Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân yêu cầu xây dựng các trung tâm nghiên cứu xuất sắc về AI

Xây dựng các trung tâm nghiên cứu xuất sắc về AI

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân cho biết Bộ đang triển khai hai nhiệm vụ lớn gồm: xây dựng đại học tinh hoa, các trung tâm xuất sắc và thúc đẩy ứng dụng, nghiên cứu ứng dụng AI trong giáo dục đại học.

Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức hội thảo có cùng nội dung cho khối trường đào tạo giáo viên nhằm thúc đẩy việc đào tạo gắn với AI. Hội thảo tiếp theo này tập trung thúc đẩy ứng dụng AI trong các ngành khoa học xã hội, kinh tế, quản lý, luật, khoa học sức khỏe và giáo dục. “Đây đều là những lĩnh vực có số lượng người học lớn, giữ vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước” Thứ trưởng nói.

Ông Lê Quân cho rằng các chương trình đào tạo cần được thiết kế theo hướng mở, tăng khả năng thích ứng cho người học, gắn sát hơn với thị trường lao động. Hiện trí tuệ nhân tạp đang làm thay đổi mạnh phương thức đào tạo cũng như yêu cầu về nguồn nhân lực, nên AI không nên chỉ được giảng dạy như một môn học riêng mà cần được tích hợp vào từng ngành, từng chương trình đào tạo.Việc tích hợp AI vào chương trình đào tạo sẽ giúp sinh viên có khả năng thích ứng tốt hơn với sự thay đổi của công nghệ, biết sử dụng, làm chủ và từng bước sáng tạo công nghệ trong quá trình học tập và làm việc.

Thứ trưởng Lê Quân đề nghị các trường đại học, đặc biệt là các trường đầu ngành, chủ động xây dựng các trung tâm nghiên cứu xuất sắc về AI gắn với lĩnh vực thế mạnh của mình.

Đề cập vấn đề, tái cấu trúc chương trình đào tạo, Thứ trưởng Lê Quân cho rằng mục tiêu của giáo dục đại học là đào tạo những con người biết sử dụng và làm chủ công nghệ, có tư duy giải quyết vấn đề và khả năng sáng tạo, thay vì chỉ khai thác AI để tìm kiếm câu trả lời.

AI đang tạo ra những thay đổi lớn trong việc xây dựng học liệu, thiết kế bài giảng và tổ chức các hoạt động học tập. Điều này đòi hỏi giảng viên phải chuyển từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực người học, thiết kế các hoạt động học tập gắn với chuẩn đầu ra của môn học và chương trình đào tạo.

“Sau hội thảo, các cơ sở giáo dục đại học cần xây dựng kế hoạch ứng dụng AI trong 5 năm tới, báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo để tổng hợp và triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống” – Thứ trưởng nhấn mạnh.

Chia sẻ từ thực tiễn

Tại hội thảo trên, các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các cơ sở giáo dục đại học cũng chia sẻ nhiều mô hình, kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học đối với khối ngành khoa học xã hội.

PGS.TS Đỗ Văn Hùng, Trưởng khoa Quản trị thông tin, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) tham luận tại hội thảo.

PGS.TS Đỗ Văn Hùng – Trưởng khoa Quản trị thông tin, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ, tại một số tổ chức nghiên cứu, số lượng bài báo gửi công bố tăng khoảng 42%. Ước tính, khoảng 13-14% nội dung trong các bài báo khoa học xã hội và nhân văn được tạo bởi AI. Dù khoảng 70% tạp chí đã ban hành chính sách liên quan đến AI, chỉ 0,1% bài báo công khai tuyên bố sử dụng công nghệ này.

PGS.TS Đỗ Văn Hùng đề xuất khung năng lực 4 lớp đối với nhà nghiên cứu trong kỷ nguyên AI, gồm: năng lực sử dụng – vận hành công cụ; năng lực kiểm chứng – đánh giá kết quả AI; năng lực phương pháp – tích hợp AI một cách hợp lệ; và năng lực đạo đức.

Và để AI được ứng dụng hiệu quả trong nghiên cứu, các trường đại học cần ban hành hướng dẫn sử dụng, xây dựng hệ thống AI nội bộ an toàn, đào tạo năng lực AI cho giảng viên, sinh viên; đồng thời chuyển từ cách tiếp cận kiểm soát sang đánh giá chất lượng quá trình sử dụng AI.

ThS. Đặng Thái Thịnh - Phó Trưởng ban Quản lý hạ tầng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) cho biết nhà trường đã phát triển hệ thống Notebook UEH trên cơ sở kết hợp các mô hình AI tạo sinh với dữ liệu do trường tự xây dựng và quản lý. Mô hình này cho phép khai thác hiệu quả năng lực của AI, đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu, chủ động về công nghệ và có thể triển khai rộng rãi cho giảng viên, sinh viên và công tác quản lý của trường.

 Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các cơ sở giáo dục đại học cần triển khai AI theo lộ trình phù hợp, từ trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng AI cho giảng viên và người học đến đẩy mạnh ứng dụng AI trong dạy học, nghiên cứu, tái cấu trúc chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có khả năng sáng tạo và làm chủ công nghệ.