Từ chối lối tắt để bảo vệ rừng già 

Tháng 11/2013, dự án quần thể cáp treo Fansipan chính thức được Tập đoàn Sun Group khởi công với sự đồng hành của Doppelmayr Garaventa – hãng sản xuất cáp treo số 1 thế giới đến từ Thụy Sĩ. Ngay từ khâu lên phương án, bài toán vận chuyển vật tư đã vấp phải bế tắc.

Dự án quần thể cáp treo Fansipan khởi công vào tháng 11 năm 2013

Các chuyên gia nước ngoài đề xuất phương án tối ưu nhất về mặt thời gian: chặt cây, mở đường để đưa máy móc vào. Tuy nhiên, phương án này lập tức bị phía Việt Nam bác bỏ. Tiêu chí tiên quyết và bất di bất dịch của dự án là bảo vệ nguyên vẹn hệ sinh thái rừng nguyên sinh Hoàng Liên Sơn. Các giải pháp thay thế bằng công nghệ cao như dùng trực thăng hay khinh khí cầu đều được đưa ra thử nghiệm, nhưng tất cả đều thất bại hoàn toàn trước điều kiện thời tiết cực đoan, gió giật mạnh và địa hình hiểm trở của vùng núi Tây Bắc.

Cuối cùng, giải pháp duy nhất và khó khăn nhất được lựa chọn: dùng cáp công vụ kết hợp 100% sức người.

 Thử thách trong 800 ngày khiến thế giới phải trầm trồ

Chứng kiến những công nhân Việt Nam đào móng thủ công, các chuyên gia Doppelmayr Garaventa đã đưa ra nhận định: Phải mất ít nhất 5 năm để công trình này thành hình. Thực tế hiện trường còn khắc nghiệt hơn mọi dự báo.

Để hiện thực hóa dự án, 35.000 tấn vật liệu xây dựng đã được vận chuyển hoàn toàn bằng sức người xuyên qua những cánh rừng rậm rạp. Hơn 4.400 viên đá xanh nguyên khối (nặng khoảng 100kg/viên) cùng những trụ đá khổng lồ lên tới 450kg được chuyển từ Thanh Hóa lên Sa Pa, sau đó gánh bộ lên độ cao hơn 3.000m. Không có bất kỳ sự can thiệp nào của máy móc hạng nặng, từng khối đá, từng bao xi măng được nhích đi từng bước trên địa hình dốc đứng, trơn trượt vì băng giá.

Lực lượng kỹ sư và công nhân phải làm việc và sinh tồn trong điều kiện cực kì khắc nghiệt. Ở độ cao trên 3.000m, không khí loãng, nhiệt độ có thời điểm giảm sâu xuống -7 độ C kèm theo băng tuyết và gió lốc. Có những đêm bão vùi dập, lán trại bị gió cuốn tung, công nhân phải bám chặt lấy nhau để không bị thổi bay. Thời gian làm việc ngoài trời bị giới hạn, cứ 15-20 phút lại phải dừng để làm ấm cơ thể vì tay chân tê cứng.

Lực lượng kỹ sư và công nhân phải làm việc trong điều kiện cực kì khắc nghiệt

Dù đối mặt với hàng loạt khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua, đội ngũ thi công Việt Nam vẫn bám trụ và tự đặt ra áp lực tiến độ cho chính mình. Kết quả, 800 ngày là con số thực tế để công trình hoàn thiện, lật ngược hoàn toàn dự báo 5 năm trước sự ngỡ ngàng của các đối tác quốc tế. Chính đại diện Doppelmayr Garaventa sau này đã phải thừa nhận họ sẽ không dám nhận thêm một công trình tương tự do sự vất vả cực độ về địa hình và khí hậu.

Cú đúp Kỷ lục Guinness 

Ngày 02/02/2016, cáp treo Fansipan chính thức đi vào vận hành và lập tức được tổ chức Guinness World Records trao tặng 2 kỷ lục thế giới:

Tuyến cáp treo 3 dây dài nhất thế giới (6.292,5m) và Tuyến cáp treo 3 dây có độ chênh lệch giữa ga đi và ga đến lớn nhất thế giới (1.410m).

cáp treo Fansipan chính thức đi vào vận hành và được tổ chức Guinness World Records trao tặng 2 kỷ lục thế giới

