuyện riêng của người nổi tiếng.

Người bán hàng ngoài chợ dậy từ 3 giờ sáng. Công nhân tăng ca liên tục. Nhân viên văn phòng stress vì KPI. Người làm mẹ đơn thân lo từng đồng tiền học cho con. Ai sống cũng có một kiểu mệt riêng cả. Chỉ khác là phần lớn họ không có hàng trăm nghìn người theo dõi để kể nỗi buồn của mình ra rồi nhận lại sự an ủi.

Bởi vậy, việc cứ liên tục dùng “áp lực”, “cô đơn”, “mất phương hướng” như một lớp đệm cho mọi sai phạm rất dễ tạo ra một tâm lý nguy hiểm: Bình thường hoá cái sai chỉ vì người sai là người nổi tiếng.

Sự tiếc nuối là dễ hiểu, nhưng tiếc không có nghĩa là xoá nhoà đúng sai. Một nghệ sĩ từng mang lại ký ức đẹp cho khán giả không đồng nghĩa với việc mọi hành động sau đó đều nên được bỏ qua. Công sức trong quá khứ không thể trở thành “thẻ miễn trách nhiệm” cho hiện tại.

Ngược lại, việc coi mọi chỉ trích là “dẫm đạp”, còn mọi lời động viên đều mặc định đúng đắn mới là điều đáng nói. Công chúng hoàn toàn có quyền thất vọng khi một người có sức ảnh hưởng đi chệch khỏi chuẩn mực cơ bản. Nổi tiếng vốn dĩ không chỉ đi kèm đặc quyền, mà còn đi kèm trách nhiệm.

Tất nhiên, cũng chẳng cần phải biến cú ngã của ai thành một cuộc hội đồng để hả hê. Không ai sống mà chưa từng sai. Nhưng giữa một bên là công kích quá đà và một bên là bênh vực bất chấp, có lẽ điều cần nhất lúc này vẫn là sự tỉnh táo.

Miu Lê sai thì phải nhìn nhận là sai. Còn sai đến đâu, trách nhiệm thế nào, câu trả lời cuối cùng vẫn nên để pháp luật phán quyết. Người ta có thể tiếc nuối cho một nghệ sĩ từng được yêu mến, có thể thất vọng vì một hình ảnh đẹp bị rạn vỡ, thậm chí vẫn có thể hy vọng rằng sau cú ngã này, người mắc lỗi đủ bản lĩnh để đối diện, sửa sai và làm lại cuộc đời.

Nhưng trước cả câu chuyện comeback hay “cơ hội thứ hai”, điều cần thiết nhất vẫn là gọi đúng tên sự việc ở hiện tại.

Bởi nếu ngay cả một hành vi liên quan đến ma túy hay chất cấm cũng được làm mềm đi chỉ bằng những cụm từ như “áp lực”, “cô đơn”, “trượt ngã ai chẳng có”, thì ranh giới đúng - sai sẽ dần trở nên rất mơ hồ. Sự cảm thông, nếu có, nên dành cho hành trình ai đó đối diện hậu quả và thay đổi sau sai lầm, chứ không phải để biến cái sai thành điều có thể dễ dàng bỏ qua chỉ vì người mắc lỗi là người nổi tiếng.