Chuyến thăm của bà Nancy Pelosi vào tuần trước đến Đài Loan đã khiến Trung Quốc tức giận và đáp trả bằng các vụ phóng thử tên lửa đạn đạo lần đầu tiên quanh hòn đảo và cắt đứt các liên kết liên lạc với Mỹ.

Theo một người am hiểu vấn đề, khoảng 10 tàu chiến của Trung Quốc và Đài Loan đã đi gần eo biển Đài Loan, với một số tàu Trung Quốc băng qua đường trung tuyến, một vùng đệm không chính thức ngăn cách hai bên.

Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết trong một thông cáo, nhiều tàu quân sự, máy bay và máy bay không người lái của Trung Quốc đang mô phỏng các cuộc tấn công vào hòn đảo. Cơ quan này cho biết Đài Loan đã đưa máy bay và tàu để phản ứng "một cách thích hợp".

Người này cho biết, khi các lực lượng Trung Quốc "ép" phòng tuyến như họ đã làm vào hôm thứ Bảy, phía Đài Loan sẽ theo dõi sát sao và, nếu có thể, phủ nhận khả năng vượt qua của Trung Quốc.

"Hai bên đang thể hiện sự kiềm chế", người này nói, mô tả các cuộc diễn tập trên biển là "mèo vờn chuột". "Một bên cố gắng vượt qua, còn bên kia cản đường và buộc họ vào vị trí bất lợi hơn và cuối cùng quay về".

Đài Loan cho biết tên lửa chống hạm trên bờ và tên lửa đất đối không Patriot của họ đã ở chế độ chờ.

Các cuộc tập trận của Trung Quốc, tập trung vào sáu địa điểm xung quanh hòn đảo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền, bắt đầu vào thứ Năm và dự kiến kéo dài đến trưa Chủ nhật, Tân Hoa xã đưa tin vào tuần trước.

Quân đội Trung Quốc hôm thứ Bảy cho biết các cuộc tập trận chung trên biển và trên không ở phía Bắc, Tây Nam và Đông của Đài Loan, tập trung vào khả năng tấn công trên bộ và trên biển.

Hoa Kỳ gọi các cuộc tập trận là một sự leo thang. "Những hoạt động này là một bước leo thang đáng kể trong nỗ lực thay đổi hiện trạng của Trung Quốc. Họ khiêu khích, làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm", người phát ngôn Nhà Trắng cho biết.

"Họ cũng mâu thuẫn với mục tiêu lâu dài của chúng tôi là duy trì hòa bình và ổn định trên eo biển Đài Loan, đó là điều mà thế giới mong đợi".

'Phá vỡ hòa bình'

Trung Quốc nói rằng quan hệ của họ với Đài Loan là một vấn đề nội bộ và họ có quyền đưa hòn đảo này vào tầm kiểm soát của mình bằng vũ lực nếu cần thiết. Đài Loan bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc nói rằng chỉ người dân Đài Loan mới có thể quyết định tương lai của họ.

Trung Quốc cũng đã cảnh báo Hoa Kỳ không nên "hành động hấp tấp" và tạo ra một cuộc khủng hoảng lớn hơn.

Đề cập đến phản ứng đối với chuyến thăm của bà Pelosi, tờ Nhân dân Nhật báo của Đảng Cộng sản Trung Quốc cho biết Trung Quốc đã áp dụng "các biện pháp chứng tỏ đầy đủ rằng Trung Quốc hoàn toàn quyết tâm và có khả năng bảo vệ sự thống nhất quốc gia và bảo vệ ... chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ".

Một lãnh đạo Đài Loan nói với các phóng viên rằng Trung Quốc đã "ngạo mạn" sử dụng hành động quân sự để phá vỡ hòa bình. 

Bộ Quốc phòng Đài Loan hôm thứ Bảy cho biết các lực lượng của họ đã điều máy bay phản lực để cảnh báo 20 máy bay Trung Quốc, trong đó có 14 chiếc đã băng qua đường trung tuyến. Bộ này cũng phát hiện 14 tàu Trung Quốc đang tiến hành hoạt động xung quanh eo biển Đài Loan.

Bộ đã công bố một bức ảnh cho thấy các thủy thủ Đài Loan đang theo dõi sát sao một tàu Trung Quốc gần đó.

Các lực lượng của Đài Loan hôm thứ Sáu đã bắn pháo sáng để cảnh báo các máy bay không người lái bay qua đảo Kim Môn và máy bay không xác định bay trên đảo Matsu của hòn đảo này. Cả hai nhóm đảo này đều nằm sát bờ biển của Trung Quốc.

'Thế giới phải đối mặt với sự lựa chọn'

Là một phần trong phản ứng đối với chuyến thăm của Pelosi, Trung Quốc đã ngừng liên lạc thông qua nhiều kênh khác nhau với Mỹ, bao gồm quân sự và về biến đổi khí hậu.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cáo buộc Trung Quốc thực hiện các bước "vô trách nhiệm" và không ưu tiên giải pháp hòa bình theo hướng sử dụng vũ lực.

Pelosi, một nhà chỉ trích Trung Quốc lâu năm và là đồng minh chính trị của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã đến Đài Loan vào tuần trước trong chuyến thăm cấp cao nhất tới hòn đảo của một quan chức Mỹ trong nhiều thập kỷ, bất chấp những cảnh báo của Trung Quốc. Bà nói rằng chuyến thăm của bà cho thấy cam kết vững chắc của Hoa Kỳ trong việc hỗ trợ Đài Loan.

Bà nhấn mạnh rằng chuyến đi "không phải là để thay đổi hiện trạng ở Đài Loan hoặc khu vực".

Đài Loan tự trị kể từ năm 1949, khi những người cộng sản của Mao Trạch Đông nắm quyền ở Bắc Kinh sau khi đánh bại những người theo chủ nghĩa dân tộc Quốc dân đảng của Tưởng Giới Thạch trong một cuộc nội chiến, khiến họ phải rút lui về hòn đảo này.

Phát biểu trong chuyến thăm Philippines, ông Blinken cho biết Hoa Kỳ đã nghe thấy mối quan ngại từ các đồng minh về hành động mà ông gọi là hành động gây bất ổn và nguy hiểm của Trung Quốc nhưng Washington đã tìm cách tránh làm tình hình leo thang.

Ông cho rằng việc Trung Quốc ngừng đối thoại song phương trong 8 lĩnh vực chính là động thái sẽ trừng phạt thế giới. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, Vương Nghị, hôm thứ Sáu đã cáo buộc Blinken phát tán "thông tin sai lệch".

(Nguồn: CNBC)