Họ không tự "đóng khung" bản thân bằng những lời nói tiêu cực

Bạn có để ý rằng có những người chỉ cần gặp một thất bại nhỏ đã nói: "Mình đúng là vô dụng", "Việc này chắc chắn không thành đâu" hay "Mình lúc nào cũng kém may mắn"?

Thoạt nghe chỉ là những câu nói buột miệng, nhưng theo các nhà tâm lý học, cách con người trò chuyện với chính mình có thể ảnh hưởng đến suy nghĩ, cảm xúc và hành vi.

Một cư dân mạng từng chia sẻ rằng hồi nhỏ, mỗi lần buột miệng than "Tôi mệt quá" hay "Tôi thật xui xẻo", bà ngoại đều nhẹ nhàng nhắc: "Lời nói là hạt giống của sự sống, đừng gieo chúng một cách bừa bãi."

Đến khi trưởng thành, người này mới hiểu rằng lời nói không chỉ phản ánh suy nghĩ mà còn dần định hình cách con người nhìn nhận về bản thân.

Ảnh minh hoạ

Trong tâm lý học có một khái niệm gọi là "lời tiên tri tự ứng nghiệm" (self-fulfilling prophecy). Khi một người luôn tin rằng mình sẽ thất bại, họ có xu hướng thiếu tự tin, ngại thử sức và dễ bỏ cuộc hơn. Chính những hành động ấy lại làm tăng khả năng thất bại.

Ngược lại, những người thường được xem là "gặp nhiều may mắn" không phải lúc nào cũng lạc quan mù quáng. Họ vẫn nhìn nhận khó khăn, nhưng hiếm khi tự gắn cho mình những "nhãn dán" như kém cỏi, bất tài hay vô vọng.

Điều tạo nên sự khác biệt không phải là vài câu nói tích cực có thể thay đổi số phận, mà là cách những lời nói ấy định hình tâm thế và thúc đẩy con người tiếp tục hành động.

Họ biết khép lại quá khứ để sống cho hiện tại, không để cảm xúc tiêu cực chi phối quá lâu

Nếu lời nói ảnh hưởng đến cách con người nhìn về tương lai, thì thái độ với quá khứ lại quyết định rất nhiều đến hạnh phúc ở hiện tại.

Ai cũng từng mắc sai lầm, trải qua mất mát hoặc có những quyết định khiến bản thân tiếc nuối. Tuy nhiên, việc liên tục nhắc lại những chuyện ấy hiếm khi giúp thay đổi kết quả, mà chỉ khiến cảm xúc tiêu cực kéo dài.

Các chuyên gia tâm lý gọi đây là “rumination” - trạng thái một người lặp đi lặp lại những suy nghĩ về thất bại hoặc tổn thương trong quá khứ. Nhiều nghiên cứu cho thấy điều này có thể làm gia tăng căng thẳng, lo âu và giảm khả năng tập trung vào hiện tại.

Ảnh minh hoạ

Ngược lại, những người có khả năng phục hồi tâm lý tốt thường chấp nhận rằng quá khứ không thể thay đổi. Họ rút kinh nghiệm từ những gì đã xảy ra nhưng không để nó trở thành trung tâm của cuộc sống.

Chính vì không bị quá khứ chiếm quá nhiều chỗ trong tâm trí, họ có nhiều năng lượng hơn để đầu tư cho hiện tại và những cơ hội phía trước.

Điểm chung của những người sống hạnh phúc không phải là họ ít gặp biến cố hơn người khác, mà là họ biết lúc nào nên khép lại một chương cũ để bước tiếp.

Một giám đốc nhân sự người Trung Quốc với hơn 20 năm kinh nghiệm tuyển dụng từng chia sẻ rằng, sau khi gặp gỡ và phỏng vấn hàng nghìn ứng viên, ông nhận ra một điểm khá thú vị.

Những người thường xuyên than phiền về hoàn cảnh, đổ lỗi cho sự kém may mắn hoặc liên tục nhắc đến những thất bại trong quá khứ thường dễ rơi vào trạng thái bế tắc và thiếu động lực thay đổi.

Trong khi đó, những người sau này có sự nghiệp ổn định và cuộc sống tích cực hơn lại không phải vì họ gặp ít khó khăn. Điều khác biệt là họ hiếm khi để cảm xúc tiêu cực chi phối quá lâu. Sau mỗi lần vấp ngã, họ nhanh chóng chuyển sự tập trung sang câu hỏi: "Mình có thể làm gì tiếp theo?"

Ảnh minh hoạ

Theo vị giám đốc nhân sự, đây cũng là một trong những phẩm chất dễ nhận thấy ở những người có khả năng thích nghi tốt và phát triển bền vững trong công việc cũng như cuộc sống.

Không ai có thể kiểm soát hoàn toàn những biến cố xảy đến với mình. Nhưng ai cũng có thể lựa chọn cách đối thoại với bản thân, cách nhìn nhận quá khứ và cách quản lý cảm xúc.

Người biết tránh tự phủ định bản thân, không để quá khứ trở thành gánh nặng và nhanh chóng lấy lại cân bằng sau những thất bại sẽ có nhiều năng lượng hơn để hành động, nhìn thấy cơ hội và kiên trì theo đuổi mục tiêu.

Có lẽ vì thế, điều nhiều người gọi là "vận may" đôi khi không chỉ đến từ hoàn cảnh thuận lợi, mà còn là kết quả của một lối tư duy giúp con người bình tĩnh hơn trước khó khăn, sẵn sàng thích nghi với thay đổi và không ngừng tiến về phía trước.

Theo Toutiao