Ảnh minh họa: ITN

Theo Kế hoạch, việc triển khai đồng bộ các hệ giá trị không chỉ dừng ở tuyên truyền hay vận động mà được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt của cả hệ thống chính trị. Mục tiêu là thiết lập cơ chế triển khai thống nhất từ trung ương đến cơ sở, gắn việc hoàn thiện thể chế với thực hành các giá trị trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Chính phủ đặt yêu cầu đưa các hệ giá trị thấm sâu vào đời sống, phát huy vai trò của văn hóa, gia đình và con người Việt Nam trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Đồng thời, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, chủ động ngăn chặn sự xuống cấp về đạo đức, lối sống; phát huy sức mạnh nội sinh và bản sắc văn hóa dân tộc gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa.

Để đạt mục tiêu đó, Kế hoạch yêu cầu các bộ, ngành và địa phương cụ thể hóa các hệ giá trị thành tiêu chí, chuẩn mực phù hợp với từng lĩnh vực, từng nhóm đối tượng và có thể đánh giá kết quả thực hiện. Các tiêu chí này sẽ được lồng ghép vào chiến lược, chương trình và kế hoạch phát triển của từng ngành, từng địa phương, đồng thời không làm phát sinh thêm bộ máy hoặc thủ tục hành chính.

Bốn hệ giá trị làm nền tảng phát triển

Lần đầu tiên, nội hàm của bốn hệ giá trị được xác định và triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước.

Trong đó, hệ giá trị quốc gia gồm các giá trị cốt lõi: hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và hạnh phúc. Đây là những giá trị định hướng lý tưởng, mục tiêu và khát vọng phát triển đất nước, đồng thời bồi đắp lòng yêu nước, ý thức công dân, tinh thần đoàn kết, tự lực, tự cường và trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hệ giá trị văn hóa với các giá trị dân tộc, dân chủ, nhân văn và khoa học được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, góp phần hình thành lối sống văn minh, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Đối với hệ giá trị gia đình, Kế hoạch nhấn mạnh các giá trị ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh. Gia đình được xác định là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách, vun đắp tình yêu thương, sự sẻ chia, bình đẳng, trách nhiệm và gắn kết giữa các thế hệ.

Trong khi đó, chuẩn mực con người Việt Nam được xây dựng trên các phẩm chất: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo, cùng khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến. Đây là sự kết tinh của các hệ giá trị quốc gia, văn hóa và gia đình, đồng thời là mục tiêu hướng tới trong quá trình phát triển con người thời kỳ mới.

Theo Kế hoạch, bốn hệ giá trị có mối quan hệ chặt chẽ và tác động qua lại. Con người vừa là chủ thể thực hành, lan tỏa các giá trị, vừa là mục tiêu của sự phát triển. Gia đình là nơi hình thành nhân cách; văn hóa tạo môi trường để các giá trị được nuôi dưỡng và phát huy; còn hệ giá trị quốc gia giữ vai trò định hướng mục tiêu và khát vọng phát triển.

Triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực

Để các hệ giá trị đi vào cuộc sống, Chính phủ đề ra sáu nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.

Trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa và con người, đồng thời xây dựng các chuẩn mực ứng xử phù hợp với từng ngành, nghề và nhóm đối tượng. Quá trình xây dựng chính sách cũng phải xem xét tác động đối với các hệ giá trị, bảo đảm phát triển kinh tế gắn với phát triển văn hóa.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông và giáo dục được xác định là giải pháp then chốt. Các bộ, ngành sẽ đẩy mạnh tuyên truyền về nội hàm, ý nghĩa và yêu cầu thực hành các hệ giá trị; đổi mới phương thức truyền thông; lồng ghép nội dung giáo dục vào chương trình học các cấp; tăng cường giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và văn hóa ứng xử trong gia đình, nhà trường, công sở và cộng đồng.

Nhiều chương trình chuyên đề cũng sẽ được triển khai như Chương trình truyền thông "Gia đình Việt" giai đoạn 2026-2035, Chương trình "An ninh văn hóa không gian mạng", cùng các hoạt động quảng bá hệ giá trị thông qua các cơ quan báo chí, hoạt động ngoại giao và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Một nhóm giải pháp quan trọng khác là đưa các hệ giá trị vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Kế hoạch yêu cầu gắn các giá trị với xây dựng văn hóa học tập, văn hóa doanh nghiệp, văn hóa công sở, văn hóa số, xây dựng nông thôn mới và phát triển thương hiệu quốc gia.

Gia đình được xác định là nền tảng hình thành nhân cách; nhà trường là nơi giáo dục; xã hội là môi trường thực hành các giá trị. Việc phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội được coi là yếu tố quyết định để hình thành thế hệ công dân có trách nhiệm, sáng tạo và thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế.

Khoa học, công nghệ hỗ trợ lan tỏa các giá trị

Một điểm mới của Kế hoạch là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quá trình triển khai các hệ giá trị.

Theo đó, các cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu chuẩn hóa nội hàm của từng hệ giá trị, xây dựng bộ tiêu chí theo dõi, đánh giá và dự báo xu hướng biến đổi. Đồng thời, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo và công nghệ số để xây dựng các chương trình giáo dục trải nghiệm, số hóa tư liệu văn hóa và hình thành cơ sở dữ liệu về các hệ giá trị phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển hệ thống dữ liệu, bảng điều khiển (dashboard) theo dõi việc thực hiện tại các bộ, ngành và địa phương, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị và đánh giá kết quả triển khai.

Song song với đó, hoạt động hợp tác quốc tế sẽ được tăng cường thông qua ngoại giao văn hóa, trao đổi học thuật, quảng bá hình ảnh con người và văn hóa Việt Nam, đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới để làm phong phú nội hàm các hệ giá trị.

Hoàn thành kế hoạch trước quý IV/2026

Theo Kế hoạch, các bộ, ngành và địa phương phải ban hành kế hoạch triển khai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của mình trước quý IV/2026. Giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung xây dựng và thí điểm các mô hình thực hành hiệu quả, sau đó đánh giá, hoàn thiện để nhân rộng trong giai đoạn 2031-2035.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì, hướng dẫn, đôn đốc và tổng hợp kết quả thực hiện; định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/12 hằng năm. Bộ Tài chính có trách nhiệm bố trí kinh phí theo quy định, trong khi các địa phương chủ động huy động nguồn lực xã hội hóa và lồng ghép Kế hoạch với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Việc triển khai Kế hoạch sẽ được kiểm tra, giám sát thường xuyên; sơ kết vào năm 2030, tổng kết vào năm 2035, đồng thời tổ chức vinh danh, khen thưởng các tập thể, cá nhân có mô hình, sáng kiến hiệu quả trong thực hành các hệ giá trị.

Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, việc triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam nhằm xây dựng nền tảng giá trị chung cho xã hội, phát huy sức mạnh văn hóa và con người Việt Nam, tạo cơ sở cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.