Công trình này định hình lại hoàn toàn trải nghiệm du lịch tại Sa Pa. Hành trình gian nan 2 đến 4 ngày băng rừng lội suối giờ đây được rút ngắn thành một chuyến đi 15 phút an toàn và êm ái. Hệ thống cáp treo bao gồm 33 cabin, mỗi cabin có sức chứa 35 hành khách, bao bọc bởi 6 mặt kính cường lực trong suốt. Với tổng công suất 2.000 khách/giờ, du khách có thể thoải mái chiêm ngưỡng thung lũng Mường Hoa xanh ngát và biển mây bồng bềnh.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, lộ trình chinh phục đỉnh cao còn được thiết kế bài bản nhằm tối đa hóa doanh thu và trải nghiệm dịch vụ. Lộ trình được chia làm 3 chặng: Tàu hỏa leo núi Mường Hoa xuất phát từ trung tâm thị xã, nối tiếp là tuyến cáp treo vượt núi, và cuối cùng là tàu hỏa leo núi lên thẳng đỉnh 3.143m. Dọc tuyến đường là một hệ sinh thái kiến trúc – tâm linh đồ sộ với Đại tượng Phật A Di Đà cao 22m đúc bằng đồng nguyên khối, Bích Vân Thiền Tự, thác nước 9 tầng và hệ thống nhà hàng F&B chuyên nghiệp. Mọi hạng mục đều được quy hoạch với tư duy thương mại rõ ràng, cung cấp đa dạng dịch vụ từ vé phổ thông đến hạng vé VIP (Wowpass) tối ưu hóa thời gian cho khách hàng sẵn sàng chi trả cao.

Hệ thống cáp treo có sức chứa 35 hành khách mỗi cabin

 Doanh thu du lịch bùng nổ nhờ việc bình dân hóa một trải nghiệm khắc nghiệt

Sự xuất hiện của cáp treo Fansipan không chỉ là một chiến thắng về mặt kỹ thuật hạ tầng mà còn là đòn bẩy khổng lồ cho nền kinh tế địa phương. 

Đỉnh Fansipan từng là một giới hạn khó chạm tới với mọi du khách

Trước năm 2016, dù nổi tiếng, đỉnh Fansipan vẫn là một giới hạn khó chạm tới. Chuyến leo núi mất 2-4 ngày vắt kiệt sức lực khiến tệp khách đến Sa Pa bị thu hẹp, chủ yếu là dân phượt, người trẻ ưa mạo hiểm hoặc du khách quốc tế có thể lực tốt. Mức 600.000 - 700.000 lượt khách mỗi năm gần như là ngưỡng trần không thể vượt qua. Sự xuất hiện của hệ thống cáp treo đã phá vỡ hoàn toàn rào cản đó. Hành trình 15 phút an toàn và êm ái đã mở cửa "nóc nhà Đông Dương" cho những tệp khách hàng khổng lồ trước đây chưa từng nghĩ tới việc lên đỉnh: người cao tuổi, trẻ em, các gia đình và đoàn tour doanh nghiệp. Chính việc mở rộng triệt để đối tượng khách hàng này đã lập tức đẩy lượng khách lên tiệm cận 1 triệu lượt ngay năm đầu tiên (2016) và duy trì đà tăng trưởng liên tục, cán mốc kỷ lục hơn 4,3 triệu lượt vào năm 2025 - tức tăng gấp hơn 6 lần so với một thập kỷ trước.

Khách du lịch hào hứng trải nghiệm cáp treo lên đỉnh Fansipan

Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh kinh tế Sa Pa là lượng khách tăng 6 lần, nhưng tổng thu từ du lịch lại tăng vọt gấp 11 lần, đạt mốc ấn tượng 19.000 tỷ đồng vào năm 2025. Sự chênh lệch tỷ lệ này chứng minh một thực tế: du khách đang ở lại Sa Pa lâu hơn và chi tiêu mạnh tay hơn. Cáp treo Fansipan không hoạt động như một cỗ máy bán vé đơn thuần, nó được thiết kế đi kèm với một chuỗi dịch vụ gia tăng. Du khách không chỉ trả tiền cáp treo, họ sẵn sàng chi thêm cho vé tàu hỏa leo núi, dịch vụ đi lối ưu tiên, ăn buffet tại các nhà hàng quy mô lớn hay thưởng thức cà phê ở độ cao 3.000m. Vì lượng khách đổ về quanh năm, kéo theo nhu cầu khổng lồ về lưu trú, F&B và dịch vụ giải trí. Từ đó, các thương hiệu khách sạn quốc tế, resort nghỉ dưỡng cao cấp 5 sao và hàng loạt dự án thương mại nhanh chóng phủ sóng, thay đổi hoàn toàn diện mạo đô thị, biến Sa Pa thành một thỏi nam châm thu hút dòng vốn đầu tư mạnh mẽ nhất khu vực phía Bắc.

Sa Pa giờ đây là một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng nhất Việt Nam

Hoàn thành ngoạn mục sau 800 ngày bằng ý chí thép, siêu công trình cáp treo Fansipan không chỉ khẳng định bản lĩnh của người Việt trước bạn bè quốc tế mà còn tạo nên một bước ngoặt lịch sử, đưa du lịch Tây Bắc vươn mình mạnh mẽ và phát triển bền vững hơn bao giờ hết.