Khi đã sống đủ lâu, trải qua bao năm tháng thăng trầm, người ta càng ngày càng thấm thía cái gọi là nghệ thuật của lời nói. Đặc biệt là dịp Tết, khi đi thăm họ hàng, cả gia đình sum vầy - vốn là thời khắc ấm áp nhất trong năm.

Người xưa có câu: “Một lời nói hay làm ấm 3 đông, mội lời ác ý làm lạnh cả tháng 6”. Câu nói ấy được lưu truyền hẳn có lý do của nó. Tết là để cầu hòa khí sinh tài, vui vẻ đồng hành. Thế nhưng nhiều khi chỉ vì buột miệng, một câu nói vô tình lại làm tổn thương tình thân. Đến khi hối hận thì cũng đã muộn, chẳng thể vãn hồi.

Khi gặp họ hàng, đa phần mọi người đều thể hiện sự nhiệt tình, muốn hỏi han, trò chuyện. Sự chân thành ấy không sai nhưng nói chuyện cũng cần chừng mực. Có những điều dù nghĩ trong lòng cũng không nên tùy tiện nói ra. Vì vậy dịp Tết đi thăm họ hàng, có 5 câu tuyệt đối đừng nói bừa, nên ghi nhớ để vừa tránh mất lòng người khác, vừa khiến bản thân nhẹ nhõm hơn.

(Tranh minh họa)

Đầu tiên là hỏi thẳng thu nhập: “Mỗi tháng anh/ chị/ bạn/ con/ cháu kiếm được bao nhiêu tiền?”.

Thu nhập vốn là chuyện riêng tư. Người xưa dạy: “Mỗi người tự quét tuyết trước cửa nhà mình, đừng lo sương trên mái nhà người khác”. Mỗi người có hoàn cảnh khác nhau, mức thu nhập cũng khác nhau. Có người làm ăn thuận lợi, thu nhập cao nhưng không muốn khoe khoang; có người còn chật vật, thu nhập ít ỏi, lại càng ngại bị nhắc tới.

Một câu hỏi tưởng như quan tâm, thực chất lại chạm vào điều riêng tư, thậm chí khơi lại nỗi khó xử. Người thu nhập cao có thể nghĩ bạn đang so bì; người thu nhập thấp sẽ thấy ngại ngùng, tự ti. Lâu dần, giữa họ hàng sẽ nảy sinh khoảng cách. Sự quan tâm ấy vô tình trở thành con dao làm tổn thương tình cảm.

Câu thứ hai dễ gây khó chịu là thúc ép chuyện kết hôn, sinh con: “Sao vẫn chưa lấy chồng/ vợ?”, “Bao giờ sinh em bé?”,... 

Là người lớn, ai cũng mong con cháu yên bề gia thất. Mong muốn ấy hoàn toàn dễ hiểu nhưng hôn nhân và sinh con vốn là chuyện riêng của mỗi người. Có người đang tập trung cho sự nghiệp; có người áp lực kinh tế chưa dám sinh con; có người có kế hoạch riêng cho cuộc đời mình. Thúc ép quá mức chỉ khiến ta trở nên tò mò quá đà, còn người trẻ thì cảm thấy không được thấu hiểu. “Điều mình không muốn, đừng làm cho người khác” - thử đặt mình vào vị trí họ, bị hỏi đi hỏi lại chuyện nhạy cảm, hẳn cũng chẳng dễ chịu gì. Hà tất vì một câu hỏi mà làm mất không khí vui vẻ?

Gia đình là điểm tựa và cũng là thể diện của chúng ta và chuyện xấu trong nhà không nên phô ra ngoài - những điều này chưa bao giờ sai. Thế nhưng có người mỗi dịp Tết lại thích than phiền về người nhà: “Chồng/ con tôi thật chẳng ra sao”.

Tưởng chỉ là vài câu than thở, nhưng thực chất là đem mâu thuẫn gia đình ra trước mặt người ngoài. Lúc ta buông lời chê trách, không chỉ đánh mất thể diện của chính mình mà còn làm tổn thương người thân. Lời nói ấy qua miệng người khác có thể bị thêm thắt, trở thành đề tài bàn tán sau bữa cơm. Đến khi nhận ra thì hình ảnh đã xấu đi, hối hận cũng không kịp.

Tết là dịp đoàn tụ, nhưng có người lại nhân cơ hội khoe khoang, so bì như “Nhà tôi có nhà to, xe đẹp, con cái giỏi giang hơn người”.

Phô trương quá mức chỉ khiến người khác ghen tị hoặc khó chịu. Họ hàng nên giúp đỡ, bình đẳng với nhau. Một khi nảy sinh tâm lý hơn thua, tình cảm sẽ biến chất. Khoe nhà to xe đẹp có thể khiến người khác tự ti; khoe con giỏi có thể làm phụ huynh khác chạnh lòng. Chỉ vì thỏa mãn cái tôi nhất thời mà đánh mất tình thân thì thật không đáng.

Câu cuối cùng, cũng là câu dễ làm mất hứng nhất, là than thở ủ rũ: “Năm nay xui xẻo quá, làm gì cũng không thuận”. Tết nên là dịp nói lời may mắn vì ai cũng mong một khởi đầu suôn sẻ. Lời lẽ tiêu cực không chỉ làm giảm không khí vui vẻ mà còn khiến bản thân trở nên nặng nề.

Cuộc đời làm sao tránh khỏi thăng trầm? Buồn bã hay khó khăn cũng không nên đem ra nói mãi trong lúc sum họp. Thêm một lời chúc tốt lành sẽ khiến người khác vui hơn, chính mình cũng thấy nhẹ lòng hơn. Vậy tại sao không chọn nói điều tích cực?

Tết đi thăm họ hàng không phải để khoe khoang, chỉ trích hay than phiền mà là để sum vầy, sẻ chia và sưởi ấm lòng nhau. Nói năng chừng mực, đối đãi bằng sự ấm áp, tình cảm giữa họ hàng mới bền lâu. Vì vậy đừng quên dịp Tết, giữ chừng mực trong lời nói không thúc ép, không so bì, không than trách.

(Nguồn: Sohu)