Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư, thay thế quy định hiện hành với nhiều điểm mới đáng chú ý.

Theo dự thảo, người đứng đầu các đại học, trường đại học quyết định thành lập hội đồng đánh giá ứng viên giáo sư, phó giáo sư theo ngành, nhóm ngành hoặc theo vị trí chức danh cần tuyển chọn. Mỗi năm, các trường có thể tổ chức nhiều đợt tuyển chọn.

Bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư theo hạn mức của từng nhóm ngành

Theo đó, các chức danh được bổ nhiệm gắn với vị trí giảng viên cơ hữu, đồng cơ hữu, thỉnh giảng và hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu. Thời hạn bổ nhiệm gắn với vị trí việc làm hoặc hợp đồng.

Về số lượng giáo sư, phó giáo sư tối đa của từng nhóm ngành dự kiến được xác định căn cứ vào đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ, nguồn thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cùng quy mô đào tạo tiến sĩ. Hạn mức giữa các trường có thể khác nhau, tùy điều kiện và năng lực thực tế. Số giáo sư tối đa không vượt quá 25% số phó giáo sư của nhóm ngành.

Dự thảo thông tư đưa ra các  tiêu chí, tiêu chuẩn tối thiểu. Cơ sở đào tạo có thể đặt ra yêu cầu cao hơn, nhưng không được lược bỏ tiêu chuẩn, tiêu chí hoặc thay đổi, bổ sung các trường hợp thay thế thành tích ngoài quy định.

Cơ sở quy định thang đánh giá, mô tả các mức đánh giá, phương pháp chấm điểm, mức điểm tối thiểu của từng tiêu chuẩn, tổng hợp điểm và xếp hạng phải phù hợp với ngành, chức danh và nhiệm vụ của vị trí việc làm.

Không đạt yêu cầu tối thiểu sẽ không được xếp hạng

Dự thảo thiết kế việc đánh giá ứng viên theo ba nhóm năng lực gồm kết quả giảng dạy và đào tạo, nghiên cứu, tạo ra tri thức và uy tín khoa học, phát triển đội ngũ và phục vụ cộng đồng.

Theo đó, các yêu cầu tối thiểu được xem xét trước. Ứng viên không đáp ứng yêu cầu ở bước này sẽ không được tiếp tục xếp hạng, dù có thể đạt điểm cao ở những tiêu chí khác.

Để được xếp hạng, ứng viên phải đáp ứng các yêu cầu tối thiểu và được ít nhất hai phần ba số người đánh giá đủ điều kiện xác định là đạt các tiêu chí năng lực.

Dự thảo cũng nêu việc từng được bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc từng đạt chức danh tương đương không mặc nhiên bảo đảm điểm số hay thứ hạng trong đợt tuyển chọn mới.

Tính giờ giảng thực tế, yêu cầu hướng dẫn sau đại học

Dự thảo quy định ứng viên phó giáo sư phải có 3 năm giảng dạy trực tiếp, mỗi năm ít nhất 180 giờ, hoặc 6 năm, mỗi năm ít nhất 90 giờ. Mức yêu cầu đối với ứng viên giáo sư bằng một nửa mức của phó giáo sư. Trong ít nhất 3 năm, ứng viên phải trực tiếp giảng dạy một học phần sau đại học.

Giờ giảng được tính là giờ giảng dạy trực tiếp trong chương trình đào tạo trình độ đại học trở lên. Dự thảo không quy đổi giờ giảng theo hệ số. Một số hoạt động như thực tập, hướng dẫn hoặc công việc quản lý không được tính vào định mức nếu không thuộc phạm vi quy định.

Về hướng dẫn sau đại học, ứng viên phó giáo sư cần có ít nhất một nghiên cứu sinh hoặc hai học viên cao học đã tốt nghiệp, hoặc đủ điều kiện tốt nghiệp. Ứng viên giáo sư cần có ít nhất hai nghiên cứu sinh đã tốt nghiệp hoặc đủ điều kiện tốt nghiệp.

Ứng viên phải có khả năng sử dụng ngoại ngữ trong hoạt động chuyên môn, có khả năng sử dụng tiếng Anh để giảng dạy, trình bày, trao đổi, phản biện và công bố kết quả nghiên cứu.

Đối với các khối ngành III, IV, V được sử dụng tiếng Nga, Pháp, Trung hoặc Đức thay cho tiếng Anh nhưng phải có khả năng giao tiếp cơ bản bằng tiếng Anh.

Việc đáp ứng yêu cầu về năng lực ngoại ngữ được minh chứng bằng các văn bằng, chứng chỉ hoặc sản phẩm chuyên môn phù hợp theo quy định.

Yêu cầu chung với ứng viên là người đăng ký xét công nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư phải không thuộc các trường hợp vi phạm liêm chính học thuật của cơ quan có thẩm quyền trong 5 năm trước ngày hết hạn nộp hồ sơ, không thuộc diện đang thi hành kỷ luật từ mức khiển trách trở lên.

Bên cạnh đó, ứng viên phải không thuộc các trường hợp có kết luận vi phạm liêm chính học thuật của cơ quan có thẩm quyền trong 5 năm trước ngày hết hạn nhận hồ sơ; đang thi hành kỷ luật từ khiển trách trở lên. Trường hợp có tohong tin phản ánh, tố cáo phải xác minh theo thẩm quyền, không tự ý thay thế kết luận vi phạm.